Vì sao mỗi nhà phải có túi y tế gia đình riêng cho mùa mưa lũ?
Túi y tế gia đình trong mùa mưa lũ là bộ dụng cụ khẩn cấp gồm nước sạch, thực phẩm, thuốc đang sử dụng, vật dụng sơ cứu và thiết bị liên lạc, được chuẩn bị từ trước để các thành viên có thể phòng ngừa bệnh truyền nhiễm và xử lý những vấn đề sức khỏe phổ biến khi phải sống trong điều kiện ngập nước, mất điện hoặc sơ tán dài ngày. Không đợi đến khi bão lũ ập tới mới chuẩn bị là thái độ coi thường an toàn sức khỏe mùa mưa. Theo khuyến nghị, một bộ đồ dùng khẩn cấp chuẩn bị trước giúp gia đình chủ động hơn khi phải ở nhà lâu ngày hoặc cần sơ tán. Nguy cơ lúc ngập không chỉ là đuối nước hay chấn thương; đó là nước bẩn, bùn đất, rác thải, chất thải và xác động vật mang theo vô số vi khuẩn, virus, ký sinh trùng. Ai xem nhẹ túi y tế gia đình trong chuẩn bị mưa lũ là đang đánh cược sức khỏe cả nhà với may rủi.
Những nguy cơ sức khỏe thường gặp trong mùa mưa lũ và sau khi nước rút
Mùa mưa lũ là thời điểm bệnh truyền nhiễm tăng mạnh, không chỉ trong lúc nước ngập mà cả nhiều tuần sau đó. Khi lội nước, dọn dẹp bùn đất và rác thải, người dân tiếp xúc trực tiếp với nước bẩn – điều kiện để vi khuẩn, virus, ký sinh trùng xâm nhập cơ thể. Các bệnh tiêu hóa như tiêu chảy cấp, lỵ, thương hàn, tả, viêm gan A dễ bùng phát do sử dụng nước hoặc thực phẩm nhiễm bẩn. Ngâm chân tay lâu trong nước bẩn gây nấm kẽ chân, viêm nang lông và nhiều bệnh da khác. Sau khi nước rút, môi trường và nguồn nước sinh hoạt bị nhiễm bẩn làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng. Cao điểm mưa lớn kéo dài luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe, nên cộng đồng phải chủ động phòng bệnh từ nguồn nước và môi trường ô nhiễm thay vì chờ đến khi có dịch mới lo đối phó.
Chuẩn bị túi y tế gia đình: Không chỉ là thuốc, mà là cả chiến lược sống an toàn
Chuẩn bị túi y tế gia đình cho mùa mưa lũ nghĩa là xây dựng một kế hoạch bảo vệ sức khỏe có suy nghĩ, không phải gom đồ tùy hứng. Trước tiên, nước sạch và thực phẩm là ưu tiên; khuyến nghị là dự trữ khoảng 3,8 lít nước mỗi người mỗi ngày cho ít nhất 3 ngày, dùng cho uống và vệ sinh. Thực phẩm nên là loại không dễ hỏng, không cần bảo quản lạnh hoặc chế biến phức tạp. Với gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người ăn kiêng, cần chuẩn bị riêng thực phẩm phù hợp. Về thuốc, bộ sơ cứu cơ bản cùng thuốc đang điều trị bệnh mạn tính phải được chuẩn bị đúng hướng dẫn, thông tin về thuốc và tình trạng sức khỏe cần được lưu giữ ở nơi dễ mang theo khi sơ tán. Thuốc trong túi khẩn cấp phải được kiểm tra định kỳ để loại bỏ thuốc hết hạn, hư hỏng. Tự tích trữ kháng sinh, thuốc kê đơn không theo chỉ định là hành vi nguy hiểm, có thể khiến việc tự phòng bệnh thành tự hại mình.
Thiết bị cho mất điện, nước bẩn và cách dùng để phòng ngừa bệnh truyền nhiễm
Trong thực tế mưa lũ, mất điện kéo dài và nguồn nước nhiễm bẩn là hai tình huống gần như chắc chắn. Vì vậy, túi y tế gia đình cần có đèn pin, pin dự phòng, radio chạy bằng pin hoặc quay tay cùng các vật dụng giúp duy trì liên lạc khi điện và mạng bị gián đoạn. Với những thuốc cần kiểm soát nhiệt độ, mất điện kéo dài là vấn đề phải tính trước; người dùng cần đọc kỹ hướng dẫn bảo quản và trao đổi với bác sĩ, dược sĩ trước mùa mưa bão về phương án nếu mất điện, không nên tự cho mọi loại thuốc vào đá hoặc ngăn đông vì nhiệt độ quá thấp cũng có thể làm hỏng thuốc. Để phòng ngừa bệnh truyền nhiễm từ nước, nguyên tắc là chỉ dùng nước sạch, nước uống phải được đun sôi; với nước giếng hoặc nguồn nước bị ngập, phải xử lý làm trong và khử khuẩn theo hướng dẫn cơ quan y tế trước khi sử dụng. Mùa mưa, mỗi gia đình nên chủ động dự trữ nước sạch, tích trữ nước uống đóng chai hoặc dùng dụng cụ sạch để trữ nước máy.
Sau mưa lũ: Dọn dẹp, phòng bệnh và duy trì an toàn sức khỏe mùa mưa
Mưa lũ qua đi không đồng nghĩa với hết nguy cơ; đây mới là giai đoạn cần kỷ luật phòng bệnh nhất. Người dân được khuyến cáo tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi; tuyệt đối không ăn thực phẩm đã ngập nước, thực phẩm ôi thiu, mốc, hết hạn hoặc thực phẩm đông lạnh bị rã đông lâu ngày do mất điện, cũng không ăn gia súc, gia cầm chết bệnh hoặc không rõ nguyên nhân. Trong dọn dẹp nhà cửa, nước rút đến đâu dọn ngay đến đó, đẩy bùn đất rác thải ra ngoài khi bùn còn ướt để tránh đóng cứng khó xử lý. Chỉ cần lau rửa bề mặt bằng chất tẩy rửa thông dụng theo quy trình hai xô, kết hợp đeo khẩu trang, găng tay và mở cửa cho thông thoáng. Đồng thời, cần chủ động phòng sốt xuất huyết ngay khi nước rút vì các vật dụng đọng nước là nơi muỗi sinh sản. Mưa lũ có thể qua nhanh nhưng nguy cơ với sức khỏe còn kéo dài, nên túi y tế gia đình phải được dùng song hành với thói quen vệ sinh và phòng ngừa bệnh truyền nhiễm hàng ngày.
