Có công trình chưa đủ, phải có hoạt động phù hợp
Thể thao cộng đồng là các hoạt động vận động được tổ chức tại địa bàn dân cư, nơi người dân có thể tham gia thường xuyên theo nhu cầu, lứa tuổi và điều kiện của mình. Muốn phong trào bền, thiết chế thể thao cần được vận hành như không gian sinh hoạt sống động, chứ không chỉ là công trình có mặt trên bản đồ. Hà Nội có 4.715 công trình thiết chế văn hóa, thể thao tại 126 xã, phường, nhưng số lượng chưa phản ánh đầy đủ chất lượng hoạt động hay mức độ phục vụ cộng đồng. Sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai từ ngày 1/7/2025, việc xác định đơn vị quản lý, nguồn lực vận hành và cách khai thác công trình càng cần được làm rõ. Đây là lý do đúng lúc để chuyển trọng tâm từ đếm cơ sở vật chất sang đo xem người dân có sử dụng được hay không.
Rà soát nhu cầu trước khi chọn mô hình
Ngày 19/10/2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký Kế hoạch số 405/KH-UBND, phát động phong trào “Mỗi xã, phường có mô hình hay, cách làm hiệu quả, phát huy hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở” giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch đặt mục tiêu trong quý IV/2026, 100% xã, phường rà soát hiện trạng và nhu cầu cộng đồng, đăng ký ít nhất một mô hình hoặc cách làm, đồng thời xác định chỉ số ban đầu và phương án triển khai. Rà soát cần đi xa hơn việc kiểm kê sân tập, nhà tập hay bể bơi: địa phương cần xem xét độ an toàn, tình trạng sử dụng, nhân lực, kinh phí, tần suất hoạt động, nhóm tham gia và nhu cầu thực tế. Với thiết chế thể thao, đây là bước quyết định để tránh đầu tư hoặc duy trì những nơi ít người đến. Mô hình nhà văn hóa mở, sân chơi an toàn hay điểm sinh hoạt liên thế hệ chỉ có ý nghĩa khi khớp với mặt bằng và thói quen của cư dân.
Chí Đám cho thấy sức hút đến từ giao lưu
Ở xã Chí Đám, phong trào văn hóa, văn nghệ và thể dục thể thao thu hút người dân bằng những hoạt động quen thuộc, được tổ chức ngay tại thôn. Nhà văn hóa và điểm sinh hoạt cộng đồng ở 27 thôn là nơi người dân gặp gỡ, tập dân vũ, chơi bóng chuyền hơi và tham gia các môn thể thao quần chúng phù hợp với sở thích, độ tuổi. Trong 9 tháng năm 2026, xã tổ chức nhiều buổi giao lưu văn nghệ cùng các giải bóng chuyền hơi nam, nữ; Đại hội Thể dục thể thao xã lần thứ I có 6 môn với 10 nội dung thi đấu. Những dịp giao lưu và thi đấu tạo mục tiêu để người tập quay lại, đồng thời khiến vận động gắn với niềm vui, quan hệ xóm giềng và sinh hoạt gia đình. Tỷ lệ người dân tham gia luyện tập thể dục thể thao tại xã đạt 31,36%—một con số cho thấy phong trào có độ lan tỏa, nhưng cũng nhắc rằng vẫn còn dư địa để mở rộng người tham gia.
Mô hình tốt là mô hình khiến người dân muốn quay lại
Một phong trào thể dục không thể bền chỉ nhờ lời kêu gọi; người dân cần có lựa chọn gần nhà, dễ tham gia và đủ hấp dẫn để duy trì thói quen. Vì thế, hoạt động thể thao cơ sở nên được thiết kế đa dạng: điểm tập ngoài trời, câu lạc bộ tự quản, giải đấu định kỳ hoặc không gian dùng chung cho nhiều thế hệ. Các hình thức ấy giúp người mới bắt đầu không phải chọn một môn duy nhất, còn người đã tập có dịp giao lưu và đặt mục tiêu tiếp theo. Hà Nội triển khai phong trào từ quý IV/2026 đến hết năm 2030, phấn đấu để 100% xã, phường có ít nhất một mô hình hiệu quả được duy trì, đánh giá và có khả năng nhân rộng. Đích đến không nên chỉ là hoàn thành chỉ tiêu mô hình. Thành công cần được nhìn thấy ở sân tập có người sử dụng đều, câu lạc bộ sống được bằng sự tham gia của cộng đồng và cư dân có thêm cơ hội lựa chọn cách vận động phù hợp. Khi đó, thiết chế mới thật sự trở thành nền tảng của phong trào toàn dân.
