Ở cữ mùa hè: cơ thể mẹ sau sinh không chịu nổi cách chăm kiểu “ủ kín”
Ở cữ mùa hè là giai đoạn 6 tuần sau sinh, khi cơ thể mẹ phải phục hồi trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, vì thế mọi lựa chọn về quần áo, môi trường sống, vận động và ăn uống đều cần điều chỉnh để tránh sốc nhiệt, nhiễm trùng và mệt mỏi kéo dài.Ở cữ (thời kỳ hậu sản) là khoảng thời gian kéo dài khoảng 6 tuần từ khi sinh đến khi cơ thể mẹ dần trở về trạng thái trước mang thai, là giai đoạn bắt buộc phải chăm sóc sau sinh kỹ lưỡng để phục hồi sức khỏe và học chăm bé. Mùa hè, nền nhiệt tăng cao khiến sản phụ nếu ở phòng kín, nóng, không thông gió rất dễ bị say nắng hậu sản, rối loạn điều hòa thân nhiệt, thậm chí suy hô hấp, tuần hoàn nếu không xử trí kịp thời. Điều đáng nói là nhiều quan niệm truyền thống như “phải đóng cửa kín, mặc kín, kiêng tắm gội” lại vô tình làm tăng nguy cơ này, khiến phục hồi sản phụ trở nên nặng nề hơn thay vì được bảo vệ.
KHÔNG ủ kín, KHÔNG bịt kín phòng: thoáng mát mới là “thuốc bổ” cho mẹ
Nguyên tắc đầu tiên khi ở cữ mùa hè là nói không với việc ủ kín từ người đến phòng. Sau sinh, ra nhiều mồ hôi là hiện tượng sinh lý bình thường vì cơ thể đang đào thải lượng nước tích tụ trong thai kỳ. Nếu mẹ bị quấn nhiều lớp quần áo dày, chăn kín, nhiệt lượng không thoát ra được, nguy cơ say nắng hậu sản càng tăng. Hướng tiếp cận khoa học là chọn quần áo cotton mỏng, thoáng, thấm mồ hôi, tăng giảm linh hoạt theo cảm giác của mẹ; khi mồ hôi ra nhiều phải tắm nhanh, lau khô và thay đồ sạch để tránh ẩm bí, hăm da và nhiễm khuẩn. Ở góc độ môi trường sống, bắt mẹ nằm phòng đóng kín cửa hoàn toàn trong mùa hè là cách chăm sóc sau sinh phản khoa học. Nhiệt độ phòng nên duy trì khoảng 25–28°C, lý tưởng khoảng 26°C, có thể dùng điều hòa, quạt nhưng không thổi trực tiếp vào mẹ và bé; mỗi ngày cần thông gió ít nhất 30 phút để giảm ẩm và đuổi vi khuẩn, nấm mốc.
KHÔNG bỏ qua vệ sinh, KHÔNG lười vận động: ở cữ không đồng nghĩa với “nằm bất động”
Một trong những hiểu lầm tai hại nhất là quan niệm “trong tháng ở cữ không được đánh răng” – điều này hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Khi mẹ kiêng vệ sinh răng miệng, vi khuẩn bùng phát trong khoang miệng, dễ dẫn đến viêm lợi, viêm nha chu, mùi hôi khó chịu, kéo theo ăn uống kém, sức khỏe mẹ sau sinh suy giảm. Tắm gội cũng không phải điều cấm kỵ: khi thể lực cho phép, mẹ nên tắm vòi sen nhanh với nước ấm khoảng 38–42°C, lau khô người, sấy khô tóc ngay để vừa sạch vừa tránh lạnh. Vệ sinh tốt còn giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng lây sang bé. Về vận động, nếu chỉ nằm yên vì sợ “xô chậu, xô khớp” thì mẹ đang tự tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch. Với sinh thường, có thể đi lại nhẹ sau khoảng 1 ngày; sinh mổ, thường vận động sau 24 giờ hoặc sau khi rút ống thông tiểu, giúp đẩy sản dịch, cải thiện tuần hoàn, rút ngắn thời gian phục hồi sản phụ.
KHÔNG nhồi nhét ăn uống, KHÔNG coi nhẹ dấu hiệu say nắng
Ăn uống mùa hè nếu đi theo lối “ăn càng nhiều càng tốt để có sữa” là cái bẫy khiến mẹ mệt mỏi, tăng cân quá nhanh mà vẫn không chắc sữa nhiều hơn. Cách chăm sóc sau sinh phù hợp là chia nhỏ bữa, cân bằng thịt, trứng, sữa, tinh bột, rau, hoa quả, ưu tiên món thanh, dễ tiêu; uống nhiều nước để giúp cơ thể phục hồi và đảm bảo nguồn sữa dồi dào. Không nên tẩm bổ mù quáng hay ép cân quá sớm, vì trở về cân nặng trước mang thai là cả quá trình, không phải vài tuần. Nguy hiểm hơn cả là coi nhẹ dấu hiệu say nắng hậu sản. Khi mẹ đau đầu, chóng mặt, khát, đổ mồ hôi nhiều, tay chân rã rời, thân nhiệt tăng, cần lập tức ra khỏi môi trường nóng, hạ nhiệt phòng, mở cửa thông gió, bổ sung nước và điện giải; nếu triệu chứng nặng phải tới cơ sở y tế ngay. Nắm vững những nguyên tắc này, mẹ hoàn toàn có thể ở cữ mùa hè an toàn, dễ chịu, bảo vệ sức khỏe mẹ sau sinh và cả em bé.
