Bùng nổ du lịch đường bộ sang Trung Quốc: từ cơn sốt tour giá rẻ đến cảnh quá tải cửa khẩu
Bùng nổ du lịch đường bộ sang Trung Quốc dịp Quốc khánh 2/9 là hiện tượng hàng chục nghìn du khách Việt chọn các tour ngắn ngày, giá rẻ, di chuyển qua các cửa khẩu phía Bắc để xuất ngoại, khiến lưu lượng xuất nhập cảnh tăng gấp nhiều lần ngày thường và tạo nên áp lực lớn lên hạ tầng, nhân lực biên phòng lẫn dịch vụ lữ hành liên quan.
Nhìn vào kỳ nghỉ 2/9 năm nay, dễ thấy người Việt đang “thích ra nước ngoài nhưng ngại xa” và chọn Trung Quốc như điểm đến ngoài nước thuận tiện nhất. Chỉ trong ba ngày đầu kỳ nghỉ, hơn 45.000 lượt người làm thủ tục xuất nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai, trong đó 25.900 lượt là xuất cảnh. Đây không còn là những chuyến công tác hay giao thương đơn thuần, mà chủ yếu là dòng khách du lịch đường bộ Trung Quốc. Câu chuyện Lào Cai và Lạng Sơn quá tải vì tour Trung Quốc giá rẻ vì thế phản ánh một bước dịch chuyển rõ rệt trong thói quen nghỉ lễ của người Việt, từ đi biển trong nước sang “nhảy biên” ngắn ngày.
Cửa khẩu Lào Cai: “điểm nóng” xuất cảnh du lịch với lượng khách tăng gấp ba
Sáng 30/8, hình ảnh hàng nghìn người đội mũ đồng phục nhiều màu, kéo vali xếp hàng trước khu vực “Xuất cảnh/Exit” ở Trung tâm Quản lý cửa khẩu quốc tế Lào Cai cho thấy cửa khẩu này đã trở thành biểu tượng mới của du lịch đường bộ Trung Quốc dịp lễ. Ngày 29/8, khoảng 3.000 khách xuất cảnh sang Trung Quốc, cao gấp 2,5-3,75 lần mức cuối tuần bình thường. Ngày 30/8, tổng lượt xuất nhập cảnh tiếp tục tăng lên 16.821 người.
Điều đáng nói là phần lớn khách là người Việt đi tour, nhiều người dùng giấy thông hành để tiết kiệm chi phí và thủ tục, với 6.469 lượt xuất cảnh trong một ngày bằng giấy thông hành. Họ chấp nhận xếp hàng, nhích từng bước dưới nắng, vì cái lợi là được “đi nước ngoài” nhanh, rẻ, không phải bay xa. Việc Lào Cai đông gấp ba ngày thường không chỉ là câu chuyện hạ tầng bị kéo căng, mà cho thấy hành lang kinh tế biên giới đang bị “du lịch hóa” mạnh mẽ, khi mỗi kỳ nghỉ ngắn lại biến thành cao điểm xuất ngoại.
Tour Trung Quốc giá rẻ: sức hút từ ngưỡng 3 triệu đồng và tâm lý “tranh thủ đi chơi nước ngoài”
Đằng sau cảnh chen chúc ở cửa khẩu Lào Cai du lịch là cấu trúc sản phẩm tour được thiết kế để đánh trúng tâm lý “muốn đi nước ngoài nhưng ngân sách hạn chế”. Các đơn vị lữ hành cho biết tour Trung Quốc giá rẻ bằng đường bộ đang là lựa chọn nổi bật dịp này, đặc biệt các gói 3 ngày 2 đêm đi Bình Biên – Kiến Thủy với mức giá khoảng 3 triệu đồng/người, được xem là “giá tour phù hợp với nhiều nhóm khách”. Các tour ngắn ngày khác như Nam Ninh giá từ 3,9-4,5 triệu đồng, Đại Lý – Côn Minh khoảng 7 triệu đồng, hay những hành trình 5-6 ngày tới Lệ Giang, Trùng Khánh dao động 9-12 triệu đồng/người.
