Âm nhạc Quốc khánh: khi lòng yêu nước mang nhiều giai điệu khác nhau
Âm nhạc Quốc khánh là những giai điệu, tiết mục và khoảnh khắc trình diễn trong dịp 2-9, nơi người Việt ở mọi độ tuổi, hoàn cảnh và không gian cùng dùng âm thanh – hoặc cả sự im lặng – để thể hiện niềm tự hào Việt Nam, lòng yêu nước và ký ức lịch sử theo cách riêng nhưng vẫn gặp nhau ở nhịp đập chung của Tổ quốc. Trong năm nay, âm nhạc dịp Quốc khánh không chỉ vang trên những sân khấu lớn mà còn xuất hiện ở độ cao 10.000m trên bầu trời, trong lớp học câm điếc tại một trung tâm bảo trợ xã hội, và ở một concert Tổ quốc kết nối hàng nghìn người trẻ. Những sự kiện âm nhạc yêu nước đó cho thấy tinh thần dân tộc không còn bó hẹp trong lễ đài mà đã hòa vào đời sống thường ngày, gần gũi nhưng đầy thiêng liêng.
Mini concert ở độ cao 10.000m: tiếng hát hòa vào mây trời
Khoảnh khắc gây “bão” mạng xã hội năm nay là mini concert trên chuyến bay VN245 Hà Nội – TP.HCM, nơi Đoàn Nghi lễ Quân đội lần đầu biểu diễn ở độ cao 10.000m những ca khúc Đất nước trọn niềm vui, Nối vòng tay lớn, Như có Bác trong ngày đại thắng. Đây là âm nhạc Quốc khánh đúng nghĩa: không sân khấu hoành tráng, chỉ những hàng ghế máy bay chật hẹp nhưng rồi biến thành một không gian cộng hưởng cảm xúc. Hành khách giơ cao cờ đỏ sao vàng, hòa giọng cùng đoàn nghi lễ; một em nhỏ tên Lê Diệp An cất tiếng gọi Bác về cùng non sông giữa bầu trời Việt Nam. Mini concert này viral vì nó tóm lược cảm giác mà nhiều người âm thầm mang trong lòng: niềm tự hào Việt Nam không cần nghi thức phô trương, chỉ cần đúng bài hát, đúng khoảnh khắc, là cả cộng đồng tự biết đứng lên và hát cùng.
Những tiếng hát im lặng: Quốc ca từ đôi tay của trẻ câm điếc
Đối lập với sự hào hùng trên bầu trời là một tiết mục lặng lẽ ở Trung tâm Bảo trợ Xã hội Đồng Tâm, phường Quy Nhơn, Gia Lai: lớp câm điếc bẩm sinh của cô Đào Thị Mộng Hằng trình diễn Quốc ca bằng các phương thức giao tiếp phi ngôn ngữ trên nền nhạc thu âm. Ở đây, từng cử động tay, ánh mắt, nhịp nghiêng người đều là lời hát. Nhà báo Thu Uyên gọi đây là “bản Quốc ca xúc động nhất trong năm nay” và kể tay mình đã run khi cầm điện thoại ghi hình. Tiết mục không viral ồn ào, nhưng giá trị của nó lớn hơn mọi lượt xem: trẻ em khiếm thính và câm điếc đã biến khiếm khuyết thành nét đẹp, chứng minh lòng yêu nước không bị giới hạn bởi khả năng nghe – nói. Nếu mini concert trên mây cho ta cảm giác hân hoan, thì Quốc ca bằng ngôn ngữ im lặng là lời nhắc: âm nhạc yêu nước không chỉ là âm thanh mà là cách ta chọn đứng cạnh Tổ quốc, dù bằng giọng hát hay bằng đôi tay.
Concert Tổ quốc trong tim: nhịp hội tụ của thế hệ trẻ và thương hiệu lâu năm
Ở mặt đất, sức sống của âm nhạc Quốc khánh được tiếp tục tại concert Tổ quốc trong tim với sự góp mặt của một thương hiệu gắn bó với nhiều thế hệ – thông qua “Trạm kết nối tự hào” thu hút hơn 6.000 lượt ghé thăm trong ngày diễn ra chương trình, trở thành điểm hẹn của người trẻ trước giờ concert. Một câu nói đáng trích dẫn là: “Các nội dung về chương trình đã ghi nhận gần 5,8 triệu lượt tiếp cận và hơn 2,3 triệu lượt xem, cho thấy sức hút của một sự kiện nơi người trẻ tìm thấy cơ hội thể hiện tình yêu và niềm tự hào với Việt Nam”. Tại đây, những hoạt động như “Hô vang Việt Nam”, “Bản tin tự hào” biến cảm xúc thành hành động, biến niềm tự hào Việt Nam thành câu chuyện được ghi lại bằng ảnh, bằng tiếng hô, bằng kỷ niệm chia sẻ cùng bạn bè và gia đình. Sự hiện diện của một thương hiệu lâu năm bên cạnh concert Tổ quốc cho thấy âm nhạc yêu nước không tách rời đời sống tiêu dùng; đúng hơn, nó có thể trở thành cầu nối để các thế hệ cùng kể tiếp câu chuyện Tổ quốc theo ngôn ngữ của người trẻ.
Âm nhạc – cây cầu nối các thế hệ trong niềm tự hào Việt Nam
Nhìn lại ba điểm nhấn – mini concert ở độ cao 10.000m, Quốc ca bằng ngôn ngữ im lặng của trẻ câm điếc, và concert Tổ quốc trong tim – có thể thấy một sợi dây xuyên suốt: âm nhạc là cầu nối thế hệ trong cách biểu hiện lòng yêu nước. Trên chuyến bay, hành khách nhiều lứa tuổi cùng hòa ca những bài hát tưởng như chỉ còn vang trên đài phát thanh. Tại trung tâm bảo trợ, trẻ em khuyết tật dùng hình thể kể lại câu chuyện Tổ quốc mà người lớn thường kể bằng chữ. Ở concert, người trẻ gặp nhau trong những trải nghiệm do một thương hiệu gắn với ký ức của cha mẹ, ông bà tạo ra, tiếp tục nối dài sự kết nối “trên cả không gian số và thực tế” và “trong tinh thần đoàn kết, gắn bó và niềm tin vào tương lai của đất nước”. Kết luận rõ ràng là: nếu trước đây âm nhạc yêu nước gắn nhiều với nghi lễ, thì nay nó đã trở thành chất liệu đời sống – nơi mỗi người có quyền chọn cho mình một cách hát Tổ quốc, miễn là vẫn cùng hướng về một nhịp đập chung.
