KADI dừng điều tra và không áp thuế: Tín hiệu tích cực cho nhựa PPH Việt Nam
Việc Indonesia chấm dứt điều tra và không áp thuế chống bán phá giá đối với nhựa polypropylene homopolymer (PPH) có mã HS 3902.10.40 xuất xứ từ Việt Nam là quyết định của Ủy ban chống bán phá giá Indonesia (KADI), được đưa ra sau quá trình điều tra kéo dài và được xem như bước nới lỏng đáng kể đối với hoạt động xuất khẩu của ngành nhựa Việt Nam.
Theo thông tin từ cơ quan phòng vệ thương mại Việt Nam, KADI đã kết luận chấm dứt vụ việc và không áp dụng thuế chống bán phá giá với nhựa polypropylene homopolymer nhập khẩu từ Việt Nam và 7 nước, vùng lãnh thổ khác. Trước đó, cơ quan này khởi xướng điều tra từ tháng 12/2024 và kéo dài đến tháng 6/2026, với kết luận có hành vi bán phá giá và biên độ từ 7,07% đến 17,32% đối với doanh nghiệp Việt Nam. "Mặc dù tồn tại biên độ phá giá, KADI vẫn quyết định không áp thuế chống bán phá giá sau khi xem xét tổng thể lợi ích quốc gia".
Vì sao Indonesia chọn không đánh thuế dù xác định có bán phá giá?
Điểm đáng chú ý nhất trong vụ việc là KADI thừa nhận có hành vi bán phá giá nhưng cuối cùng lại không áp thuế chống bán phá giá. Điều này cho thấy quyết định chính sách thương mại của Indonesia không chỉ dựa trên số liệu phá giá, mà còn đặt trong bối cảnh rộng hơn về kinh tế và chuỗi cung ứng nguyên liệu.
KADI cho biết họ cân nhắc lợi ích quốc gia, bối cảnh kinh tế, địa chính trị trong nước và quốc tế, đồng thời chú trọng bảo vệ ngành sản xuất hạ nguồn và bảo đảm nguồn cung nguyên liệu đầu vào. Nói cách khác, Indonesia nhận thấy đánh thuế nhựa polypropylene nhập khẩu – trong đó có nhựa PPH từ Việt Nam – có thể khiến các ngành sử dụng nhựa như bao bì, nhựa gia dụng, ô tô chịu chi phí cao hơn, làm giảm sức cạnh tranh của chính doanh nghiệp Indonesia. Đây là lựa chọn thiên về ổn định chuỗi cung ứng hơn là bảo hộ ngắn hạn cho một bộ phận sản xuất thượng nguồn.
Cơ hội và giới hạn cho xuất khẩu nhựa polypropylene của Việt Nam
Quyết định không áp thuế chống bán phá giá giúp ngành nhựa polypropylene homopolymer Việt Nam giữ vững chỗ đứng tại thị trường Indonesia và mở thêm dư địa tăng trưởng. Trong thời kỳ điều tra từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2024, kim ngạch xuất khẩu nhựa PPH của Việt Nam sang Indonesia vẫn duy trì ở mức đáng kể, và riêng năm 2024 đạt mức cao hơn năm trước. "Quyết định này góp phần duy trì kim ngạch, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường Indonesia trong thời gian tới".
Tuy vậy, cơ hội không đồng nghĩa với việc có thể tăng xuất khẩu bằng mọi giá. Cơ quan phòng vệ thương mại Việt Nam cảnh báo doanh nghiệp cần tránh để xuất khẩu tăng trưởng quá nóng, vì điều này có thể tạo cớ để ngành sản xuất trong nước của Indonesia đề nghị mở lại điều tra mới. Chiến lược hợp lý là duy trì mức tăng ổn định, tập trung nâng chất lượng, ổn định giá và cải thiện dịch vụ hậu mãi, thay vì đẩy giá xuống thấp để giành thị phần bằng mọi phương thức.
Chiến lược ứng phó dài hạn: không thể dựa vào một thị trường
Dù vụ việc đã khép lại theo hướng thuận lợi, các doanh nghiệp nhựa Việt Nam không thể xem đây là chiến thắng vĩnh viễn. Cơ quan phòng vệ thương mại khuyến nghị hiệp hội và doanh nghiệp tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại thị trường Indonesia, kịp thời nắm thông tin nếu có khả năng tái khởi động điều tra. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có bộ phận theo dõi pháp lý và phòng vệ thương mại, thay vì chỉ tập trung sản xuất.
Bên cạnh Indonesia, doanh nghiệp được khuyên chủ động nghiên cứu quy định và thủ tục điều tra của các thị trường xuất khẩu mục tiêu khác, chuẩn bị hồ sơ, dữ liệu đầy đủ để sẵn sàng phản hồi nếu phát sinh vụ việc phòng vệ thương mại mới. Chiến lược dài hạn cho ngành nhựa polypropylene Việt Nam phải dựa trên đa dạng hóa thị trường, gia tăng hàm lượng kỹ thuật trong sản phẩm và xây dựng uy tín tuân thủ quy định quốc tế, thay vì chỉ trông chờ vào việc một nước không áp thuế chống bán phá giá.
