Bữa cơm nhà cảm xúc: từ gian bếp gia đình đến màn hình TV
Bữa cơm nhà cảm xúc trên truyền hình là cách các chương trình dùng hình ảnh nấu ăn và sum họp gia đình để đánh thức ký ức, nỗi nhớ và nhu cầu được yêu thương của người xem, đặc biệt là những người đang sống, làm việc xa quê hương, xa vòng tay cha mẹ và người thân. Khi bữa cơm nhà bước lên sân khấu, nó không còn là chuyện ăn uống mà trở thành biểu tượng cho hạnh phúc giản dị, cho một mái nhà luôn chờ đợi phía sau ngày dài mưu sinh. Điển hình là tiết mục "Cơm nhà" trong đêm chung kết "Anh trai vượt ngàn chướng ngại vật" – một phần trình diễn được Thơm Da LAB dành riêng cho mẹ mình. Anh kể lại quãng tuổi trẻ khi mẹ rời quê lên Hà Nội làm ăn, ít có cơ hội ăn bữa cơm nhà và rồi, khi cuộc sống khá hơn, cái hạnh phúc tưởng chừng đơn giản ấy lại không quay trở lại. Thơm gửi gắm lời nhắn: hãy trân trọng cơ hội được về nhà ăn cơm cùng mẹ khi còn có thể. Ở đó, nấu ăn kể chuyện không phải là thủ pháp nghệ thuật xa lạ, mà là cách anh dùng món ăn để nói thay những điều khó nói về tình mẹ, về ký ức gia đình nấu ăn và sự khát khao hạnh phúc bình dị.
Khi nấu ăn kể chuyện: âm nhạc, ký ức và những người đàn ông trên sân khấu
Điều đáng chú ý là bữa cơm nhà cảm xúc không chỉ xuất hiện trong các chương trình truyền hình ẩm thực, mà còn len vào những sân khấu âm nhạc, nơi các nghệ sĩ dùng món ăn làm điểm tựa cho tự sự cá nhân. Với It's Charles, "Cơm nhà" bắt đầu từ câu hỏi làm sao kể câu chuyện của chính mình nhưng vẫn tìm được điểm chung với những người anh em trong liên minh, khi mỗi người có một gia đình, một ký ức, một "vị cơm nhà" khác nhau. Anh chọn góc nhìn của những đứa con, để nồi cơm trở thành mẫu số chung cho những kỷ niệm tưởng chừng không thể chia sẻ. Thai VG thì dùng "Home Cooking" để nhìn lại tuổi thơ và mối quan hệ với mẹ. Sinh ra và lớn lên ở Mỹ, anh chứng kiến mẹ một mình nuôi ba đứa con sau khi cha bỏ đi. Trước khi bước lên sân khấu, hình ảnh người mẹ làm lụng ngày đêm hiện về, kéo theo cả cảm giác hối tiếc vì những lần con cái không ngoan. Anh nói thẳng: khi đã có gia đình riêng, anh muốn làm một người cha khác trước kia, luôn có mặt bên con và cho chúng thứ tình thương mình không nhận được lúc nhỏ. "Cơm nhà" vì thế không còn là món ăn, mà là công cụ nấu ăn kể chuyện, giúp khán giả hiểu thêm về con người phía sau âm nhạc của anh.
“Quán nhà Haha”: ẩm thực nông thôn và sự nâng cấp của cảm xúc gia đình
Trên mặt trận truyền hình ẩm thực, “Quán nhà Haha” cho thấy tham vọng dùng món ăn làm trục cảm xúc chính, nối tiếp thành công của "Gia đình Haha" với một format rộng mở hơn về đời sống. Chương trình đưa dàn cast đến những làng quê giàu tiềm năng du lịch cộng đồng để mở quán ăn, vận hành homestay/farmstay và trực tiếp phục vụ người dân bản địa lẫn du khách. Tức là, bữa cơm nhà ở đây không phải trong bếp riêng của nghệ sĩ, mà nằm trong không gian chung của cộng đồng, nơi nghệ sĩ phải "xắn tay áo" cuốc đất, gieo trồng, chăn nuôi, đánh bắt, sơ chế, lên thực đơn và đứng bếp. Ngày 6/10, nhà sản xuất công bố ca khúc chủ đề "Giữa tình người bao la" và hé lộ chính thức định dạng chương trình. "Quán nhà Haha" sẽ lên sóng lúc 20h30 ngày 17/10, sau đó phát sóng định kỳ hàng tuần trên một kênh truyền hình lớn, nền tảng YouTube và ứng dụng trực tuyến. Một câu nói có thể trích lại là: "Không dừng lại ở Slow TV chữa lành, 'Quán nhà Haha' đặt mục tiêu lan tỏa giá trị bền vững bằng việc lấy hương vị ẩm thực làm trọng tâm trải nghiệm". Đó là tuyên bố cho thấy chương trình muốn đời bữa ăn đi thêm một bước: từ chữa lành cảm xúc cá nhân sang xây dựng sinh kế cho cộng đồng.
