Nụ cười có thể tác động ngược trở lại cảm xúc
Mỉm cười thường xuyên là việc chủ động tạo nét mặt tươi cười trong những khoảnh khắc đời thường, với mong muốn hỗ trợ cảm xúc và cách cơ thể phản ứng với căng thẳng. Đây không phải mẹo chữa bệnh hay nghĩa vụ phải tỏ ra vui vẻ; giá trị của nó nằm ở một hành động nhỏ, tự nguyện và dễ thực hiện. Tâm lý học gọi ý tưởng biểu cảm khuôn mặt ảnh hưởng đến cảm xúc là giả thuyết phản hồi từ nét mặt. Trong một thí nghiệm vào cuối những năm 1980, người tham gia dùng bút chì tạo nét cười hoặc cau mày khi xem phim vui; một số người tạo nét cười cảm thấy thích thú hơn. Điều đó gợi ý rằng mỉm cười cải thiện tâm trạng có thể bắt đầu từ chính nét mặt, chứ không nhất thiết phải chờ cảm xúc tốt xuất hiện trước.
Cơ thể cũng phản ứng với nét mặt
Nụ cười không chỉ liên quan đến cảm giác vui vẻ. Tiến sĩ Judy Ho cho biết việc mỉm cười có thể ảnh hưởng đến cortisol, hormone gắn với phản ứng căng thẳng, cùng các chất hóa học trong não liên quan đến cảm xúc tích cực như endorphin, dopamine và serotonin. Đây là lý do hành động cơ học của nụ cười đáng để lưu tâm: nét mặt có thể tham gia vào một chuỗi phản ứng sinh hóa, thay vì chỉ phản ánh tâm trạng sẵn có. Ho cũng sử dụng nụ cười như một chiến lược ứng phó với căng thẳng cho một số bệnh nhân trầm cảm hoặc lo âu. Tuy nhiên, điều đó không biến nụ cười thành phương pháp điều trị thay thế. Trong danh sách lợi ích sức khỏe của cười, nên xem nó là một công cụ bổ trợ nhẹ nhàng, không phải lời hứa chữa khỏi vấn đề sức khỏe.
Mối liên hệ đáng chú ý giữa tâm trạng và tim mạch
Điểm đáng chú ý nhất đối với tâm trạng và tim mạch là phản ứng phục hồi sau căng thẳng. Theo Tiến sĩ Judy Ho, những người mỉm cười khi làm các nhiệm vụ gây căng thẳng thường có nhịp tim thấp hơn trong giai đoạn hồi phục so với người giữ nét mặt trung tính; nụ cười cũng có thể làm giảm một số biểu hiện của phản ứng căng thẳng sinh lý. Đây là tín hiệu hữu ích, nhưng không đủ để kết luận rằng cười phòng ngừa bệnh tim hay thay thế chăm sóc y tế. Cách diễn giải thận trọng mới là cách có ích: nét cười tự nguyện có thể hỗ trợ cơ thể dịu lại sau áp lực, đồng thời tạo cơ hội chuyển tâm trạng theo hướng tích cực hơn. Vì vậy, hãy xem mỉm cười như một phần nhỏ của chăm sóc bản thân, chứ không phải biện pháp bảo vệ tim mạch độc lập.
Tạo thói quen tự nhiên, không biến nụ cười thành áp lực
Một thói quen mỉm cười hàng ngày nên bắt đầu bằng những dịp chân thật: chào trẻ em, gặp đồng nghiệp hoặc bước vào một cuộc trò chuyện thân tình. Ở một số bối cảnh văn hóa, nụ cười với trẻ em và đồng nghiệp còn thể hiện sự tôn trọng, lịch sự và điềm tĩnh. Khi cuộc trò chuyện trở nên căng thẳng hoặc kém hứng thú, có thể chủ động mỉm cười và nhắc mình rằng người đối diện quan tâm, yêu thương mình; cách đó có thể giúp thay đổi phản ứng của bản thân. Nhưng đừng biến nụ cười thành quy tắc bắt buộc. Ép mình cười để làm vừa lòng người khác có thể gây phản tác dụng, bởi nụ cười có ý nghĩa nhất khi xuất phát từ sự tự nguyện. Hãy chọn một thời điểm dễ nhớ mỗi ngày, thử mỉm cười nhẹ nhàng và để cảm xúc theo sau nếu nó đến.
