Mốc 72 giờ là khuyến nghị phòng ngừa, không phải tín hiệu báo động
Khuyến nghị nhu yếu phẩm 72 giờ là hướng dẫn chuẩn bị một số vật dụng thiết yếu để gia đình có thể tự ứng phó trong giai đoạn đầu của tình huống khẩn cấp, khi dịch vụ công hoặc hoạt động hỗ trợ chưa được triển khai đầy đủ. Đây là biện pháp phòng ngừa, không phải dự báo rằng chiến tranh hay thảm họa sắp xảy ra. Ngày 7/11, Cục An ninh mạng (A05, Bộ Công an) lên tiếng khi thông tin nhiều quốc gia khuyến nghị người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm cho 72 giờ đầu thu hút chú ý trên mạng xã hội. Ngày 3/11, Ủy ban châu Âu công bố hướng dẫn nâng cao khả năng tự ứng phó trong thời gian lực lượng chức năng huy động hỗ trợ; Canada và một số nước cũng duy trì khuyến nghị tương tự. Bối cảnh này cần được giữ nguyên khi chia sẻ: chuẩn bị trước rủi ro không đồng nghĩa đã xác định rủi ro sắp xảy ra.
Đừng đánh đồng khuyến nghị nước ngoài với lệnh trong nước
Cục An ninh mạng khuyến cáo người dân tiếp nhận thông tin chính xác, hiểu đúng bản chất việc chuẩn bị và không để các luồng tin thất thiệt dẫn dắt. Điểm quan trọng thường bị lược mất khi bài đăng được cắt ngắn là khác biệt giữa khuyến nghị của một quốc gia và chỉ đạo áp dụng tại Việt Nam: cơ quan chức năng trong nước chưa được nêu là đã ban hành lệnh dự trữ bắt buộc trong 72 giờ. Tại họp báo Bộ Ngoại giao ngày 5/11, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng cho biết các cơ quan chức năng đang theo dõi diễn biến, phối hợp đánh giá nguy cơ và nghiên cứu biện pháp phù hợp với thực tế. Định hướng là nâng cao nhận thức, hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa và tránh tâm lý hoang mang. Vì vậy, một tiêu đề khẩn cấp không thể thay thế thông báo chính thức; người đọc nên kiểm tra nguồn, ngày đăng và nội dung đầy đủ trước khi kết luận hay chia sẻ.
Chia sẻ thiếu bối cảnh có thể biến lo ngại thành mua gom
Khi một hướng dẫn chuẩn bị thông thường bị kể lại như dấu hiệu chiến tranh hoặc thảm họa cận kề, nỗi lo lan nhanh hơn phần thông tin đã bị bỏ đi. Người đọc có thể mua gom hàng hóa để phòng thân; nếu nhiều người cùng phản ứng, việc đó ảnh hưởng đến sinh hoạt và trật tự thị trường. Vì thế, tích trữ nhu yếu phẩm quá mức không làm thông tin đáng tin hơn, mà có thể khiến cộng đồng thêm bất an. Cách chuẩn bị hợp lý là xem nước uống, thực phẩm khô, đèn pin, pin dự phòng và thuốc thiết yếu như vật dụng dự phòng cho những rủi ro thường ngày, chẳng hạn thiên tai, mất điện hoặc gián đoạn nước sạch, liên lạc và dịch vụ thiết yếu. Hãy dự trữ vừa đủ theo nhu cầu gia đình, đồng thời cảnh giác với lời rao bán hàng dự trữ giá cao bất thường, đường dẫn lạ mạo danh thông báo khẩn cấp và yêu cầu cài ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Kiểm chứng trước khi chia sẻ, bình tĩnh trước khi mua
Trước một cảnh báo tin thất thiệt, việc hữu ích nhất không phải là chuyển tiếp ngay mà là đối chiếu với kênh chính thống: bản tin dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai, hướng dẫn phòng vệ dân sự từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Công an, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia và các cơ quan báo chí chính thống. Tránh bình luận hoặc phát tán nội dung giật gân khi chưa xác minh; một dòng chia sẻ thiếu bối cảnh cũng có thể tiếp sức cho tin đồn. Các cơ quan chức năng Việt Nam cho biết đang tiếp tục theo dõi, đánh giá nguy cơ và nghiên cứu biện pháp phù hợp. Trong lúc chờ hướng dẫn cụ thể, người dân có thể chuẩn bị những món cần thiết với mức độ vừa phải, nhưng không nên tự biến sự thận trọng thành báo động. Bình tĩnh, kiểm chứng và không mua gom là cách bảo vệ cả gia đình lẫn cộng đồng.
