Bữa cơm nhà lên mạng: nội dung càng đời thường càng viral
Hiện tượng các bạn trẻ quay video nấu ăn gia đình rồi biến thành câu chuyện ẩm thực trên mạng xã hội là xu hướng nơi bữa cơm, món ăn và ký ức đời thường được dựng thành những mẩu chuyện ngắn nhiều cảm xúc, giúp người xem vừa học nấu ăn vừa soi lại chính đời sống và bản sắc của mình. Không phải studio hay nhà hàng sang trọng, căn bếp gia đình đang trở thành “phim trường” mới. Điểm mấu chốt: nội dung không chạy theo sự hoàn hảo mà đặt con người, mối quan hệ lên trước món ăn. Trong bối cảnh người dùng đã mệt với nội dung bóng bẩy, dòng video nấu ăn TikTok kiểu kể chuyện đời thường là lời phản biện nhẹ nhàng: ẩm thực hấp dẫn nhất khi nó gắn với người thật, việc thật.
My Quảng Nôm: Nem Quảng từ ký ức mẹ đến đặc sản trên TikTok
Câu chuyện của Đoàn Thị Mỹ Hồng là ví dụ điển hình cho việc biến ẩm thực địa phương thành nội dung số biết chạm cảm xúc. Sau khi nghỉ việc văn phòng, cuối năm 2025 cô về quê và bắt đầu dựng kênh TikTok “My Quảng Nôm”. Ban đầu, Hồng chỉ quay những món quen thuộc rồi bất ngờ khi video làm nem Quảng – món gắn với ký ức mẹ gói mỗi dịp Tết – được nhiều người xem và hỏi mua. Thay vì quảng cáo suông, cô chọn kể câu chuyện về nguyên liệu, cách làm và ký ức gia đình phía sau từng chiếc nem. Kết quả, hơn 10 video về quy trình nem Quảng đều đạt trên 100.000 lượt xem – một con số chứng minh khán giả tìm đến món ăn không chỉ vì vị ngon mà vì cảm giác được đi lùi về bếp của một gia đình xứ Quảng.
Từ một món vốn quen trong mâm cơm Tết, nem Quảng được Hồng “kéo” ra khỏi dịp lễ để xuất hiện trong bữa cơm thường ngày, làm quà gửi người thân hay món nhâm nhi cùng bạn bè. Công thức gia đình được giữ cốt, chỉ điều chỉnh vừa đủ để phù hợp điều kiện bảo quản hiện đại nhưng không đánh mất chất thịt xắt lát, lá ổi, lá chuối, tiêu, riềng – những chi tiết làm nên bản sắc ẩm thực địa phương. Quan trọng hơn, hai mẹ con cùng trực tiếp sản xuất để “gửi trọn vị quê đến tay mọi người”. Khi một đoàn truyền hình Hàn Quốc tìm đến chính gian bếp đó để ghi hình quy trình làm nem Quảng, thông điệp trở nên rõ ràng: từ căn bếp nhỏ, món quê hoàn toàn có thể bước lên bản đồ ẩm thực số, miễn là được kể bằng câu chuyện chân thật.
HIM & Ngọt: Bếp nhà như cuốn nhật ký video của tình yêu và gia đình
Nếu My Quảng Nôm cho thấy sức mạnh của ẩm thực địa phương, HIM & Ngọt chứng minh vì sao nội dung xoay quanh nấu ăn gia đình lại thắng thế trước video công thức thuần túy. Sau khoảng bốn năm, kênh của họ có hơn 1 triệu người theo dõi, 80,1 triệu lượt thích và từng có video đạt tới 17,8 triệu lượt xem. Điểm khác biệt: họ không đặt món ăn làm trung tâm, mà để món ăn đi theo dòng chảy câu chuyện đang diễn ra trong ngày. Thay vì hỏi “Hôm nay ăn gì?”, họ bắt đầu từ “Vì sao lại có món này?” – một cuộc trò chuyện, một lần trêu đùa dẫn cả hai vào bếp. Món ăn xuất hiện như nhịp cầu cảm xúc nối những thao tác nấu nướng với tương tác tự nhiên của hai người.
