Làn sóng bỏ việc đi du lịch: giấc mơ tự do thời chủ nghĩa du mục hiện đại
“Bỏ việc đi du lịch” là lựa chọn ngày càng phổ biến khi nhiều người rời công việc văn phòng, bán nhà hay tài sản lớn để theo đuổi du lịch dài hạn và lối sống du mục hiện đại, sống liên tục trên đường di chuyển, xem thế giới là nhà, chấp nhận đánh đổi sự ổn định tài chính, nghề nghiệp và gia đình để đổi lấy cảm giác tự do, trải nghiệm sâu và thời gian cho bản thân. Quan điểm của tôi: đây không phải trào lưu hào nhoáng cho vài tấm ảnh mạng xã hội, mà là quyết định đời sống nghiêm túc, chỉ phù hợp với người hiểu rõ cái giá phải trả. Những câu chuyện từ Mỹ đến Việt Nam cho thấy mặt sáng của việc dám sống khác, nhưng đồng thời phơi bày những vết nứt tâm lý, kế hoạch hưu trí bị kéo giãn, và cả những đứa trẻ lặng lẽ mong được ở yên một chỗ.
Bianca và Charles: 30 tuổi bán nhà, nghỉ việc để sống trên thuyền, và không hối hận
Ở tuổi 30, Bianca – phóng viên tài chính cấp cao của Business Insider, và Charles – kỹ sư phần mềm mảng thanh toán tại Amazon, đã có mọi thứ mà xã hội bảo là “ổn định”: công việc tốt, thu nhập cao, căn hộ tại Seattle. Nhưng họ đánh giá tự do cao hơn thăng tiến. Sau thời gian cân nhắc, cả hai quyết định bỏ việc, bán căn hộ để mua một chiếc thuyền buồm phục vụ mục tiêu du lịch. Đến tháng 6/2025, họ chính thức nghỉ việc, bắt đầu giai đoạn gọi là “lần nghỉ hưu đầu tiên”, chèo thuyền hơn 1.000 dặm quanh Tây Bắc Thái Bình Dương, đặt chân tới 12 quốc gia và dành nhiều thời gian cho gia đình, sở thích cá nhân. Điều đáng nói là họ không lao vào lối sống du mục hiện đại một cách liều lĩnh: cả hai lập bảng tính chi tiết, ước lượng sinh hoạt, du lịch, chi phí mua và vận hành thuyền, rồi chủ động dành riêng 10–20% tài sản tiết kiệm chấp nhận sử dụng hết cho giai đoạn này. Với tôi, đây là phiên bản “bỏ việc đi du lịch” có trách nhiệm: họ vẫn giữ tài khoản hưu trí, không đốt sạch nền tảng tương lai. Cái khó nhất với họ không phải làm sao sống 1,5 năm không thu nhập, mà là chấp nhận quyết định này sẽ làm kế hoạch “nghỉ hưu thực sự” trong tương lai phải điều chỉnh. Dẫu vậy, khi được hỏi có hối hận không, câu trả lời của họ vẫn rõ ràng: “Chắc chắn không!”.
Gia đình Phil Lockwood: 5 năm 50 nước và lời thú nhận ‘trẻ con cần sự ổn định’
Ở cực kia của lối sống du mục hiện đại là câu chuyện của vợ chồng Phil Lockwood ở Denver với ba người con Reagan, Brooklyn, Colt. Năm 2020, khi dịch bệnh làm đảo lộn mọi nề nếp và trường học chuyển sang trực tuyến, Phil nghĩ: “Nếu các con phải học qua màn hình, tại sao không thay sách giáo khoa bằng điểm đến thực tế, để địa lý, văn hóa và trải nghiệm thành bài học”. Cả nhà lên đường, lập kênh YouTube “Always Be Changing”, đi sa mạc Abu Dhabi, đền đài Ấn Độ, tới cả Nam Cực; chỉ trong 5 năm, họ đặt chân hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tiền quảng cáo và tài trợ giúp bù chi phí, câu chuyện gia đình nghe như mơ. Nhưng thực tế, những chuyến bay đêm liên tục, lịch trình dày đặc với bảo tàng và hoạt động văn hóa thiên về người lớn khiến lũ trẻ mệt mỏi. Brooklyn mất hứng thú, không muốn xuất hiện thêm trên video, chỉ mong “được về nhà, đi học như những đứa trẻ khác”. Vợ chồng Phil bắt đầu thấy hối hận, nhận ra trẻ con cũng khao khát sự ổn định nên quyết định quay về. Phil thừa nhận: “Mỗi quyết định luôn đi kèm sự đánh đổi. Và đôi khi, phải rất lâu sau khi lựa chọn được đưa ra, cha mẹ mới nhận ra mình chưa thực sự biết ranh giới đúng sai nằm ở đâu”. Với tôi, hành trình này là lời nhắc thẳng thắn: bỏ việc đi du lịch khi đã có con nhỏ không thể chỉ xoay quanh giấc mơ của người lớn.
