Khoảng trống an toàn bắt đầu từ giờ mở cổng
An toàn học sinh trong thời gian chờ là trách nhiệm phối hợp giữa gia đình, nhà trường và địa phương, nhằm bảo đảm trẻ có người giám sát và nơi chờ phù hợp trước khi vào học hoặc sau khi tan trường. Vụ việc tại Trường Tiểu học Thái Hưng cho thấy khoảng trống ấy xuất hiện ở cả hai đầu ngày học: trường chưa mở cổng, còn cha mẹ có thể chưa rời nơi làm việc.
Từ ngày 29-10, phụ huynh phản ánh học sinh chờ ngoài cổng, thậm chí phải ngồi ngoài đường vì đến sớm trong khi trường quy định giờ mở cổng trường là 6 giờ 50. Nhiều gia đình phải đưa con đi sớm do nơi làm việc xa, cần kịp giờ làm. Với trẻ nhỏ, việc ngồi ngoài đường lúc sáng sớm mà thiếu người lớn giám sát không phải chuyện bất tiện đơn thuần: đó là rủi ro về an toàn và sức khỏe.
Ngày 30-10, Phó Chủ tịch UBND phường Chánh Hưng Dương Văn Dân cho biết phường đã chỉ đạo nhà trường khắc phục. Theo hướng xử lý, trường phải mở cổng sớm để đón học sinh; ngay sáng hôm đó, khoảng 6 giờ 30, học sinh đến sớm đã được vào sân trường. Đây là phản ứng cần thiết, nhưng sự cố cũng nhắc rằng giờ tiếp nhận phải được tính từ thực tế đi lại và lịch làm việc của phụ huynh, không chỉ từ thời khóa biểu.
Sau giờ tan học, trẻ vẫn có thể chờ hàng giờ
Nếu buổi sáng trẻ chờ vì cổng chưa mở, buổi chiều các em có thể thấp thỏm vì cha mẹ chưa tan làm. Giáo viên Phan Tuyết cho biết có học sinh phải chờ hơn một giờ, thậm chí gần hai giờ sau giờ tan trường; có em được dặn ở lại sân trường đến 11 giờ 30 để đợi cha mẹ hết giờ làm. Không phải gia đình nào cũng có thể rời công việc đúng lúc, nhưng sự thông cảm dành cho người lớn không thể biến thời gian chờ đợi kéo dài thành điều bình thường đối với trẻ.
Sau một vụ tai nạn với học sinh lớp 1 ở Hải Phòng sau giờ tan học, nhiều trường tại TP.HCM đã nhắc phụ huynh đón trẻ tan trường đúng giờ và báo giáo viên chủ nhiệm nếu thay đổi người đón hoặc bị chậm. Những lời nhắc ấy quan trọng, song chờ đợi thiếu giám sát còn có thể khiến trẻ mệt mỏi, lo lắng, tủi thân, đồng thời đối mặt nguy cơ tai nạn hoặc bị người lạ tiếp cận. An toàn không chỉ là không xảy ra sự cố; trẻ cần biết mình sẽ chờ ở đâu và ai chịu trách nhiệm trông nom.
Chia trách nhiệm, không đẩy phần khó về phía trẻ
Gia đình có trách nhiệm chủ động bố trí người đưa đón, báo kịp thời cho giáo viên khi có thay đổi và dặn trẻ chờ tại địa điểm an toàn, không tự ý ra cổng hay đi theo người lạ. Đây là phần việc không thể phó mặc cho nhà trường. Nhưng nhắc phụ huynh đúng giờ cũng chưa đủ nếu lịch làm việc và giờ tan học thường xuyên không khớp; trẻ không nên phải tự chịu hậu quả của sự chênh lệch đó.
Nhà trường cần công bố rõ giờ tiếp nhận, giờ trả học sinh và quy trình xử lý khi phụ huynh đến muộn; trong phạm vi điều kiện cho phép, cần phối hợp, nhắc nhở và bảo đảm học sinh được giám sát. Trách nhiệm ấy không đồng nghĩa giáo viên phải mặc nhiên trông trẻ kéo dài sau giờ làm. Nhà trường có thể xem xét các hoạt động sau giờ học hoặc phối hợp với đơn vị đủ điều kiện, trên cơ sở tự nguyện và bảo đảm an toàn.
Địa phương cần đứng ra kết nối và nghiên cứu mô hình chăm sóc sau giờ học có nhân sự, kinh phí và chế độ phù hợp, thay vì để mỗi gia đình tự tìm cách ứng phó. Trước mắt, chỉ đạo mở cổng sớm ở Thái Hưng đã xử lý một điểm nghẽn cụ thể; về lâu dài, các bên cần thống nhất phương án cho cả lúc trẻ đến sớm lẫn lúc người đón đến muộn. Không thể gọi là bảo đảm an toàn nếu trẻ chỉ được bảo vệ trong phần thời gian thuận tiện cho người lớn.
