Viettel AI Race: cuộc thi trí tuệ nhân tạo định nghĩa lại giá trị của AI
Viettel AI Race là cuộc thi trí tuệ nhân tạo tập trung vào việc phát triển và kiểm chứng các giải pháp AI trực tiếp trên dữ liệu vận hành thực tế của doanh nghiệp, hướng mục tiêu rõ ràng vào xử lý những bài toán công nghiệp cụ thể, thay vì chỉ đánh giá mô hình qua điểm số học thuật hay bộ dữ liệu mô phỏng trong phòng thí nghiệm. Đây là điều khiến cuộc thi này khác với nhiều sân chơi AI khác: mọi lời giải đều phải chứng minh khả năng hoạt động trong bối cảnh sản xuất – kinh doanh thật. Ban tổ chức công khai tuyên bố, giá trị của AI nằm ở chỗ "làm chủ công nghệ và biến thành giải pháp thực tế" chứ không dừng ở những mô hình đẹp trên giấy. Cách tiếp cận đó khiến Viettel AI Race trở thành một phép thử thẳng thắn cho hệ sinh thái giải pháp AI thực tiễn tại Việt Nam.
Hơn 1.600 đội, 780 triệu đồng giải thưởng và áp lực của “cuộc chơi thực chiến”
Sau hơn hai tháng tranh tài, Viettel AI Race khép lại ngày 11/9 tại Đà Nẵng với tổng giải thưởng 780 triệu đồng dành cho các mô hình AI giải quyết bài toán vận hành thực tế. Cấu trúc giải thưởng thể hiện rõ mức độ coi trọng thực lực: 3 giải Nhất trị giá 200 triệu đồng mỗi giải và 9 giải Triển vọng 20 triệu đồng mỗi giải, chia đều cho 3 đề tài kỹ thuật. Đằng sau những con số là một cuộc thi trí tuệ nhân tạo “thực chiến” đúng nghĩa: hơn 1.600 đội với gần 2.900 người đăng ký, sở hữu tổng cộng 138 giải thưởng quốc gia, quốc tế cùng 65 thí sinh đang sống, học tập tại 13 quốc gia khác nhau. Các đội vào vòng sơ khảo được cấp quyền truy cập Viettel AI Platform và GPU Nvidia H200, nhưng phải xử lý dữ liệu vận hành thật với áp lực thời gian, buộc thí sinh mang tư duy của kỹ sư hiện trường nhiều hơn là nhà nghiên cứu thuần túy.
Tensara: sinh viên FPT AI và bản sao số 3D cho trạm BTS
Trong ba đội giành giải Nhất, Tensara là cái tên gây chú ý nhất khi trở thành Quán quân ở đề thi BTS Digital Twin, vượt qua hơn 1.600 đội thi trên cả nước. Đội hình Tensara quy tụ sinh viên Đại học FPT Nguyễn Hồng Hải cùng các thành viên từ Trường Đại học Công nghệ – Đại học Quốc gia Hà Nội, biến đây thành một minh chứng sống cho năng lực sinh viên FPT AI trong sân chơi cọ xát cao độ. Bài toán BTS Digital Twin đòi hỏi khả năng thị giác máy tính, xử lý dữ liệu không gian 3D và tối ưu mô hình để tái dựng bản sao số trạm viễn thông với độ chính xác đáp ứng tiêu chuẩn quản lý, vận hành hạ tầng của doanh nghiệp. Tensara chiến thắng không chỉ nhờ thuật toán tối ưu và xử lý dữ liệu vượt trội, mà còn bởi tư duy “giải pháp vận hành” – coi bản sao số là công cụ quản lý tài sản mạng lưới, chứ không phải chỉ là sản phẩm trình diễn công nghệ.
Ba bài toán kỹ thuật: khi AI đi thẳng vào hạ tầng số và đời sống
Viettel AI Race không chọn những đề tài dễ gây tiếng vang nhưng xa rời thực tế. Ba bài toán được đưa vào thi đấu đều nằm sâu trong hạ tầng số và đời sống: BTS Digital Twin (bản sao số 3D trạm viễn thông), Ontological Reasoning in Medical Knowledge Retrieval (truy xuất, suy luận tri thức y tế) và LLM Inference Optimization (tối ưu vận hành mô hình ngôn ngữ lớn). Các đội 7 cỏ và 10 gió, cùng MOE lần lượt giành giải Nhất ở hai đề bài y tế và tối ưu mô hình ngôn ngữ lớn, cho thấy năng lực giải bài toán AI thực tiễn không chỉ tập trung ở một vài trường hay địa phương. Toàn bộ thuật toán được kiểm chứng trực tiếp trên dữ liệu vận hành, quy trình đánh giá đo độ chính xác, tốc độ xử lý, khả năng quản lý tài nguyên tính toán và tính khả thi khi triển khai. Chính quyền Đà Nẵng nhìn nhận, ba đề bài này chứng minh trí tuệ nhân tạo đang đi sâu vào hạ tầng số và đời sống, đồng thời đề xuất nâng tầm cuộc thi lên quy mô quốc tế trong các mùa tới.
Ý nghĩa với hệ sinh thái giải thưởng AI Việt Nam và thế hệ kỹ sư trẻ
Điều quan trọng nhất của Viettel AI Race không phải là con số 780 triệu đồng giải thưởng, mà là thông điệp: giải thưởng AI Việt Nam phải gắn chặt với giải pháp AI thực tiễn. Khi doanh nghiệp mở dữ liệu, hạ tầng tính toán và cam kết đồng hành đưa sản phẩm đoạt giải vào sản xuất – kinh doanh, cuộc thi trí tuệ nhân tạo trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị chứ không chỉ là sân chơi. Với sinh viên FPT AI như Nguyễn Hồng Hải, hành trình chinh phục Quán quân là sự nối dài của việc học tập, nghiên cứu và hoạt động câu lạc bộ AI tại trường; đó là mô hình tốt cho cách các trường đại học có thể chuẩn bị nhân lực làm chủ công nghệ mũi nhọn. Sau hai mùa tổ chức, Viettel AI Race đã thu hút hàng nghìn người yêu công nghệ trên cả nước và nhanh chóng được xem là một trong những cuộc thi công nghệ uy tín, hấp dẫn nhất với các tài năng trẻ dữ liệu và AI. Nếu Việt Nam muốn có những kỹ sư “thực chiến” về AI, những sân chơi như thế cần được xem là chuẩn mới, không phải ngoại lệ.
