Từ gánh chè vỉa hè đến bản sắc của một nữ ca sĩ dân ca
Phương Mỹ Chi hành trình là câu chuyện một nữ ca sĩ dân ca sinh năm 2003, xuất phát từ việc hát kéo khách phụ mẹ bán chè trên vỉa hè, dùng chất liệu dân ca để đi từ cuộc thi Giọng hát Việt nhí đến vị thế ngôi sao pop gắn với dân ca pop Việt Nam và các sân khấu quốc tế. Đây không chỉ là hành trình nổi tiếng, mà là quá trình tự xây dựng bản sắc âm nhạc riêng giữa một thị trường nhiều trào lưu. Ký ức gánh chè, với những ngày hàng quán ế ẩm, cô bé cất lên “Chiếc áo bà ba” để thu hút người qua đường, là nền tâm lý rất rõ: âm nhạc gắn với sinh kế, với gia đình, chứ không phải cuộc chơi phù phiếm. Từ sớm, dân ca đã là ngôn ngữ để cô vừa sống, vừa yêu, vừa mơ về một đời nghệ sĩ có trách nhiệm với cội nguồn.
Mười năm giữ danh xưng "cô bé dân ca" nhưng không chịu đứng yên
Á quân Giọng hát Việt nhí giúp Phương Mỹ Chi bước ra ánh đèn sân khấu, nhưng điều đáng nói là cô chọn dân ca khi nhiều bạn đồng trang lứa chạy theo nhạc trẻ. Danh xưng "cô bé dân ca" theo cô suốt hơn 10 năm không phải vì thị trường ép buộc, mà vì đây là lựa chọn ý thức: người Việt hát nhạc Việt và tôn vinh văn hóa nước nhà là điều tự nhiên. Quan trọng hơn, cô từ chối việc đứng yên trong chiếc khung “nhạc xưa, khán giả lớn tuổi”. Phương Mỹ Chi nhấn mạnh mình không đặt lên bàn cân với ai, mà tập trung hiểu rõ thế mạnh giọng hát để từ đó thử sức sáng tạo liên tục. Chính thái độ này giúp cô vượt qua những giai đoạn trầm lắng, khi thị trường chuộng nhạc ngoại, EDM, rap hơn là dân ca. Cô chọn kiên định với gốc nhưng liên tục đổi cách kể câu chuyện.
"Vũ trụ cò bay": khi dân ca bước vào không gian pop của thế hệ trẻ
Bước ngoặt của Phương Mỹ Chi hành trình đến từ album "Vũ trụ cò bay", phát hành dịp cô kỷ niệm 10 năm sự nghiệp và bước sang tuổi 20. Ở đây, dân ca pop Việt Nam không còn là vài bản phối nhẹ nhàng cho có, mà là cuộc thử nghiệm nghiêm túc: dân ca, bolero được đặt cạnh future bass, disco, dance pop và các phương thức sản xuất hiện đại. Theo lời chia sẻ của cô trong chương trình "Sao check", chính quá trình làm album này giúp cô nhận ra giọng hát có thể trở thành nền tảng để phát triển thêm kỹ năng sáng tác và vũ đạo. Vũ trụ của Phương Mỹ Chi vì thế không chỉ là bối cảnh học đường, mà là thế giới nơi chất liệu truyền thống được remix với thẩm mỹ trẻ, đủ nhộn, đủ bắt tai, nhưng vẫn giữ linh hồn dân ca. Đây là câu trả lời thuyết phục nhất cho câu hỏi: dân ca có còn phù hợp với khán giả Gen Z hay không.
Sing! Asia và tầm vóc nghệ sĩ mang văn hóa Việt ra khu vực
Nếu "Vũ trụ cò bay" chứng minh dân ca pop Việt Nam có thể cạnh tranh trong nước, thì Sing Asia Phương Mỹ Chi cho thấy cô đủ tự tin mang bản sắc ấy lên sân khấu khu vực. Phần đáng nể là cô không hòa mình vào công thức quốc tế với EDM chung chung hay ballad an toàn; thay vào đó, cô mang bài chòi, vovinam, múa trống cơm, dân ca Bắc Bộ cùng nhiều yếu tố văn hóa Việt Nam vào từng tiết mục. Việc giành vị trí thứ 3 chung cuộc, sau Miyuna của Nhật Bản và Chu Phi Ca của Trung Quốc, là một kết quả đẹp, nhưng trong cách cô nhìn nhận, thứ hạng không phải trọng tâm. Điều quan trọng là căn cước rõ ràng trên sân khấu: khán giả quốc tế nhìn thấy một nữ ca sĩ dân ca trẻ tuổi dám kể câu chuyện văn hóa nước mình bằng ngôn ngữ dàn dựng, vũ đạo, phối khí hiện đại. Ít nghệ sĩ trẻ có đủ dũng khí để mang dân ca đi thi quốc tế như vậy.
"Dân chơi dân ca": trở về với gốc nhưng là một thế hệ mới
Sau giai đoạn liên tục mở rộng biên độ sáng tạo, Phương Mỹ Chi quay về gần hơn với gốc dân ca bằng album phòng thu thứ hai "Dân chơi dân ca album", phát hành ngày 25/8. Sự trở về này không phải là bước lùi về hình ảnh cô bé mười năm trước, mà là cú xoay hướng: lấy chất liệu văn hóa từ nhiều vùng miền, rồi đặt câu chuyện tình cảm của người trẻ vào không gian dân gian. Dân ca bỗng thành ngôn ngữ kể chuyện yêu đương, trưởng thành của Gen Z, chứ không chỉ nói về quê hương, cha mẹ. MV "Thiên đường với người thương" – lần đầu sau hơn 13 năm cô làm MV xoay quanh tình yêu đôi lứa – cho thấy rõ tinh thần đó. Cô thẳng thắn nói khán giả nhí khiến mình hạnh phúc vì qua từng bài hát, các em tiếp cận và ghi nhớ thêm nét đẹp văn hóa truyền thống; chỉ cần các bạn nhỏ nghe và biết đến những giá trị ấy, cô đã thấy trọn vẹn. Dân ca, dưới tay Phương Mỹ Chi, không còn là bảo tàng, mà là dòng chảy sống cùng đời sống trẻ.
