Nhân lực phải giải được bài toán của Thủ đô
Nhân lực chất lượng cao là đội ngũ có chuyên môn, năng lực nghiên cứu và khả năng biến tri thức thành giải pháp thiết thực cho những vấn đề phát triển của Hà Nội. Đây không còn là đầu vào đơn thuần, mà là năng lực quyết định chất lượng quản trị, năng suất và sức cạnh tranh của thành phố.
Hà Nội đang phải xử lý đồng thời các yêu cầu về quản trị đô thị, hạ tầng, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh. Thành phố đã xác định 30 thách thức lớn cho giai đoạn 2026–2030, chuyển trọng tâm từ xử lý công việc hành chính sang những vấn đề chiến lược cần giải pháp dài hạn và có tính đột phá. Trong bối cảnh ấy, Nghị quyết 57 Hà Nội có ý nghĩa ở chỗ đặt nhân lực vào trung tâm năng lực thực thi: tiền và cơ chế sẽ khó tạo ra kết quả nếu thiếu người đủ sức thiết kế, điều phối và triển khai giải pháp.
Thành phố có lợi thế tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học, nhưng vẫn thiếu chuyên gia hàng đầu trong một số lĩnh vực công nghệ chiến lược và thiếu lực lượng kế cận. Vì vậy, chính sách chỉ có giá trị khi giúp Hà Nội chuyển nguồn lực sẵn có thành đội ngũ đáp ứng đúng những điểm nghẽn đang cản trở phát triển.
Đào tạo cán bộ cần đi cùng vị trí việc làm
Điểm đáng chú ý của nghị quyết là định hướng đầu tư có trọng tâm, gắn đào tạo và phát triển nhân lực với nhu cầu sử dụng và yêu cầu giải quyết vấn đề thực tiễn. Cách tiếp cận này giúp tránh tình trạng đào tạo theo bằng cấp hoặc chỉ tiêu, trong khi cơ quan, đơn vị vẫn thiếu đúng kỹ năng để hoàn thành nhiệm vụ.
Nghị quyết mở cơ chế đào tạo sau đại học cho cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời yêu cầu việc lựa chọn người học căn cứ vào nhu cầu của thành phố, vị trí việc làm và, khi phù hợp, các đề tài hay dự án đang cần xử lý. Đây là hướng đi hợp lý: đào tạo cán bộ chỉ tạo ra giá trị công khi kiến thức mới quay trở lại nơi làm việc, cải thiện quyết định và nâng chất lượng dịch vụ.
Sau khi nghị quyết được thông qua, Sở Nội vụ chủ trì phối hợp với các đơn vị tham mưu ban hành Kế hoạch 276, xác định nhiệm vụ, trách nhiệm và tiến độ triển khai; thành phố cũng sẽ rà soát nhu cầu và đánh giá chất lượng đội ngũ để nhận diện khoảng trống về năng lực, chuyên môn và kỹ năng. Khâu rà soát này cần là căn cứ thật sự cho việc cử người đi học, thay vì một thủ tục hoàn thành sau khi đã chọn chương trình.
Học bổng và hỗ trợ nghiên cứu phải tạo đầu ra
Chính sách học bổng và hỗ trợ học tập mở thêm cơ hội cho sinh viên, học viên, giáo viên và giảng viên theo học, nghiên cứu hoặc giảng dạy tại cơ sở nước ngoài trong những ngành trọng điểm. Với người học trong nước, thành phố dự kiến xem xét hỗ trợ 100 nghiên cứu sinh trong năm 2026. Quy mô này cho thấy Hà Nội đang thử chuyển hỗ trợ từ khẩu hiệu khuyến học thành một công cụ đầu tư có đối tượng và định hướng.
Điều quan trọng là đề tài sau đại học phải đóng góp trực tiếp hoặc thiết thực cho các vấn đề lớn của thành phố. Nghiên cứu sinh có thể được hỗ trợ sinh hoạt, nghiên cứu, công bố quốc tế, dự hội nghị khoa học và hoàn thành luận án; người học được cấp trợ cấp thường xuyên tương đương ba lần mức lương tối thiểu vùng trong thời gian tối đa 48 tháng. Cách gắn hỗ trợ với nghiên cứu ứng dụng giúp người học tập trung hơn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu chọn đề tài nghiêm túc, có tính khả thi và khả năng chuyển giao.
Nghị quyết còn hỗ trợ toàn bộ học phí cho học sinh, sinh viên cư trú tại Hà Nội theo học một số ngành nghề trọng điểm hoặc tiệm cận trình độ tiên tiến, trong giới hạn quy định. Đây là điểm có thể mở rộng nguồn tuyển cho các ngành cần thiết, miễn là thông tin về ngành được hỗ trợ và lộ trình nghề nghiệp đủ rõ để người học lựa chọn.
Thước đo cuối cùng là năng lực giải quyết việc thật
Hà Nội muốn chuyển sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu và thu hút các doanh nghiệp công nghệ chiến lược, nên cần đội ngũ đủ sức làm việc trong những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, tự động hóa và dữ liệu lớn. Chính sách đào tạo, học bổng và bồi dưỡng vì thế không nên vận hành như những chương trình riêng rẽ; chúng cần nối với kế hoạch nhân lực của từng cơ quan, ngành và dự án.
Nghị quyết tạo nền tảng để nhận diện, đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nhân tài, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào khâu sử dụng sau đào tạo. Thành phố cần giao nhiệm vụ phù hợp với chuyên môn mới, tạo điều kiện để chuyên gia tham gia giải quyết vấn đề và đánh giá kết quả bằng sản phẩm, chất lượng thực thi thay vì chỉ bằng bằng cấp.
Hướng đi của Nghị quyết 57 Hà Nội là đúng: biến đào tạo cán bộ và chính sách học bổng thành đầu tư gắn với nhu cầu công vụ, nghiên cứu và phát triển. Nếu lựa chọn người học dựa trên khoảng trống năng lực, đồng thời có cơ chế tiếp nhận và sử dụng tri thức sau đào tạo, nhân lực chất lượng cao mới có thể trở thành lời giải cho những thách thức lớn của Thủ đô.
