Bảo hiểm y tế học sinh: không chỉ là nghĩa vụ, mà là “tấm lưới an toàn” bắt buộc phải có
Bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên là hình thức bảo hiểm bắt buộc nhằm bảo đảm chi phí khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người đang theo học tại các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp, được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng để giảm gánh nặng tài chính cho gia đình, đồng thời tạo thói quen tham gia bảo hiểm y tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành hướng dẫn mức đóng bảo hiểm y tế của học sinh, sinh viên cho năm học 2026-2027. Vấn đề không phải là “đóng bao nhiêu” mà là phụ huynh hiểu rõ cơ chế tính, mức hỗ trợ và biết cách tận dụng tối đa các ưu đãi, để biến khoản chi bắt buộc này thành một đầu tư khôn ngoan cho sức khỏe con em.
Mức đóng BHYT 2026-2027: tăng do lương cơ sở, nhưng phần học sinh trả vẫn ở mức chấp nhận được
Điểm thay đổi lớn nhất của năm học này là mức đóng BHYT học sinh, sinh viên được tính bằng 4,5% mức tham chiếu, tương ứng với lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026. Theo đó, mức đóng đầy đủ là 113.850 đồng/tháng, tương đương 1.366.200 đồng/năm. Nhờ ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50%, phần người học thực tế phải trả chỉ còn 56.925 đồng/tháng, tương ứng 683.100 đồng cho 12 tháng tham gia bảo hiểm y tế học sinh. So với năm học trước, khoản này tăng 51.300 đồng/năm do lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026. Câu chuyện ở đây là: lương cơ sở tăng kéo theo mức đóng tăng, nhưng chính sách hỗ trợ BHYT sinh viên và học sinh đã kìm lại áp lực chi phí ở mức mà đa số gia đình vẫn có thể cân đối được, nếu coi sức khỏe là ưu tiên dài hạn.
Phương thức đóng BHYT định kỳ: linh hoạt nhưng phụ huynh phải biết tính trước dòng tiền
Thay vì “đóng một cục rồi quên”, phụ huynh có thể chọn phương thức đóng BHYT định kỳ cho con em: 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng tùy khả năng tài chính. Với mức hỗ trợ tối thiểu 50%, số tiền phải đóng tương ứng là 170.775 đồng cho 3 tháng, 341.550 đồng cho 6 tháng và 683.100 đồng nếu đóng trọn năm. Đây là sự linh hoạt đáng hoan nghênh, vì không phải gia đình nào cũng có thể xoay ngay khoản cả năm. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ quản lý tài chính, đóng theo kỳ ngắn sẽ khiến phụ huynh dễ quên hạn, gián đoạn quyền lợi hoặc phải xử lý lại thủ tục. Quyết định khôn ngoan là: nếu thu nhập ổn định, nên chọn đóng 12 tháng để "khóa" quyền lợi liên tục; trường hợp thu nhập bấp bênh, có thể chia nhỏ thành kỳ 3 hoặc 6 tháng, nhưng cần ghi nhớ hạn nộp và trao đổi rõ với nhà trường để tránh bị gián đoạn thẻ.
Hỗ trợ BHYT sinh viên và học sinh: tối thiểu 50% nhưng có thể được địa phương cộng thêm
Điều đáng mừng là mức hỗ trợ BHYT sinh viên và học sinh 50% chỉ là “sàn”, không phải “trần”. Ngân sách nhà nước bảo đảm hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng đối với nhóm người học. Quan trọng hơn, hướng dẫn nêu rõ đây là mức tối thiểu; tùy khả năng cân đối ngân sách và chính sách của từng địa phương, học sinh, sinh viên có thể được hỗ trợ thêm, qua đó giảm số tiền thực tế phải đóng. Nói cách khác, con số 683.100 đồng/năm chỉ áp dụng khi gia đình không thuộc diện được ưu tiên thêm hoặc ở địa phương chưa có chính sách bổ sung. Với các tỉnh, thành có chương trình khuyến khích tham gia bảo hiểm y tế học sinh, khả năng mức đóng thực tế thấp hơn là hoàn toàn có thể. Phụ huynh không nên tự kết luận rằng “ai cũng phải đóng 683.100 đồng”, mà cần chủ động hỏi nhà trường, cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương hoặc chính quyền cơ sở xem gia đình mình đang ở nhóm nào, có được giảm thêm hay không.
Quyền lợi, thời hạn thẻ và khuyến nghị cho phụ huynh có con học lớp 12, năm cuối
Tham gia bảo hiểm y tế học sinh không chỉ là hoàn thành thủ tục với nhà trường, mà là mở ra một "lá chắn" quyền lợi khá rộng. Người học được lựa chọn và thay đổi cơ sở đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu theo quy định, với thời gian điều chỉnh là 15 ngày đầu mỗi quý. Khi khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, quỹ BHYT chi trả theo mức hưởng của từng đối tượng; học sinh, sinh viên còn được chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại trường nếu có triển khai. Về giấy tờ, các em có thể dùng thẻ BHYT, hình ảnh thẻ trên ứng dụng VssID, căn cước công dân gắn chip hoặc tài khoản VNeID mức 2 đã tích hợp thông tin thẻ để làm thủ tục khám chữa bệnh. Đáng chú ý, thẻ của học sinh lớp 12 và sinh viên năm cuối chỉ có giá trị đến hết ngày 30.9 hoặc cuối tháng kết thúc khóa học, và cơ quan bảo hiểm xã hội khuyến khích đóng kéo dài đến 31.12 để bảo đảm quyền lợi trọn vẹn, tránh phải hoàn trả phần kinh phí hỗ trợ nếu sớm chuyển sang nhóm đối tượng khác. Với các gia đình có con chuẩn bị tốt nghiệp, đây là chi tiết không nên bỏ qua.
