Từ đối thoại đến bài toán vốn cho hạ tầng
Huy động vốn hạ tầng là việc tìm kiếm và thu xếp nguồn lực tài chính dài hạn để xây dựng các công trình thiết yếu, với điều kiện nguồn vốn phù hợp khả năng trả nợ và hiệu quả dự án. Đây là trọng tâm đáng chú ý trong cuộc làm việc ngày 17/11 tại Thâm Quyến giữa Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn và ông Liêu Lâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC). Cuộc trao đổi diễn ra trong khuôn khổ chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Việc hai bên bàn cả huy động vốn, tài trợ dự án và kết nối tài chính cho thấy nhu cầu vốn phát triển đang được đặt vào một chương trình hợp tác cụ thể hơn. Tuy nhiên, cuộc gặp chưa đồng nghĩa với một thỏa thuận cấp vốn hay quyết định đầu tư. Giá trị trước mắt nằm ở việc mở kênh trao đổi với một ngân hàng có năng lực thu xếp vốn và mạng lưới quốc tế; bước tiếp theo phải là biến đối thoại thành phương án phù hợp với từng dự án.

Cơ hội từ tài trợ dự án và thị trường quốc tế
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị ICBC chia sẻ thông tin thị trường, kinh nghiệm huy động vốn quốc tế và hỗ trợ kết nối nhà đầu tư. Hai bên cũng trao đổi về tài trợ dự án và khả năng huy động vốn trên thị trường quốc tế thông qua phát hành trái phiếu. Với các dự án lớn, thêm lựa chọn về đối tác và kênh vốn có thể giúp cơ quan hoạch định so sánh cấu trúc tài trợ, kỳ hạn và điều kiện vay thay vì phụ thuộc vào một phương án duy nhất.
ICBC cho biết sẵn sàng phát huy thế mạnh thu xếp vốn, tài trợ dự án và cung cấp dịch vụ tài chính xuyên biên giới để hỗ trợ đối tác Việt Nam. Đây là nền tảng tiềm năng cho ICBC Việt Nam tham gia sâu hơn vào kết nối doanh nghiệp và tài trợ thương mại. Dù vậy, các nội dung hiện được nêu ở mức trao đổi, nghiên cứu và phối hợp; chưa có thông tin về dự án cụ thể, quy mô vốn hay điều kiện tài trợ. Vì thế, cơ hội đáng kể nhưng chưa thể xem là nguồn vốn đã được bảo đảm.

Hạ tầng kết nối cần vốn đúng cấu trúc
Hạ tầng giao thông, đặc biệt các dự án đường sắt kết nối Việt Nam-Trung Quốc, là lĩnh vực ICBC bày tỏ quan tâm. Bộ trưởng đề nghị ngân hàng cùng nghiên cứu giải pháp tài chính và phương án thu xếp vốn sát nhu cầu thực tế, tuân thủ pháp luật và phù hợp với phương án được cấp có thẩm quyền quyết định. Cách tiếp cận này là cần thiết: một dự án có ý nghĩa kết nối không tự động trở thành dự án có cấu trúc vốn khả thi.
Khâu thẩm định cần đặt chi phí vốn, kỳ hạn và quản lý rủi ro bên cạnh hiệu quả sử dụng vốn và an toàn nợ công. Nếu các tiêu chí ấy không được làm rõ ngay từ đầu, nguồn vốn quốc tế có thể tạo thêm nghĩa vụ tài chính mà lợi ích kinh tế chưa chắc tương xứng. Do đó, thước đo thành công không nên là có thêm một ngân hàng sẵn sàng tài trợ, mà là lựa chọn được phương án minh bạch, phù hợp tiến độ, khả năng trả nợ và lợi ích dài hạn của từng công trình.
Kết nối tài chính cần đi cùng triển khai có kiểm soát
Chương trình trao đổi hướng tới tăng kết nối tài chính Việt-Trung, trong đó ICBC nêu khả năng cung cấp các dịch vụ tài chính xuyên biên giới để hỗ trợ thương mại và đầu tư. Đây là hướng hợp tác đáng theo dõi, nhưng thông tin hiện có không nêu một thỏa thuận hay cơ chế cụ thể về thanh toán xuyên biên giới. Vì vậy, không nên suy diễn rằng một hệ thống kết nối thanh toán đã được thống nhất hoặc sắp vận hành.
Việc cần làm tiếp theo là duy trì phối hợp giữa các đơn vị đầu mối và trao đổi sâu hơn về những lĩnh vực hai bên cùng quan tâm. Với hợp tác tài chính Việt Trung, tiến độ cụ thể, khuôn khổ pháp lý, điều kiện vốn và cách phân bổ rủi ro sẽ quyết định liệu các ý tưởng có thành dự án thực chất hay không. Kết luận: cuộc làm việc mở thêm cửa cho huy động vốn hạ tầng và dịch vụ tài chính, nhưng lợi ích chỉ được chứng minh khi phương án cuối cùng bảo đảm hiệu quả đầu tư và an toàn tài khóa.







