Khi nghệ sĩ Việt bước tiếp: dấn thân vào điều mới nhưng không đánh mất mình
Bước tiếp của nghệ sĩ V-pop là quá trình dấn thân vào những vùng sáng tạo mới mẻ, thử nghiệm vai trò và hình thức biểu đạt khác, nhưng vẫn giữ được cốt lõi con người và màu sắc âm nhạc đã định hình nên họ trong mắt khán giả. Trong bức tranh V-pop tái định nghĩa hiện tại, buitruonglinh và HIEUTHUHAI là hai ví dụ cho thấy nghệ sĩ Việt bước tiếp không phải bằng những cú rẽ ngoạn mục, mà bằng hành trình dài hơi của việc phát triển âm nhạc cá nhân. Họ chọn sự nghiệp sáng tạo mới không để phủ nhận quá khứ, mà để mở thêm nhiều đường đi cho tương lai, đồng thời trả lời câu hỏi quan trọng: đâu là ranh giới giữa “thử cái mới” và “vẫn là mình” trên hành trình nghệ thuật.
buitruonglinh trong Tinh hà “Say Hi”: mở thêm góc mới, vẫn là anh ấy thôi
Ở tuổi 27, sau mười năm làm nhạc, buitruonglinh đã không còn là cái tên xa lạ với thế hệ trẻ, từ Đường tôi chở em về đến Dù cho mai về sau và Yêu người có ước mơ. Hành trình chuyên nghiệp của anh bắt đầu rất sớm: tám tuổi học violin tại Nhạc viện Hà Nội, sau đó theo đuổi song song violin và thanh nhạc nhạc nhẹ ở Nhạc viện TP.HCM. Đó là nền móng khiến anh nhìn âm nhạc như một cách quan sát và ghi chép thế giới bằng âm thanh. Ở tuổi 23, ca khúc Thịnh vượng Việt Nam sáng ngời của anh được chọn biểu diễn trong chương trình nghệ thuật tại Đại lễ Kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam. Đây là câu trả lời thực tế cho năng lực sáng tác, nhưng đồng thời cũng là áp lực: khi đã có danh xưng “người viết hit”, bước tiếp sẽ là gì để không tự lặp lại mình?
Tinh hà “Say Hi” là lựa chọn mang tính táo bạo: một nhạc sĩ vốn quen kể chuyện bằng giai điệu quyết định bước lên sân khấu với vai trò một trong số 24 Anh Trai. Câu hỏi Linh mang vào chương trình khá thẳng: làm sao kể câu chuyện bằng cả cơ thể, sân khấu và năng lượng trình diễn, chứ không chỉ bằng ca từ. Những phiên bản mới của buitruonglinh lần lượt được khai phá, vượt ra khỏi khuôn “người viết bài hát”, khi anh có thêm cơ hội đứng trước hàng chục nghìn khán giả, học cách làm chủ sân khấu và biến hóa qua từng live stage. Nhiều người sẽ gọi đây là “V-pop tái định nghĩa” theo kiểu mạo hiểm hình ảnh, nhưng ở Linh, sự tái định nghĩa lại mang tính tích lũy: anh không bỏ sáng tác để chạy theo trình diễn. Anh muốn mình vừa là người viết nhạc, vừa có thể đứng trên sân khấu kể câu chuyện của chính bài hát.
Điều thú vị là, càng dấn thân, anh lại càng được khán giả chốt hạ bằng một câu nhận xét nghe qua tưởng rất bình thường: “buitruonglinh thì vẫn là anh ấy thôi”. Trong một thị trường dễ bị cuốn theo “drama” đổi màu liên tục, việc một nghệ sĩ được nhớ vì cảm giác quen thuộc mà mới mẻ là hiếm. Linh tự thú có lúc tự hỏi mình có dành quá nhiều thời gian cho trình diễn, trong khi điều anh yêu nhất vẫn là ngồi hàng giờ để viết nhạc. Nhưng chính câu hỏi đó giúp anh giữ được sợi dây với bản ngã: sân khấu không phải là cuộc trốn chạy khỏi phòng thu, mà là đường vòng đưa những câu chuyện anh viết đến gần khán giả hơn. Theo nghĩa đó, đây không chỉ là sự nghiệp sáng tạo mới, mà là cách phát triển âm nhạc cá nhân theo chiều rộng lẫn chiều sâu.
HIEUTHUHAI: Đi xa để biết “bầu trời phía trước” rộng tới đâu
Nếu câu chuyện của buitruonglinh là mở rộng vai trò, thì HIEUTHUHAI lại đại diện cho mô hình nghệ sĩ V-pop bước tiếp bằng cách liên tục nâng trần của chính mình. Sau sáu năm làm nghề, anh có hai đêm concert Mắt Nhắm Mắt Mở “cháy vé” tại sân vận động Phú Thọ, ghi nhận hơn 165.000 lượt người truy cập cùng lúc trên hệ thống phát hành vé. Đây là cột mốc cho thấy một rapper – ca sĩ trẻ hoàn toàn có thể xây dựng sân khấu riêng, chứ không chỉ sống bằng các bản hit trên nền tảng số. Khi “mắt nhắm”, anh không chốt mục tiêu bằng những cột mốc cứng, mà mơ về nhiều bài hát hơn, nhiều bản hit hơn, nhiều concert và nhiều niềm vui hơn cùng âm nhạc. Đó là cách anh nhìn V-pop tái định nghĩa: không phải bằng đích đến, mà bằng khoảng trời vẫn còn đủ rộng phía trước.
