Sát hạch đo khả năng làm nhiệm vụ, không chỉ kiến thức
Sát hạch năng lực cảnh sát cá nhân của Liên hợp quốc là quy trình bắt buộc nhằm xác định sĩ quan có đáp ứng tiêu chuẩn thực hiện nhiệm vụ tại phái bộ hay không. Kết quả vì thế không chỉ ghi nhận thành tích thi cử; nó cho biết ứng viên đã sẵn sàng làm việc trong môi trường đòi hỏi chuyên môn, tính tự chủ và khả năng thích ứng.
Ngày 23/10, thông tin từ cơ quan thường trực về hoạt động gìn giữ hòa bình của Bộ Công an cho biết 41 sĩ quan Công an Việt Nam đã vượt qua đánh giá năng lực, đạt chuẩn để có thể được triển khai trong thời gian tới. Kỳ thi diễn ra từ ngày 12 đến 16/10, do cơ quan này phối hợp với Phòng Cảnh sát Liên hợp quốc tổ chức. Đây là lần thứ hai Việt Nam tổ chức kỳ đánh giá AMS; ý nghĩa của lần thi này nằm ở việc kiểm tra tiêu chuẩn theo yêu cầu của Liên hợp quốc, thay vì chỉ dựa vào kết quả huấn luyện trong nước.
Tỷ lệ đạt hơn 68% là tín hiệu tích cực, không phải đích đến
Trong 60 sĩ quan tham dự, có 41 người đạt yêu cầu, tương đương 68,3%. Nhóm dự thi gồm 24 nữ sĩ quan; nữ giới chiếm 36,6% số người vượt qua kỳ sát hạch. Con số này đáng chú ý vì cho thấy lực lượng nữ cũng hiện diện đáng kể trong nguồn nhân sự có thể đáp ứng chuẩn quốc tế.
Các chuyên gia Liên hợp quốc nhận xét kết quả của kỳ thi tại Việt Nam rất tốt so với nhiều quốc gia khác, đồng thời ghi nhận tác phong kỷ luật và chuyên nghiệp của thí sinh. Tuy nhiên, tỷ lệ đạt không nên được hiểu như một cuộc đua lấy số lượng. Giá trị của nó nằm ở việc một bộ phận ứng viên đã chứng minh được năng lực theo cùng một chuẩn đánh giá quốc tế; phần còn lại cũng giúp cơ quan quản lý nhận diện những nội dung cần tiếp tục rèn luyện.
Bài thi bao quát kỹ năng cần thiết tại phái bộ
Ứng viên được kiểm tra nghiệp vụ, ngoại ngữ, lái xe, sử dụng máy tính, sử dụng súng và kiến thức về Liên hợp quốc; nhiều nội dung được đánh giá trực tiếp qua phần thực hành và phỏng vấn. Cấu trúc này phản ánh đúng đòi hỏi của nhiệm vụ cảnh sát cá nhân: sĩ quan không thể chỉ dựa vào kiến thức lý thuyết mà còn phải vận dụng kỹ năng trong điều kiện công tác cụ thể.
Khâu chuẩn bị cũng có ý nghĩa như một phép thử trước khi ra nhiệm vụ. Theo chia sẻ của một sĩ quan dự thi, khóa huấn luyện kéo dài hai tháng gồm lái xe, bắn súng, tiếng Anh và phối hợp nhóm hoặc làm việc độc lập trong các tình huống mô phỏng. Đặc biệt, yêu cầu tự vận hành và sửa xe cho thấy khả năng tự chủ không phải tiêu chí phụ: ở địa bàn xa, sự hỗ trợ có thể không đến kịp. Bài sát hạch giúp kiểm tra xem kỹ năng đã được rèn có chuyển thành năng lực xử lý thực tế hay chưa.
Đánh giá tạo nguồn nhân lực cho các đợt triển khai tiếp theo
Vai trò của kỳ sát hạch không dừng ở việc chọn người cho một đợt triển khai. Kết quả là căn cứ để Bộ Công an tiếp tục xây dựng và bổ sung nguồn sĩ quan cảnh sát cá nhân đạt chuẩn Liên hợp quốc, phục vụ việc bố trí và luân chuyển lực lượng tại các phái bộ trong tương lai. Nhìn theo hướng đó, đánh giá độc lập giúp biến quá trình chuẩn bị thành một chu trình có tiêu chuẩn rõ: huấn luyện, kiểm tra, nhận diện khoảng trống năng lực rồi tiếp tục bồi dưỡng.
Với Công an Việt Nam, 41 người đạt chuẩn là kết quả đáng ghi nhận, nhưng giá trị dài hạn sẽ phụ thuộc vào việc duy trì năng lực sau kỳ thi và chuẩn bị được nguồn kế cận. Sĩ quan gìn giữ hòa bình cần sẵn sàng làm việc độc lập, phối hợp trong môi trường quốc tế và đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp tại phái bộ. Bởi vậy, sát hạch Liên hợp quốc vừa là cánh cửa tuyển chọn, vừa là thước đo để nâng chất lượng chuẩn bị. Thành tích hơn 68% là tín hiệu tốt; điều quan trọng tiếp theo là biến chuẩn đạt được thành năng lực bền vững khi nhận nhiệm vụ.