Gương mặt nổi tiếng vào bếp: khi sao Việt làm bếp trưởng làng quê
Phần khiến khán giả tò mò nhất ở "Quán nhà Haha" là cách các ca sĩ, diễn viên, người nổi tiếng được đặt vào vai những người làm dịch vụ tại địa phương, phải dùng nấu ăn để kết nối với đời sống bản địa. Trục cảm xúc chính của chương trình tiếp tục xoay quanh năm gương mặt quen thuộc: Jun Phạm, Rhymastic, Bùi Công Nam, Ngọc Thanh Tâm, Duy Khánh. Họ không đi quay như khách mời, mà phải sống cùng các gia đình địa phương, cùng khách mời bất ngờ ở mỗi chặng để thực sự hiểu hương vị vùng miền. Jun Phạm nhận vai "người anh lớn" nắm vị trí bếp chính, và anh thừa nhận áp lực nấu ăn cho hàng chục thực khách mỗi ngày là rất lớn. Anh so sánh: trước đây nấu cho gia đình thì nếu nấu chưa ngon cũng chỉ bị mấy đứa em chê, còn giờ nấu sai một mẻ là thiệt hại cả chục triệu đồng chi phí. Trong thử thách đó, anh buộc phải liên tục điều chỉnh công thức, lắng nghe và tôn trọng khẩu vị bản địa. Khi người nổi tiếng đặt cái tôi của mình sang một bên để ưu tiên "vị quê" lên hàng đầu, nấu ăn kể chuyện không chỉ còn là chuyện kể về bản thân họ, mà là câu chuyện chung về một làng quê đang muốn giữ lửa nghề truyền thống, muốn biến ẩm thực thành sinh kế lâu dài.
Khán giả xa nhà: xem để nhớ, xem để tìm lại hạnh phúc giản dị
Điểm đáng bàn là tác động của những chương trình truyền hình ẩm thực như vậy lên đời sống khán giả. "Quán nhà Haha" được thiết kế để khán giả không chỉ "xem để thèm" mà còn có thể trực tiếp đặt mua đặc sản địa phương, đặt tour du lịch hoặc tham gia các hoạt động thiết thực giúp thúc đẩy kinh tế và giữ lửa nghề. Nghĩa là chiếc màn hình TV hoặc điện thoại không còn là cửa sổ một chiều, mà biến thành cánh cổng kết nối giữa thành thị và nông thôn, giữa người ở lại và người đi xa. Ở chiều cảm xúc, những tiết mục như "Cơm nhà" hay "Em gái tôi" đã trở thành điểm nhấn trong vòng Vocal của chung kết "Anh trai vượt ngàn chướng ngại vật", với màn rượt đuổi điểm số sát sao: "Cơm nhà" của liên minh Triumph được 1.540 điểm còn "Em gái tôi" của liên minh Miracle đạt 1.530 điểm. Khoảng cách mong manh ấy cho thấy khán giả phản ứng mạnh mẽ với các câu chuyện gia đình, ký ức về mẹ, về em gái, về những bữa cơm nhà chỉ còn tồn tại trong hồi ức. Đối với những người đang làm việc xa nhà, việc ngồi trước màn hình để nghe một rapper kể về mẹ hay xem Jun Phạm loay hoay canh lửa nấu cho cả làng, không chỉ là giải trí. Đó là cách họ tìm lại cảm giác sum họp, cảm nhận rằng hạnh phúc giản dị vẫn còn, và rằng ở đâu đó, có một bếp lửa gia đình luôn chờ mình quay về.
