Một màn chia tay dát vàng và câu chuyện tái sinh nhà mốt
Anthony Vaccarello tại Saint Laurent là giai đoạn một giám đốc sáng tạo thời trang trẻ tuổi biến một nhà mốt Paris đang loay hoay sau kỷ nguyên Hedi Slimane thành thương hiệu có ngôn ngữ thẩm mỹ nhất quán, doanh số tăng vọt và tầm ảnh hưởng lan sang điện ảnh, văn hóa, trước khi khép lại bằng bộ sưu tập Xuân Hè 2027 Paris đầy tính biểu tượng. Sau một thập kỷ dẫn dắt, Anthony Vaccarello chính thức rời vị trí giám đốc sáng tạo Saint Laurent, thông tin được tập đoàn mẹ công bố ngày 9 tháng 10, chưa đầy hai tuần sau show Xuân Hè 2027. Buổi trình diễn dưới chân tháp Eiffel, ngập tràn sắc vàng rồi chìm vào đen, không chỉ là một bộ sưu tập đẹp mà là tuyên ngôn chia tay có tính toán: nhà thiết kế tự viết đoạn kết cho câu chuyện mình đã xây dựng. Việc anh ra đi diễn ra đúng lúc tập đoàn sở hữu Saint Laurent đang thay đổi hàng loạt vị trí lãnh đạo sáng tạo, cho thấy đây không phải biến cố cá nhân mà là một mắt xích trong chiến lược tái cấu trúc rộng hơn.
Từ cái bóng Hedi Slimane đến ngôn ngữ quyền lực riêng
Khi được bổ nhiệm năm 2016 ở tuổi 34, Anthony Vaccarello bước vào Saint Laurent trong bối cảnh thương hiệu vẫn còn ám ảnh bởi di sản hình ảnh của người tiền nhiệm. Thay vì phá bỏ mọi thứ, anh chọn chiến lược "chậm mà chắc": giữ lại những mã di sản như Le Smoking, monogram YSL, rồi tái cấu trúc chúng bằng đường cắt sắc nét, kỹ thuật may đo cổ điển và phom dáng tối giản nhưng giàu nhục cảm. Điều đáng nói là Vaccarello không chạy theo xu hướng từng mùa. Anh kiên trì xây dựng một ngôn ngữ thẩm mỹ nhất quán, nơi gam đen, nâu, kaki đối thoại với ánh kim, lụa, chiffon và da thuộc, tạo nên sự tương phản giữa tailoring sắc sảo và bề mặt mềm mại hoặc bắt sáng. Vẻ gợi cảm dưới thời anh không còn là phô bày cơ thể, mà là quyền lực nằm trong đường nét, tỷ lệ, chuyển động. Chính cách tiếp cận này đã giúp anh thoát khỏi cái bóng Slimane và biến dấu ấn cá nhân thành diện mạo mới của thương hiệu.
Người phụ nữ Saint Laurent: không còn là nàng thơ, mà là chủ thể quyền lực
Nếu Yves Saint Laurent từng nói Chanel giải phóng phụ nữ, còn ông tiếp thêm sức mạnh cho họ, thì Vaccarello đã cập nhật câu nói ấy cho thời đại mới bằng hình tượng người phụ nữ không bị đóng khung. Dưới góc nhìn của anh, người phụ nữ Saint Laurent có thể lạnh lùng trong da thuộc, sắc sảo trong suit may đo, phóng khoáng với áo khoác rộng hoặc táo bạo trong váy xuyên thấu – và tất cả đều hợp lệ. Ở đây, empowerment không phải khẩu hiệu mà là cấu trúc thiết kế: phom dáng ôm sát nhưng không bó buộc, những khoảng hở táo bạo nhưng được kiểm soát bằng tỷ lệ, màu sắc trầm được phá vỡ bằng điểm nhấn ánh vàng, xanh điện, đỏ, tím. Vaccarello dùng tailoring để cho phụ nữ cảm giác kiểm soát, dùng chất liệu mềm để giữ lại độ nhục cảm. Kết quả là một hình tượng nữ giới không còn là nàng thơ bị chiêm ngưỡng, mà là chủ thể quyết định cách mình xuất hiện – điều mà nhiều nhà mốt nói đến nhưng ít ai làm được nhất quán như anh.
Túi xách, điện ảnh và cuộc chơi hình ảnh vượt khỏi sàn diễn
Di sản Anthony Vaccarello Saint Laurent không dừng ở runway. Anh hiểu rằng quyền lực của một nhà mốt hiện đại nằm ở những điểm chạm hàng ngày: túi xách, logo, không gian cửa hàng, và cả những khung hình điện ảnh. Các dòng túi Le 5 à 7, Niki, Loulou, Icare trở thành trụ cột hình ảnh và kinh doanh, đến mức túi xách chiếm khoảng 72% doanh số thương hiệu vào năm 2022 theo một báo cáo tài chính được trích dẫn. Đó là con số cho thấy anh không chỉ là giám đốc sáng tạo thời trang, mà còn là kiến trúc sư thương mại. Năm 2023, việc thành lập Saint Laurent Productions đánh dấu bước ngoặt: thương hiệu không chỉ tài trợ mà tham gia sản xuất phim cùng các đạo diễn như Pedro Almodóvar, David Cronenberg, Jacques Audiard, đưa ngôn ngữ thẩm mỹ của nhà mốt vào điện ảnh. Song song, logo mới lấy lại cấu trúc từ dấu ấn YSL của Cassandre được giới thiệu trong bộ sưu tập nam Xuân 2023 tại Marrakech, rồi dần xuất hiện trên chiến dịch, shopping bag, không gian. Vaccarello đã biến Saint Laurent thành một hệ sinh thái hình ảnh, nơi thời trang, điện ảnh và kiến trúc thương hiệu nói cùng một giọng.
Một thập kỷ tăng trưởng và câu hỏi mở cho Kering
Điều nghịch lý thú vị: nhiều giám đốc sáng tạo rời nhà mốt trong khủng hoảng, còn Vaccarello rời Saint Laurent ở đỉnh cao. Khi anh vừa gia nhập, thương hiệu thu về khoảng 1 tỷ Euro hàng năm; đến năm 2023, con số này là hơn 3 tỷ Euro, trước khi giảm còn 2,6 tỷ Euro vào 2025 trong bối cảnh ngành xa xỉ chịu áp lực chung. Dù chúng ta không nhắc đến giá cụ thể bằng nội tệ, quỹ đạo tăng trưởng ấy đủ cho thấy Saint Laurent đã trở thành một trong những nhà mốt chủ lực của tập đoàn. Việc anh ra đi diễn ra đúng lúc tập đoàn đã thay đổi nhân sự sáng tạo tại Gucci, Balenciaga, Bottega Veneta và đang tiếp tục đánh giá lại toàn bộ danh mục thương hiệu trước thách thức thị trường. Hiện chưa có thông báo chính thức về người kế nhiệm; tập đoàn chỉ nói sẽ công bố "vào thời điểm thích hợp". Câu hỏi đặt ra không phải Saint Laurent có trụ vững sau Vaccarello hay không – di sản về ngôn ngữ, doanh số, hình ảnh đã quá rõ – mà là liệu tập đoàn có dám tiếp tục trao quyền cho một tầm nhìn cá nhân mạnh mẽ, thay vì quay lại mô hình an toàn, dễ đoán. Nếu mười năm qua chứng minh điều gì, thì đó là: trong thời trang xa xỉ, nhất quán và bản lĩnh vẫn thắng cuộc chơi ngắn hạn.
