Triệu hồi ô tô Trung Quốc kỷ lục: Khi tay nắm cửa ẩn trở thành rủi ro sống – chết
Đợt triệu hồi ô tô Trung Quốc lớn nhất lịch sử là việc các cơ quan quản lý yêu cầu Tesla và nhiều hãng xe điện thu hồi tổng cộng khoảng 4,3 triệu xe vì thiết kế tay nắm cửa ẩn có thể khiến hành khách khó mở cửa trong tình huống khẩn cấp, gây nguy hiểm cho tính mạng và làm chậm công tác cứu hộ.
Điều đáng nói không chỉ là con số 4,3 triệu xe bị triệu hồi, mà là triết lý thiết kế đã ưu tiên vẻ phẳng mượt của thân xe hơn an toàn ô tô khẩn cấp. Tổng cục Quản lý thị trường Trung Quốc (SAMR) xác nhận đây là đợt triệu hồi ô tô lớn nhất từ trước đến nay tại nước này. Tay nắm cửa ẩn, nhiều loại phải nhô ra nhờ nguồn điện, bị chỉ ra là nguyên nhân gây khó khăn khi mở cửa trong tai nạn, đặc biệt khi hệ thống điện áp thấp bị hỏng. Nói cách khác, thứ đáng lẽ phải là lối thoát cuối cùng lại trở thành một “cánh cửa mắc kẹt”.
Tesla đứng tâm bão: 2,98 triệu xe bị ảnh hưởng và các hãng còn lại
Về quy mô, Tesla là cái tên chịu ảnh hưởng lớn nhất trong đợt triệu hồi ô tô Trung Quốc này, với khoảng 2,98 triệu xe Model 3, Model Y, Model S và Model X nhập khẩu và sản xuất tại Trung Quốc nằm trong diện thu hồi, bắt đầu từ ngày 25/9. Một phát biểu đáng chú ý là: “Tesla sẽ triệu hồi khoảng 2,98 triệu xe… bắt đầu từ ngày 25/9”.
Tổng cộng, Tesla và 8 hãng sản xuất ô tô khác đã thông báo sẽ triệu hồi khoảng 4,3 triệu xe tại thị trường này do lo ngại cửa xe có thể khó mở trong trường hợp khẩn cấp. Ngoài Tesla, Xiaomi, Leapmotor và Xpeng lần lượt triệu hồi khoảng 390.000, 371.000 và 264.000 xe. Các thương hiệu khác như Geely (Zeekr, Lynk & Co), BAIC, Dongfeng, FAW (Hongqi) và Chery cũng nằm trong danh sách. Dù biện pháp khắc phục chủ yếu là dán nhãn cảnh báo và cập nhật phần mềm cho hệ thống cửa sổ điện, việc phải “giải cứu” hàng triệu xe cho thấy lỗi tay nắm cửa xe không phải chuyện nhỏ.
Từ hai vụ tử vong đến lệnh cấm tay nắm cửa ẩn: Vì sao chuyện nổ ra lúc này?
Không phải ngẫu nhiên mà Trung Quốc siết chặt an toàn ô tô khẩn cấp với tay nắm cửa ẩn vào thời điểm này. Thiết kế này bị chú ý mạnh sau hai vụ tai nạn chết người liên quan đến xe điện Xiaomi, khi mất điện bị nghi là nguyên nhân khiến cửa không thể mở. Truyền thông cũng ghi nhận trường hợp hành khách bị mắc kẹt trong phương tiện bốc cháy, không tìm được hoặc không sử dụng được tay nắm cơ khí bên trong.
Phản ứng của giới quản lý khá rõ ràng: Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc đã ban hành quy định mới yêu cầu mọi xe bán ra phải có cơ cấu mở cửa cơ học ở cả bên trong và bên ngoài. Quy định này sẽ có hiệu lực từ 1/1/2027, với thời hạn đến tháng 1/2029 cho các mẫu đã được phê duyệt điều chỉnh thiết kế. Nói thẳng, Trung Quốc đang trở thành quốc gia đầu tiên từng bước loại bỏ tay nắm cửa ẩn từ năm 2027, một thiết kế từng được Tesla phổ biến và nhiều hãng xe điện khác hăng hái chạy theo.
Chủ xe học được gì: Đừng để thiết kế đẹp hơn mạng sống
Đợt triệu hồi ô tô Trung Quốc này là lời cảnh báo cho mọi chủ xe, kể cả ngoài Trung Quốc: an toàn không thể phó mặc cho phần mềm hay thiết kế “ngầu”. Khi SAMR thẳng thắn cảnh báo rằng trong các tình huống va chạm mạnh khiến hệ thống điện áp thấp hỏng, tay nắm cửa ẩn có thể làm chậm khả năng thoát hiểm và cản trở cứu hộ từ bên ngoài, chúng ta nên xem lại cách mình đánh giá một chiếc xe: có lối mở cửa cơ học rõ ràng hay không quan trọng hơn nhiều so với vài đường nét phẳng mịn trên thân xe.
Biện pháp khắc phục hiện nay – dán nhãn cảnh báo dễ nhận diện và cập nhật phần mềm để cửa sổ tự động hạ xuống sau va chạm – chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, quy định buộc phải có tay nắm cơ khí bên trong và bên ngoài cho thấy xu hướng quay lại với những thứ tưởng như “cũ kỹ” nhưng lại cứu mạng. Người dùng nên chủ động tìm hiểu vị trí tay nắm cơ khí trong xe của mình, kiểm tra cách mở cửa khi mất điện, và coi đây là một phần của thói quen an toàn, giống như thắt dây an toàn vậy.
