Tim và thận suy yếu có thể kéo nhau đi xuống
Hội chứng tim thận là mối liên hệ hai chiều trong đó suy giảm chức năng tim và thận tác động lẫn nhau, làm việc điều trị phức tạp hơn và đe dọa sức khỏe, chất lượng sống của người bệnh. Đây không phải hai vấn đề có thể theo dõi tách rời: khi tim bơm máu kém, lượng máu đến thận giảm, khiến khả năng lọc suy yếu và chức năng thận có thể tiếp tục giảm. Ở chiều ngược lại, thận suy yếu khó đào thải muối và nước, gây ứ trệ tuần hoàn, tăng gánh nặng cho tim và làm suy tim nặng thêm. Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa và xơ vữa mạch máu là những yếu tố nguy cơ chung được nêu cho hai bệnh. Vì vậy, mắc đồng thời suy tim suy thận cần được xem là một tình trạng liên kết, đòi hỏi theo dõi cả hai cơ quan.
Tăng cân nhanh và khó thở là những cảnh báo cần lưu ý
Trong các dấu hiệu suy tim có thể báo bệnh tiến triển nặng, tăng cân nhanh là cảnh báo dễ theo dõi tại nhà. Tăng từ 1 kg trong 1–2 ngày có thể liên quan đến ứ nước, phù, chứ không phải tăng cơ hay mỡ. Cân hằng ngày giúp người bệnh và gia đình nhận ra thay đổi này sớm; nên ghi lại kết quả để trao đổi khi tái khám. Khó thở tăng lên cũng không nên xem nhẹ: nếu trước đây đi bộ bình thường nhưng nay chỉ đi khoảng 10–100 m đã thấy khó thở, cần lưu ý và liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá. Những thay đổi về cân nặng và sức gắng sức không tự xác định nguyên nhân, nhưng ở người mắc đồng thời hai bệnh, bỏ qua chúng có thể làm chậm việc nhận trợ giúp.
Triệu chứng cấp tính cần đưa người bệnh đi cấp cứu
Vã mồ hôi, tím tái, ho ra máu, nhịp tim quá nhanh hoặc quá chậm, tụt huyết áp và khó thở dữ dội là những triệu chứng cấp tính được nhắc đến khi suy tim tiến triển. Nếu xuất hiện các biểu hiện này, gia đình không nên chờ đến lịch hẹn tiếp theo: hãy nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế hoặc phòng cấp cứu gần nhất để được kiểm tra và xử trí. Đây là lúc hành động nhanh quan trọng hơn việc tự tìm cách xử lý tại nhà. Các dấu hiệu suy thận cụ thể không được liệt kê trong thông tin này; do đó, người bệnh không nên dùng danh sách triệu chứng suy tim để tự kết luận tình trạng thận. Bác sĩ cần đánh giá tổng thể, nhất là khi hai bệnh có thể làm tình trạng của nhau xấu đi.
Không tự ngưng thuốc; duy trì theo dõi y tế
Suy thận không đồng nghĩa với việc người bệnh phải bỏ các thuốc điều trị suy tim cốt lõi: người mắc suy tim kèm suy thận nhẹ đến trung bình vẫn có thể sử dụng các nhóm thuốc này theo đánh giá của bác sĩ. Một số thuốc có thể đi kèm thay đổi nhẹ về mức lọc cầu thận, creatinin máu hoặc huyết áp; khi gặp chỉ số bất thường, người bệnh cần báo bác sĩ để cân nhắc điều chỉnh liều, không tự ý ngưng thuốc. Ngay cả khi cảm thấy khỏe hơn, hãy tiếp tục dùng thuốc đúng đơn, theo dõi cân nặng hằng ngày, để ý khó thở và thể trạng, đồng thời tái khám và làm xét nghiệm định kỳ theo hướng dẫn. Với suy tim suy thận, giám sát của bác sĩ cùng sự hỗ trợ của gia đình giúp điều chỉnh điều trị an toàn hơn; tự thay đổi thuốc có thể khiến việc kiểm soát bệnh bị gián đoạn.
