Từ chương trình truyền hình đến một hệ sinh thái sáng tạo
The Huế Creators là chương trình truyền hình thực tế sáng tạo đa quốc gia kết nối nhà sáng tạo với nghệ nhân, chuyên gia và cộng đồng địa phương để phát triển nội dung, sản phẩm và trải nghiệm mang bản sắc Huế. Đây là hướng đi đáng chú ý vì di sản chỉ trở thành động lực kinh tế khi được đưa vào đời sống hôm nay, thay vì dừng lại ở vai trò phông nền du lịch.
Ngày 31/10, UBND thành phố Huế giới thiệu chương trình tại hội nghị công bố kích cầu và họp báo về sản phẩm du lịch mới; mùa đầu tiên dự kiến triển khai năm 2027. Chương trình dự kiến quy tụ 10 nhà sáng tạo từ Việt Nam, Thái Lan, Singapore, Indonesia và Hàn Quốc, cùng 5 nghệ sĩ hoặc nhân vật sáng tạo Việt Nam. Việc thành phố đứng ra kết nối các nguồn lực này cho thấy tham vọng lớn hơn một sản phẩm giải trí: đưa di sản Huế vào hệ sinh thái kinh tế sáng tạo và tạo thêm cách kể chuyện về Cố đô.
Cộng đồng phải là người đồng sáng tạo, không phải chất liệu nền
Thiết kế chương trình có điểm mạnh ở cách đặt Huế vào vai trò chủ thể: thành phố tham gia xác định đề bài, cung cấp tư liệu và kết nối nhà sáng tạo với người nắm giữ di sản. Năm đội, mỗi đội gồm hai nhà sáng tạo nước ngoài và một nghệ sĩ hoặc nhân vật sáng tạo Việt Nam làm cầu nối văn hóa, sẽ trải qua 15 tập thử thách gắn với đời sống và nhu cầu phát triển thực tế của địa phương.
Cách làm này chỉ thuyết phục nếu nghệ nhân và cộng đồng có tiếng nói thực chất trong quá trình sáng tạo, kiểm chứng sản phẩm và chia sẻ lợi ích. Di sản chung không thể bị đánh đồng với quyền khai thác riêng đối với mọi hình ảnh hay tư liệu liên quan. Huế cần làm rõ nguồn gốc, chủ thể quyền và phạm vi sử dụng, đồng thời ghi nhận cộng đồng đã gìn giữ tri thức ấy. Nếu thiếu những nguyên tắc đó, nội dung có thể hấp dẫn nhất thời nhưng làm suy yếu niềm tin của chính những người tạo nên bản sắc Huế.
Trải nghiệm du lịch phải tạo giá trị tại chỗ
Nội dung số hay ý tưởng mới sẽ chưa đủ để làm giàu du lịch Huế nếu không dẫn tới trải nghiệm và sản phẩm có người sẵn lòng lựa chọn. Một món quà thiết kế riêng, có xuất xứ rõ ràng và câu chuyện được kiểm chứng giúp tăng uy tín điểm đến; một chuyến thăm làng nghề có nghệ nhân hướng dẫn sẽ tạo chiều sâu hơn việc chỉ ghé qua chụp ảnh. Nói cách khác, di sản cần được chuyển thành hành trình có thể cảm nhận, tìm hiểu và mang theo.
Muốn sản phẩm có thị trường thường xuyên, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và điểm tham quan cần tham gia từ khâu thiết kế, đặt hàng đến phân phối. Đây là mắt xích quyết định để sáng kiến sau chương trình không nằm lại trên màn hình. Những ý tưởng có tiềm năng dự kiến được tiếp tục hoàn thiện và kết nối với doanh nghiệp, nền tảng cùng đối tác phù hợp. Thước đo nên là trải nghiệm được nâng chất lượng, người làm nghề có thêm cơ hội và du khách có lý do chi tiêu cho giá trị địa phương.
Lộ trình có tham vọng, nhưng kết quả mới là phép thử
Tiền kỳ, tuyển chọn và phát triển nội dung dự kiến bắt đầu từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027; ghi hình tại Huế được lên kế hoạch từ giữa tháng 3 đến đầu tháng 4/2027. Mười lăm tập dự kiến phát sóng hằng tuần từ tháng 6 đến tháng 9/2027 trên truyền hình và các nền tảng số. Thành phố còn định hướng xây dựng mạng lưới kết nối nhà sáng tạo, nghệ nhân, chuyên gia, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, cùng một hội nghị giới thiệu sáng kiến sau mùa phát sóng.
Bối cảnh thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số khiến hướng đi này hợp thời: một đô thị di sản cần tăng trưởng bằng tri thức và sức sáng tạo, không chỉ bằng lượng khách. Tuy nhiên, các mục tiêu về tài sản trí tuệ cũng nhắc rằng bảo hộ không đồng nghĩa với khai thác thành công. Kế hoạch giai đoạn 2026–2030 đặt mục tiêu tăng tối thiểu 12% số đơn đăng ký sở hữu công nghiệp, thương mại hóa ít nhất 10% sáng chế và giải pháp hữu ích được cấp văn bằng, đồng thời triển khai ít nhất sáu nhiệm vụ đổi mới sáng tạo gắn với tài sản trí tuệ. The Huế Creators sẽ đáng giá khi những tham vọng ấy tạo ra sản phẩm có chất lượng, quyền lợi minh bạch và sức chi tiêu cho điểm đến.
