Tỷ giá trong nước không đi theo USD quốc tế
Tỷ giá USD/VND là mức quy đổi giữa đồng đô la Mỹ và đồng Việt Nam, hình thành trong nước từ cung cầu ngoại tệ và các yếu tố điều hành, nên không nhất thiết biến động cùng chiều với sức mạnh của USD trên thị trường toàn cầu. Tháng 10, nghịch lý ấy hiện rõ: USD quốc tế tăng giá, còn tỷ giá liên ngân hàng trong nước giảm tháng thứ sáu liên tiếp. Đến cuối tháng, tỷ giá liên ngân hàng ở mức 25.802 đồng/USD, giảm 0,6% so với cuối tháng 9 và thấp hơn 1,8% so với đầu năm. Trong khi đó, chỉ số DXY tăng 0,4% trong tháng, sau khi chạm mức cao nhất 18 tháng. Đây không phải tín hiệu cho thấy USD yếu đi ở mọi nơi; nó cho thấy tỷ giá nội địa còn chịu tác động từ dòng ngoại tệ, cán cân thương mại và chính sách tiền tệ trong nước.
USD mạnh lên, nhưng nguồn cung ngoại tệ trong nước có lực đỡ
Đà tăng của USD quốc tế có cơ sở: căng thẳng Trung Đông thúc đẩy nhu cầu trú ẩn, còn lo ngại nguồn cung dầu và lạm phát củng cố kỳ vọng Fed duy trì lãi suất cao. Dữ liệu việc làm Mỹ vượt dự báo tiếp tục nâng kỳ vọng Fed tăng lãi suất vào tháng 12. Nhưng những lực đẩy ấy không xóa được các yếu tố hỗ trợ VND. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tích cực, xuất khẩu có triển vọng cải thiện và mặt bằng lãi suất trong nước được đánh giá là chỗ dựa cho đồng Việt Nam. Cán cân hàng hóa xuất siêu tháng thứ hai liên tiếp trong tháng 10, góp phần thu hẹp mức thâm hụt lũy kế từ đầu năm. Vì vậy, lấy riêng chỉ số DXY để dự đoán tỷ giá USD/VND là cách đọc thiếu một nửa bức tranh. Tỷ giá ổn định cũng có ý nghĩa thực tế: giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu dễ lập kế hoạch chi phí và giao dịch cuối năm.
Giá USD ngân hàng giảm sâu, các mốc tỷ giá không đồng nhất
Diễn biến đầu tháng 11 cho thấy áp lực giảm đã lan tới giá USD ngân hàng. Trong tuần được ghi nhận, giá USD tại các ngân hàng thương mại giảm tổng cộng 210 đồng/USD so với cuối tuần trước, là tuần giảm mạnh nhất kể từ đầu năm; Vietcombank niêm yết giá bán 25.780 đồng/USD trong ngày 7/11. Tuy nhiên, không nên gộp mọi mức tỷ giá thành một con số duy nhất. Tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố đã hạ xuống 25.610 đồng/USD ngày 9/11, trong khi giá bán tại một số ngân hàng lớn giữ ổn định, mức cao nhất được ghi nhận là 25.715 đồng/USD. Tỷ giá trung tâm là mốc tham chiếu, còn giá giao dịch của từng ngân hàng phản ánh niêm yết và điều kiện thị trường riêng. Chênh lệch giữa các mốc này giúp giải thích vì sao tin USD quốc tế tăng chưa lập tức chuyển thành giá bán ngân hàng tăng.
Đừng đồng nhất chỉ số DXY với tỷ giá USD/VND
Chỉ số DXY phản ánh sức mạnh của USD so với một rổ tiền tệ quốc tế; tỷ giá USD/VND lại là giá của USD tính bằng đồng Việt Nam trong thị trường nội địa. Hai chỉ báo có thể cùng chiều, nhưng không có nghĩa vụ phải biến động giống nhau trong từng ngày hay từng tháng. DXY có thể tăng vì nhà đầu tư tìm tài sản trú ẩn hoặc kỳ vọng lãi suất Mỹ cao hơn, trong khi VND vẫn được nâng đỡ bởi nguồn cung ngoại tệ và cán cân thương mại. Ngược lại, tỷ giá trong nước giảm liên tiếp cũng không bảo đảm áp lực đã biến mất: triển vọng USD mạnh và nhu cầu ngoại tệ cuối năm vẫn là rủi ro cần theo dõi. Kết luận hợp lý không phải là xem nhẹ sức mạnh của đồng bạc xanh, mà là đánh giá riêng từng thị trường. Với người dân và doanh nghiệp, giá USD ngân hàng cùng tỷ giá trung tâm hữu ích hơn DXY khi cần theo dõi giao dịch trong nước.
