Xe điện Trung Quốc: làn sóng mới đang quyết định lại chuẩn lựa chọn
Làn sóng xe điện Trung Quốc là hiện tượng các hãng ô tô đến từ Trung Quốc đổ bộ ồ ạt vào thị trường ô tô Việt Nam với nhiều mẫu xe mới dùng công nghệ điện hóa, từ hybrid đến plug-in hybrid và xe thuần điện, phủ kín từ phân khúc phổ thông tới cao cấp, tạo sức ép cạnh tranh về giá, trang bị và công nghệ lên những thương hiệu lâu năm, qua đó buộc người tiêu dùng phải nhìn nhận lại tiêu chí lựa chọn xe. Sau 9 tháng đầu năm, thị trường đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các thương hiệu này, với khoảng 13 mẫu xe và phiên bản mới được giới thiệu, chiếm gần 1/3 tổng số ô tô mới trình làng. Điều đáng nói không phải là số lượng, mà là việc các mẫu xe điện hóa này thẳng tay lấn vào những khoảng giá và phân khúc vốn là vùng an toàn của xe Nhật, Hàn trên thị trường ô tô Việt Nam.
Giá và công nghệ: đòn tấn công trực diện vào thói quen mua xe của người Việt
Ưu thế lớn nhất của xe điện Trung Quốc hiện nay không còn chỉ là “rẻ hơn vài chục triệu” như giai đoạn trước, mà là sự kết hợp giữa cạnh tranh giá xe và cấu hình công nghệ vượt trội trong cùng mức ngân sách. Người mua đang có thêm lựa chọn sở hữu động cơ tăng áp, hệ thống hỗ trợ lái nâng cao ADAS, màn hình lớn, nhiều trang bị tiện nghi hoặc hệ truyền động điện hóa trong những khoảng giá trước đây chủ yếu dành cho xe xăng truyền thống. Geely Coolray là ví dụ điển hình, khi mẫu crossover cỡ B này được đưa vào vùng cạnh tranh trực tiếp với các SUV đô thị Nhật, Hàn, nhưng lại dùng động cơ tăng áp 1.5 turbo 172 mã lực, hộp số ly hợp kép 7 cấp và gói trang bị tiện nghi dày đặc. Tương tự, Okavango bước vào phân khúc crossover 7 chỗ ngồi với ưu thế giá bán nằm trong khoảng 739 – 799 triệu đồng, gây sức ép rõ rệt lên các mẫu xe gia đình quen thuộc.
Xe mới phủ kín phân khúc: người tiêu dùng hưởng lợi, nhưng không nên mù quáng
Điều khiến thị trường ô tô Việt Nam thay đổi nhanh không chỉ là số hãng mà là cách xe điện Trung Quốc lấp kín phân khúc. Với khoảng 13 mẫu xe và phiên bản mới chiếm gần 1/3 tổng số xe mới trình làng, các hãng Trung Quốc đã có mặt từ xe đô thị mini, crossover cỡ B, SUV cỡ C đến cả phân khúc hạng sang. Geely có Coolray, Okavango, cùng các mẫu EX2 thuần điện và EX5 EM-i plug-in hybrid, trong đó EX2 nằm ở vùng giá dưới 500 triệu đồng – một phân khúc cực kỳ nhạy cảm với người mua lần đầu. Omoda & Jaecoo đẩy mạnh chiến lược đa hệ truyền động với Jaecoo J5, cung cấp cả phiên bản xăng, hybrid tự sạc và xe thuần điện trên cùng một dòng sản phẩm, giúp người dùng chọn được cấu hình phù hợp mức chịu chi và thói quen sử dụng. Nhờ đó, người tiêu dùng chính là đối tượng hưởng lợi lớn nhất khi sở hữu sản phẩm công nghệ cao với mức giá dễ tiếp cận. Tuy vậy, lợi ích trước mắt không xóa đi bài toán dài hạn về giá trị bán lại, độ bền và hệ thống dịch vụ.
Sức ép lên xe Nhật, Hàn: cuộc đua không còn là chuyện thương hiệu
Trong nhiều năm, các hãng Nhật Bản và Hàn Quốc giữ vị thế lớn trên thị trường nhờ mạng lưới đại lý dày, hệ thống dịch vụ ổn định và niềm tin thương hiệu sâu rộng với người Việt. Một trong những rào cản lớn của xe Trung Quốc chính là điểm yếu ở hậu mãi và số lượng xe lưu hành chưa đủ lớn để tạo cảm giác an tâm. Tuy nhiên, cân bằng lực lượng đang dịch chuyển khi các thương hiệu Trung Quốc không chỉ nhập khẩu mà còn bắt đầu kế hoạch nội địa hóa. Dự án nhà máy liên doanh tại Hưng Yên để lắp ráp Omoda và Jaecoo cho thấy tham vọng xây dựng chiến lược dài hạn thay vì “thử thị trường” bằng xe nhập. Song song, trong khi nhiều thương hiệu Nhật, Hàn vẫn tập trung vào hybrid tự sạc, các hãng Trung Quốc mở rộng nhanh sang plug-in hybrid và xe thuần điện, tạo cảm giác đi trước một bước về công nghệ điện hóa. Sức ép vì vậy không còn nằm ở thương hiệu, mà là việc xe Nhật, Hàn buộc phải nâng trang bị và điều chỉnh cạnh tranh giá xe nếu không muốn bị xem là “chậm chân” trong kỷ nguyên xe xanh.
Tương lai lựa chọn xe của người Việt: mở rộng nhưng cần tỉnh táo
Nhìn dài hạn, làn sóng xe điện Trung Quốc là tin tốt cho thị trường và người dùng. Bản đồ thị trường ô tô Việt Nam đang thay đổi khá nhanh, khi số thương hiệu Trung Quốc hiện diện ngày càng tăng, kéo theo cuộc cạnh tranh về giá, công nghệ và các dòng xe điện hóa. Theo số liệu đăng ký phương tiện, 13 thương hiệu xe con Trung Quốc ghi nhận khoảng 19.103 xe đăng ký trong năm 2025, tăng 26% so với năm trước. Từ nay đến cuối năm, thị trường còn hứa hẹn nhiều “tân binh” mới, với dự báo tiếp tục đón thêm Zeekr, Li Auto, Changan, DFSK, Forthing, Deepal hay iCaur. Với sự xuất hiện dày đặc của nền tảng hybrid, PHEV và xe thuần điện, các hãng này đang buộc toàn thị trường chuyển mình mạnh hơn. Tuy nhiên, sự xuất hiện dày đặc chưa đủ để khẳng định cán cân thị phần sẽ đảo chiều ngay. Người mua Việt nên tận dụng lợi thế về công nghệ và giá, nhưng vẫn phải kiểm tra kỹ hậu mãi, độ tin cậy và kế hoạch đầu tư lâu dài của từng hãng trước khi “xuống tiền” cho một chiếc xe điện Trung Quốc.