Hình ảnh cả gia đình rạng rỡ ở Chiang Rai, Thái Lan hay háo hức khi tới Nam Cực (Ảnh: Phil Lockwood) đánh lừa người xem rằng cuộc sống luôn là những khoảnh khắc vui vẻ. Thực tế, Brooklyn vẫn tiếc nuối vì gia đình không dừng chuyến đi sớm hơn và đang cố gắng xây dựng tình bạn ở khu phố nơi những đứa trẻ khác đã lớn lên cùng nhau nhiều năm. Lối sống du lịch dài hạn đã cho ba đứa trẻ vốn sống hiếm có, nhưng cũng lấy đi của chúng lịch sử chung với một cộng đồng. Nếu bạn đang ấp ủ các chuyến đi xuyên quốc gia với cả gia đình, câu chuyện này đáng để đọc lại trước khi nộp đơn xin nghỉ việc.
Tự do không miễn phí: Ai nên sống đời du mục, ai nên quay về?
Nhìn từ hai câu chuyện trên, tôi cho rằng bỏ việc đi du lịch là lựa chọn phù hợp với người trưởng thành đã hiểu rõ ưu – nhược điểm, không nắm tay kéo theo những người chưa sẵn sàng. Bianca và Charles có bảng tính, có tỷ lệ tài sản chấp nhận “đốt” trong 1,5 năm, vẫn bảo toàn quỹ hưu trí. Ngược lại, nhà Lockwood dùng du lịch để lấp vào khoảng trống bất ổn sau dịch, vô tình biến trải nghiệm thành gánh nặng cho con cái. Lối sống du mục hiện đại có thể là khoảng nghỉ quý giá giữa hai giai đoạn sự nghiệp, giống như “lần nghỉ hưu đầu tiên” của Bianca và Charles. Nhưng nếu bạn là cha mẹ, cần cộng thêm biến số tâm lý và nhu cầu ổn định của trẻ. Không phải mọi đứa trẻ đều thích chuyến đi xuyên quốc gia kéo dài, và không phải gia đình nào cũng cần biến tuổi thơ thành nội dung cho mạng xã hội.
Kết lại: Bạn đang bỏ trốn hay chọn lại cuộc đời mình?
Điểm chung của những nhân vật trong các câu chuyện này là họ dám đặt câu hỏi: mình đang sống cuộc đời của ai? Họ bỏ việc đi du lịch, sống du lịch dài hạn, thực hiện những chuyến đi xuyên quốc gia không phải để khoe khoang, mà để thử xem còn loại hạnh phúc nào ngoài bảng lương. Nhưng tự do không miễn phí: Bianca và Charles chấp nhận kế hoạch hưu trí bị lùi lại; vợ chồng Phil đối diện sự hối hận khi nhận ra con mình cần mái trường và khu phố quen thuộc hơn là passport nhiều dấu. Quan điểm của tôi rất đơn giản: nếu cảm giác “mình đang bỏ trốn” mạnh hơn cảm giác “mình đang chọn lại cuộc đời”, có lẽ bạn chưa sẵn sàng bỏ việc. Nếu vẫn muốn đi, hãy học cách tính toán như Bianca và Charles, và lắng nghe con mình sớm hơn Phil Lockwood. Tự do đẹp nhất khi nó không biến thành vết nứt dài lâu trong tương lai.