Ở chế độ “mắt mở”, HIEUTHUHAI nhìn nhận mình đã đi xa hơn nhiều so với những gì từng nghĩ. Exit Sign – ca khúc kết hợp cùng marzuz – cán mốc 100 triệu lượt nghe trên Spotify và trở thành ca khúc Việt Nam đầu tiên đạt cột mốc này. Trước đó, EP 1-800-LOVE cùng GERDNANG là bước khởi đầu đánh dấu sự nghiêm túc với âm nhạc, khi cả nhóm dám đầu tư để hiện thực hóa những điều mình tin. Album Ai Cũng Phải Bắt Đầu Từ Đâu Đó mở thêm không gian cho anh thử nghiệm concept và cách kể khác nhau, và ba năm sau vẫn nằm trong Top 10 album của nhiều bảng xếp hạng. Đây là câu trúc trắc mà nhiều nghệ sĩ trẻ phải đối diện: khi thành công đến quá nhanh, liệu có còn chỗ cho thử nghiệm? Với Hiếu, câu trả lời là có, miễn anh giữ được “sự tự do trong âm nhạc” và vẫn thích gì làm nấy.
Hai đêm concert Mắt Nhắm Mắt Mở với hơn 30 ca khúc hát live, lần đầu cho anh cảm giác có một sân khấu thật sự thuộc về mình, nơi hàng nghìn khán giả cùng hòa theo những bài hát vốn chỉ tồn tại trong phòng thu. Sau sáu năm, điều khiến anh hứng thú nhất vẫn là tiếp tục khám phá giới hạn bản thân và xem còn có thể đi đến đâu. Phía trước là những vùng âm nhạc anh chưa thử, những giới hạn chưa biết ở đâu; anh tò mò xem xuất phát điểm như mình có thể đi xa tới mức nào. Theo một nghĩa khác, đây là sự nghiệp sáng tạo mới không nằm ở việc đổi genre cho lạ, mà ở việc kiên trì đi dài với thứ mình tin. HIEUTHUHAI không đặt câu hỏi sẽ đứng ở đâu, mà là có thể đi cùng âm nhạc và khán giả đến khi nào. Đó là kiểu tham vọng ít giật gân nhưng bền.
Xu hướng V-pop tái định nghĩa: dấn thân có trách nhiệm, giữ vững bản sắc
Điểm chung của buitruonglinh và HIEUTHUHAI là họ không xem “bước tiếp” như một cuộc tái sinh triệt để, mà như một chuỗi quyết định táo bạo nhưng có trách nhiệm với chính mình. Linh từng tự hỏi liệu mình có dành quá nhiều thời gian để trở thành một nghệ sĩ trình diễn, trong khi điều yêu nhất vẫn là viết nhạc. Hiếu, giữa sự nghiệp phủ dày bởi con số và kỳ vọng, khẳng định thứ anh giữ đến hôm nay là sự tự do trong âm nhạc, thích gì làm đó. Cả hai chấp nhận thử và sai: từ những ngày đầu tự làm mọi thứ đến lúc học cách làm việc cùng nhiều cá tính âm nhạc khác nhau, liên tục biến hóa qua các live stage. Đây là bản đồ phát triển âm nhạc cá nhân mới: nghệ sĩ Việt bước tiếp bằng cách không chờ thị trường “gọi tên”, mà chủ động mở dự án, thử vai trò, và đặt lại câu hỏi về chính sự nghiệp của mình.
Nhưng xu hướng này không phải cuộc đua bề mặt. Nó đòi hỏi nghệ sĩ giữ được cái lõi. Với buitruonglinh, đó là khả năng ghi nhớ con người và câu chuyện để chuyển thành ca khúc, cùng cảm giác gần gũi khiến người ta nhận ra “anh ấy vẫn là anh ấy thôi”. Với HIEUTHUHAI, lõi nằm ở tinh thần chịu trách nhiệm với âm nhạc mình làm ra, từ hình ảnh đến cách sản phẩm được đưa đến khán giả. Một câu nói đáng trích dẫn ở đây là: “Ai Cũng Phải Bắt Đầu Từ Đâu Đó là album đầu tiên mở ra không gian rộng hơn để HIEUTHUHAI thử nghiệm những câu chuyện, concept và cách kể khác nhau”. Trong bối cảnh V-pop tái định nghĩa, những nghệ sĩ dám dấn thân nhưng không vứt bỏ bản sắc sẽ là người định hình chuẩn mực mới cho sự nghiệp sáng tạo: đổi mới không đồng nghĩa với phủi sạch quá khứ, mà là cộng thêm tầng nghĩa cho cái tên mình đã xây.
Kết luận: Dấn thân để hiểu mình rõ hơn, không phải để thành người khác
Hành trình của buitruonglinh trong Tinh hà “Say Hi” và chuỗi thành công của HIEUTHUHAI cho thấy một điều: bước tiếp của nghệ sĩ V-pop ngày nay không còn là bài toán “đổi màu để gây sốc”, mà là bài toán trưởng thành trong phát triển âm nhạc cá nhân. Linh chọn học cách kể chuyện bằng sân khấu mà không từ bỏ cây đàn và bàn viết. Hiếu chọn tiếp tục kéo dài đường chạy, xem giới hạn của mình nằm ở đâu thay vì dựng sẵn vạch đích. “Có những cảm xúc Linh chưa biết gọi tên, có những câu chuyện chưa biết kể như thế nào”, nên chừng nào những điều ấy còn tồn tại, anh vẫn có lý do để ngồi xuống với cây đàn. Còn HIEUTHUHAI, sau sáu năm, không hỏi sẽ đứng ở đâu, mà hỏi có thể đi cùng âm nhạc và khán giả tới bao lâu. Câu trả lời chung: dấn thân là để hiểu mình rõ hơn, không phải để biến thành một người khác.
