Dự thảo chưa có hiệu lực, nhưng chủ xe nên lưu ý từ sớm
Kiểm định ô tô mới là dự thảo quy chuẩn kỹ thuật đang được lấy ý kiến, nhằm điều chỉnh cách đánh giá tình trạng xe cơ giới lưu thông trên đường bộ và dự kiến thay thế QCVN 122:2024/BGTVT. Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư này, trong đó đề xuất bổ sung hạng mục kiểm tra hệ thống đèn và nâng mức độ một số khiếm khuyết từ không nghiêm trọng lên nghiêm trọng. Vì vậy, đây chưa phải quy định đã có hiệu lực; chủ xe không nên nhầm đề xuất với yêu cầu hiện hành, nhưng cũng không nên chờ đến sát lịch kiểm định mới kiểm tra xe. Hệ thống đèn có vai trò thiết yếu với an toàn giao thông, còn tín hiệu nhấp nháy quá nhanh hoặc quá chậm có thể khiến người khác khó nhận biết. Hướng chuẩn bị hợp lý là theo dõi tiến trình dự thảo và rà soát đèn sớm.
Những lỗi đèn có thể buộc sửa rồi kiểm định lại
Điểm chủ xe cần nhớ là lỗi được xếp vào nhóm khiếm khuyết quan trọng (MaD) không thể bỏ qua: theo đề xuất, xe phải khắc phục và kiểm định lại mới đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận. Với đèn báo rẽ và đèn cảnh báo nguy hiểm, tần số nháy ngoài khoảng 60–120 lần mỗi phút, hoặc đèn hazard không nháy đồng thời, có thể bị xếp vào nhóm này. Đèn cốt có thể không đạt nếu ranh giới tối – sáng sai tiêu chí; đèn chiếu xa cũng được bổ sung kiểm tra độ lệch chùm sáng ở loại có cơ cấu điều chỉnh độc lập. Dự thảo còn mở rộng kiểm tra đèn sương mù nguyên bản: lắp sai vị trí hoặc số lượng, lỏng, vỡ, không sáng, lệch màu hai bên, không điều khiển độc lập hay nứt thấu kính đều là lỗi cần lưu ý.
Đèn phanh và đèn sương mù cũng nằm trong diện rà soát
Quy định kiểm định đèn trong dự thảo không chỉ tập trung vào khả năng bật sáng. Đèn phanh đối xứng cần đồng bộ màu sắc, đồng thời phải sáng rõ hơn đèn vị trí phía sau; nếu không đáp ứng, lỗi cũng có thể bị xếp là khiếm khuyết quan trọng. Với đèn sương mù, việc xe được trang bị sẵn từ nhà sản xuất không đồng nghĩa hạng mục này nằm ngoài phạm vi kiểm tra: dự thảo đề xuất xem xét cả hệ thống nguyên bản. Điều đó khiến việc đánh giá đèn có thể kỹ hơn và chủ xe có nguy cơ phải quay lại kiểm định nếu bỏ sót lỗi. Nguồn thông tin hiện có không đưa ra mức phí bảo dưỡng hay chi phí sửa chữa cụ thể, nên không thể kết luận khoản chi định kỳ sẽ tăng bao nhiêu. Tuy nhiên, rà soát trước có thể giúp tránh mất thời gian và chi phí đi lại do phải kiểm định lại.
Cách chuẩn bị xe để hạn chế nguy cơ không đạt
Để chuẩn bị xe kiểm định, chủ xe nên rà soát từng cụm đèn thay vì chỉ bật thử đèn pha. Có thể thực hiện theo trình tự sau:
- Bật lần lượt đèn báo rẽ và đèn hazard, kiểm tra nhịp nháy có nằm trong khoảng 60–120 lần mỗi phút hay không và hazard có nháy đồng thời.
- Kiểm tra đèn cốt, đèn pha và độ ổn định của chùm sáng; nếu xe có cơ cấu chỉnh đèn độc lập, nhờ kỹ thuật viên rà lại hướng chiếu.
- Quan sát đèn sương mù trước, kể cả đèn nguyên bản: kiểm tra tình trạng nứt vỡ, độ chắc chắn, màu ánh sáng hai bên và khả năng điều khiển riêng.
- Đạp phanh để kiểm tra các đèn phanh, đối chiếu màu sắc giữa cặp đèn và bảo đảm chúng sáng rõ hơn đèn vị trí phía sau.
Đây là cách chủ động phát hiện các lỗi kiểm định ô tô được nêu trong dự thảo, không phải cam kết xe chắc chắn đạt. Nếu phát hiện bất thường, hãy khắc phục trước khi đưa xe đến trung tâm; khi quy chuẩn còn trong giai đoạn lấy ý kiến, chủ xe cũng nên theo dõi thông tin chính thức về thời điểm áp dụng.
