Tháng 8 – khi thị trường ô tô chững lại nhưng xe điện giữ vai trò dẫn dắt
Thị trường ô tô tháng 8 là bức tranh cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ giữa xe điện và xe xăng, khi cùng chịu tác động tâm lý tháng Ngâu nhưng chỉ dòng xe động cơ đốt trong suy giảm sâu, còn xe điện và xe hybrid vẫn duy trì sức mua, qua đó phản ánh một quy luật tiêu dùng mới đang hình thành quanh xu hướng giao thông xanh. Theo số liệu hiệp hội, tổng lượng xe tiêu thụ trong tháng 8 chỉ đạt 25.395 chiếc, giảm tới 25% so với tháng 7 và giảm thêm 2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng nói hơn, đây là mức doanh số thấp thứ hai từ đầu năm, song không phải mọi phân khúc đều đi xuống như nhau. Tâm lý e ngại mua sắm tài sản lớn trong tháng 7 Âm lịch vẫn còn nhưng không còn tác động đồng đều lên toàn bộ thị trường như những năm trước.
Xe xăng suy giảm: tâm lý tháng Ngâu chỉ còn đánh mạnh vào công nghệ cũ
Nếu phải chọn một cụm từ cho phía xe xăng trong thị trường ô tô tháng 8, đó sẽ là “trượt dài”. Toàn bộ nhóm ô tô du lịch truyền thống chứng kiến doanh số giảm tới 34% so với tháng trước, chỉ còn 16.738 xe bán ra, trong khi xe chuyên dụng giảm tới 37%. Các dòng lắp ráp trong nước (CKD) sụt 28%, xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU) cũng giảm 22% theo tháng. Điều này cho thấy tâm lý tháng Ngâu hiện giờ chủ yếu đánh mạnh vào quyết định mua các dòng xe xăng, vốn vẫn bị xem là tài sản lớn mang nhiều rủi ro giá trị. Trong khi đó, sức mua xe thương mại tăng 5% MoM cho thấy nhu cầu công việc vẫn duy trì nhưng người dùng cá nhân đang cân nhắc lại công nghệ họ xuống tiền. Diễn biến ấy không đơn thuần là yếu tố mùa vụ mà phản ánh sự mất dần sức hút của động cơ đốt trong trong bối cảnh chi phí vận hành và giá trị lâu dài bị đặt dấu hỏi.
Xe điện Việt Nam: giữ nhịp doanh số và áp đảo bảng xếp hạng bán chạy
Trong khi xe xăng suy giảm rõ rệt, xe điện Việt Nam lại đi ngược dòng. Một thương hiệu ô tô điện lớn cho biết đã bàn giao 20.161 xe điện trong tháng 8 – mức suy giảm chỉ khoảng 7% so với tháng trước nhưng vẫn duy trì đều trên mốc 20.000 xe mỗi tháng, ngay cả trong giai đoạn thấp điểm do tháng 7 Âm lịch. Doanh số ổn định này là bằng chứng rõ ràng cho thấy người dùng đang chủ động chuyển sang phương tiện xanh. Sự áp đảo còn thể hiện trên bảng xếp hạng 10 mẫu xe bán chạy nhất khi xe xanh chiếm tới 6 vị trí, trong đó 4 vị trí đầu đều thuộc về ô tô điện: mẫu VF 3 đạt 6.453 xe, VF 5 4.265 xe, Limo Green 4.203 xe và VF 6 đạt 1.256 xe. Ở phía xe xăng, chỉ vài cái tên như bán tải và SUV hạng C lác đác chen chân vào được top đầu, minh họa cho việc thị phần truyền thống đang bị thu hẹp nhanh chóng.
Hybrid tăng tốc và làn sóng điện hóa thị trường ngày càng sâu rộng
Điện hóa thị trường không chỉ đến từ ô tô điện thuần mà còn lan sang nhóm hybrid. Riêng các thành viên hiệp hội đã tiêu thụ 1.388 xe hybrid trong tháng 8 dù giảm 15% so với tháng trước, nhưng lũy kế 8 tháng đạt tới 13.889 xe, tăng 65% so với 8.414 xe cùng kỳ năm ngoái. "Doanh số ổn định của ô tô điện và đà tăng trưởng mạnh của xe hybrid cho thấy người dùng ngày càng cởi mở, chủ động chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh". Yếu tố không thể bỏ qua là các ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt dành riêng cho xe hybrid tự sạc cùng chính sách miễn phí sạc pin tại hệ thống trạm sạc kéo dài đến năm 2029, giúp chi phí sở hữu và vận hành xe điện, xe lai giữ khoảng cách vượt trội so với xe xăng. Kết hợp với việc doanh số CBU tăng 20% trong 8 tháng, trong khi CKD chỉ tăng 2%, có thể thấy cấu trúc cung – cầu đang tự tái thiết quanh trục công nghệ điện hóa.
Từ cú chững tháng 8 đến cuộc đua sinh tồn giữa xe xăng và xe điện
Nhìn rộng hơn 8 tháng đầu năm, tổng doanh số thị trường vẫn tăng 12% so với cùng kỳ, trong đó các thành viên hiệp hội đạt 193.898 xe, tăng 8%. Nghĩa là tháng 8 không phải dấu hiệu suy thoái mà là cú chững khiến sự phân hóa giữa xe xăng và xe điện lộ rõ. Điện hóa thị trường đang diễn ra với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới nhờ hệ sinh thái hạ tầng ngày một dày đặc, ưu đãi sạc pin và lợi thế chi phí vận hành. Bước sang 4 tháng cuối năm, khi mùa mua sắm cao điểm trở lại, cuộc đua thị phần sẽ không còn là màn đấu nội bộ giữa các dòng xe xăng, mà là cuộc rượt đuổi sinh tồn giữa mô hình động cơ đốt trong và xu hướng điện hóa toàn diện. Nếu tháng Ngâu giờ đây chỉ còn đủ sức kéo tụt xe xăng nhưng không làm lung lay doanh số xe điện, thì đó là tín hiệu cho thấy người dùng Việt đã dịch chuyển kỳ vọng sang công nghệ mới và buộc toàn ngành phải bước sang trang khác.
