Khoảng nghỉ có giá trị hơn khi học sinh được lựa chọn
Giờ ra chơi không điện thoại là khoảng nghỉ học đường được tổ chức để học sinh tạm rời thiết bị số, tham gia hoạt động trực tiếp và kết nối với bạn bè bằng những trải nghiệm chung. Giá trị của mô hình không nằm ở việc cấm đoán, mà ở chỗ nhà trường tạo ra lựa chọn hấp dẫn hơn màn hình.
Từ tuần thứ ba của học kỳ đầu tiên, Trường THCS Mai Thị Hồng Hạnh triển khai mô hình “Giờ ra chơi bổ ích – Nói không với điện thoại”, với hoạt động thay đổi theo từng ngày. Học sinh có thể đọc sách, báo, chơi cờ, tập thể dục theo nhạc, tham gia trò chơi dân gian, thể thao và trải nghiệm STEM; những ngày khác dành cho âm nhạc, nhảy dân vũ, trưng bày sản phẩm sáng tạo và chăm sóc vườn hoa. Một học sinh cho biết trước đây em thường xem video trên điện thoại, còn nay có thêm lựa chọn đọc sách và chơi cùng bạn. Đó là chuyển dịch đáng khích lệ: thời gian giải trí bổ ích không cần cầu kỳ, chỉ cần đủ hấp dẫn để học sinh muốn tham gia.
Âm nhạc biến sân trường thành nơi gặp gỡ
Từ đầu năm học 2026-2027, Đoàn Thanh niên Trường THPT Nguyễn Huệ triển khai mô hình “Giờ ra chơi không điện thoại”, đưa âm nhạc, nhảy múa và giao lưu vào khoảng nghỉ giữa tiết. Các hoạt động diễn ra luân phiên trong 15 phút mỗi ngày: dân vũ, nhảy sạp và nhảy hiện đại vào thứ Hai, Tư, Sáu; câu lạc bộ MC và giới thiệu sách vào thứ Ba; biểu diễn, giao lưu văn nghệ vào thứ Năm.
Không cần sân khấu lớn, học sinh vẫn có thể hát theo, nhún nhảy, cổ vũ và trò chuyện trực tiếp. Trường có hơn 10 câu lạc bộ, tạo thêm nguồn lực để mở rộng lựa chọn và mời nhiều nhóm học sinh tham gia. Việc cùng lên ý tưởng, tập luyện, phân công nhiệm vụ và phối hợp biểu diễn còn rèn kỹ năng xã hội học sinh, từ làm việc nhóm đến giao tiếp. Một học sinh lớp 12 chia sẻ rằng hoạt động giúp em thư giãn, có thêm năng lượng học tập và tự tin hơn khi tham gia tập thể.
Sức khỏe tinh thần cần những giờ nghỉ có tương tác
Điểm đáng lưu ý của mô hình không phải là điện thoại tự nó gây ra mọi vấn đề, mà là việc nhìn màn hình một mình có thể lấn át thời gian dành cho vận động, trò chuyện và sáng tạo. Khi trường học chủ động tổ chức hoạt động ngoài giờ học ngay trong giờ nghỉ, học sinh có cơ hội giải tỏa căng thẳng, gắn kết với bạn bè và bước vào tiết tiếp theo với tâm thế thoải mái hơn. Đây là cách hỗ trợ sức khỏe tinh thần học sinh bằng môi trường và thói quen, thay vì chỉ nhắc các em hạn chế thiết bị.
Mô hình ở Trường THCS Mai Thị Hồng Hạnh vẫn gặp trở ngại vì sân trường chưa có mái che và số lượng học sinh đông; nhà trường dự kiến tiếp tục đa dạng hóa hoạt động, từng bước khắc phục hạn chế. Tại Trường THPT Nguyễn Huệ, Đoàn trường cho biết sẽ xây dựng lịch luân phiên, khuyến khích học sinh đăng ký, đề xuất và tổ chức chương trình để mô hình dần thành nền nếp. Những kế hoạch ấy đúng hướng: muốn giảm phụ thuộc vào công nghệ, trường học cần duy trì một không gian nghỉ ngơi sôi động, dễ tham gia và có chỗ cho sở thích khác nhau. Khi đó, giờ ra chơi không điện thoại không còn là lệnh cấm, mà trở thành lời mời kết nối.