Điều khán giả chờ đợi không còn là công thức mà là câu chuyện phía sau bữa cơm. Căn bếp của HIM & Ngọt không mang cảm giác trường quay dàn dựng, mà là tiếp nối tự nhiên của cuộc sống: đi chợ, khác biệt trong tư duy, khoảnh khắc cãi nhau rồi làm lành. Theo một phát biểu, điều họ mong khán giả nhận được sau một video không chỉ là món mới, mà đôi khi là thêm một lý do về nhà sớm để cùng gia đình ăn một bữa cơm. Mỗi món ăn gắn với một câu chuyện, mỗi câu chuyện giữ lại một lát cắt trong cuộc sống hai người. Trong một nền tảng nơi xu hướng thay đổi từng ngày, việc kiên định kể câu chuyện chân thật bằng dấu ấn riêng cho thấy lý do nội dung của họ bền sức hơn nhiều video nấu ăn TikTok được cắt dựng quá hoàn hảo.
Vì sao bữa cơm gia đình đánh bại nội dung ẩm thực bóng bẩy?
Điểm chung giữa My Quảng Nôm và HIM & Ngọt là đặt con người lên trước món ăn. Một chiếc nem Quảng được quay từ gian bếp nơi mẹ và con cùng làm, một đĩa gà bỏ lò phomai gắn với lần gặp đầu tiên của hai người yêu nhau – đó không chỉ là thức ăn mà là ký ức cụ thể, dễ đồng cảm. Khi khán giả nhấp vào một video vì tò mò món gì, thứ giữ họ ở lại chính là tình cảm chân thành, là những tương tác vụn vặt mà họ nhận ra ở chính gia đình mình. Căn bếp vì thế không còn là bối cảnh quay mà trở thành cuốn nhật ký bằng hình, nơi mỗi khung hình là một mẩu chuyện.
Trên một nền tảng nơi nội dung được sản xuất theo dây chuyền, những video hơi rung tay, ánh sáng chưa hoàn hảo nhưng tràn mùi cơm nhà lại mang sức hút khác. Người trẻ dùng điện thoại, nền tảng số không phải để khoe kỹ thuật, mà để giữ lại công thức truyền thống, thói quen đi chợ, cách mẹ nêm nếm. Khi món ăn được kể như câu chuyện ẩm thực thay vì sản phẩm, khán giả không cảm thấy bị bán hàng, mà được mời ngồi vào bàn cơm. Đó là lý do nội dung gia đình, thậm chí có độ “thô” nhất định, đang vượt mặt nhiều video bóng bẩy nhưng vô cảm: nó cho người xem cảm giác có thể hít hà mùi ẩm thực địa phương và nghe tiếng người thân gọi mình về ăn cơm.
Bếp nhà trên mạng: bảo tồn ký ức và bản sắc ẩm thực địa phương
Mỗi chiếc nem Hồng gói cùng mẹ là một dòng chảy ký ức: từ thức quà Tết thành món có mặt quanh năm trong bữa cơm, buổi gặp gỡ, làm quà quê gửi người thân. Mỗi video của HIM & Ngọt là một lát cắt tình yêu, gia đình, được ghi lại bằng nhịp điệu nhanh, nhạc remix nhưng cốt lõi vẫn là cảm giác cùng nhau ăn một bữa cơm nhà. Khi người trẻ dùng smartphone để gom những mảnh đời đó thành video, họ không chỉ tạo nội dung mà còn âm thầm xây kho lưu trữ ký ức cho thế hệ sau. Nem Quảng với thịt xắt lát, lá ổi, lá chuối, chua tự nhiên; đĩa gà bỏ lò phomai gắn với mối duyên đầu nơi nhà hàng – tất cả trở thành “tư liệu sống” về ẩm thực địa phương lẫn đời sống tình cảm.
Hồng dự định tiếp tục chuẩn hóa sản xuất, xây cơ sở đạt chuẩn và phát triển thêm các món quà quê như chuối ngâm chua ngọt, bánh tráng, nông sản khô. HIM & Ngọt mở rộng chủ đề sang những thông điệp sâu hơn về tình yêu, gia đình, sự gắn kết. Đó là hai hướng đi khác nhau nhưng cùng chung một kết luận: nếu muốn ẩm thực Việt nói chung và ẩm thực địa phương nói riêng không bị phẳng hóa trong thời đại số, bếp nhà phải bước lên màn hình với đầy đủ câu chuyện phía sau. Những người trẻ đang chứng minh rằng bảo tồn văn hóa không nhất thiết phải là bảo tàng hay lễ hội lớn; đôi khi, đó là một video nấu ăn TikTok quay trong căn bếp chật, nơi một gia đình cùng nhau nêm nếm lại bản sắc của mình.