Theo đại diện một đơn vị chuyên du lịch đường bộ Trung Quốc, dịp lễ này họ dự kiến đưa hơn 3.000 khách qua các cửa khẩu, bất chấp kỳ nghỉ 2/9 ngắn hơn 30/4. Lợi thế của du lịch đường bộ Trung Quốc nằm ở việc loại bỏ chi phí vé máy bay: với những tour khoảng 3-5 triệu đồng, khách đã có thể “check-in nước ngoài” trong vài ngày mà tổng chi không chênh nhiều so với một chuyến đi trong nước. Cộng thêm hệ thống điểm đến phong phú, từ thành phố hiện đại đến cảnh quan thiên nhiên, cổ trấn và không gian văn hóa bản địa, lựa chọn này trở nên hấp dẫn đến mức nhiều người chấp nhận xếp hàng hàng giờ tại cửa khẩu để đổi lấy vài tấm hình và một trải nghiệm “ra khỏi biên giới”.
Lạng Sơn giữ nhịp thông suốt: bài học phân luồng và ứng dụng công nghệ
Nếu Lào Cai là hình ảnh của sự quá tải hữu hình, thì Lạng Sơn lại cho thấy một mô hình kiểm soát dòng khách tốt hơn. Tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị – nơi mỗi ngày có 6.000-7.000 lượt du khách và cư dân biên giới làm thủ tục xuất nhập cảnh – lưu lượng người dịp Quốc khánh 2/9 tăng 25-30% so với ngày thường. Tuy nhiên, hoạt động cửa khẩu Lạng Sơn xuất cảnh vẫn được duy trì ổn định nhờ chuẩn bị sớm, tăng quân số tại các cabin thủ tục, mở tối đa luồng kiểm soát và linh hoạt dùng luồng nhập cảnh để giảm tải cho luồng xuất cảnh khi cao điểm.
Điểm khác biệt là việc ứng dụng mạnh công nghệ: hệ thống cổng xuất nhập cảnh tự động cho cư dân biên giới giúp quét mã dữ liệu và rút thời gian làm thủ tục xuống chỉ vài chục giây. Theo mô tả, trong suốt cao điểm nghỉ lễ, hoạt động xuất nhập cảnh ở các cửa khẩu Lạng Sơn luôn ổn định, không xuất hiện điểm nóng về an ninh trật tự. Ở góc độ chính sách, đây là lời nhắc rất rõ ràng: nếu tiếp tục thúc đẩy du lịch đường bộ Trung Quốc mà không đầu tư đồng bộ vào hạ tầng, công nghệ và mô hình phân luồng thông minh, những cảnh tượng quá tải tại Lào Cai rất dễ trở thành “bình thường mới” mỗi dịp lễ.
Trung Quốc vươn lên thành điểm đến ngoài nước hàng đầu dịp 2/9 – xu hướng hay rủi ro?
Dữ liệu từ các nền tảng đặt dịch vụ cho thấy sức hút của Trung Quốc với khách Việt không chỉ nằm ở đường biên. Theo báo cáo xu hướng du lịch dịp Quốc khánh, Trung Quốc đại lục chiếm gần 40% tổng số đơn đặt vé máy bay quốc tế và tới 63% lượng đặt phòng khách sạn ở nước ngoài của du khách Việt trong kỳ nghỉ 2/9. Trung Quốc vì thế vượt qua nhiều điểm đến quen thuộc như Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan hay Đài Loan để trở thành một trong những lựa chọn ngoài nước được người Việt ưu tiên nhất dịp này.
Sự bùng nổ này có lý do: thủ tục xuất nhập cảnh đang dần thuận lợi hơn, mạng lưới giao thông giúp việc khám phá các thành phố và vùng đất nổi tiếng dễ dàng hơn, trong khi phía bạn liên tiếp tổ chức các đoàn khảo sát cho doanh nghiệp lữ hành Việt để kết nối, xây dựng sản phẩm. Nhưng cùng lúc, xu hướng Quốc khánh 2/9 tour ngoài nước tăng mạnh cũng đặt ra rủi ro: lượng tiền chi tiêu du lịch chảy ra ngoài, áp lực hạ tầng biên giới và sự lệ thuộc vào một thị trường duy nhất. Kết luận hợp lý lúc này không phải kêu gọi “hạn chế đi Trung Quốc”, mà là buộc ngành du lịch nội địa và các địa phương biên giới phải tự nâng cấp: cải thiện trải nghiệm, đa dạng sản phẩm, tăng tính cạnh tranh, và chuẩn bị kỹ hơn cho những mùa cao điểm xuất ngoại sẽ còn tiếp diễn.
