Rối loạn lipid máu: Nguy cơ âm thầm nhưng có thể kiểm soát
Rối loạn lipid máu là tình trạng mất cân bằng các thành phần mỡ trong máu, bao gồm cholesterol và triglyceride, âm thầm làm tổn thương hệ mạch, gia tăng nguy cơ xơ vữa, nhồi máu cơ tim, đột quỵ và nhiều bệnh không lây nhiễm khác nếu không được phát hiện, quản lý và điều trị sớm, liên tục.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, các bệnh không lây nhiễm hiện chiếm khoảng 78% tổng số ca tử vong tại Việt Nam. Trong nhóm này, bệnh tim mạch là nguyên nhân tử vong hàng đầu, và rối loạn lipid máu được xác định là một trong những yếu tố nguy cơ chính dẫn đến các biến cố tim mạch nghiêm trọng. Thực tế, nhiều người Việt chỉ phát hiện rối loạn lipid máu khi đã xuất hiện biến chứng nặng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. Điều đó cho thấy quản lý cholesterol và các thành phần lipid máu không phải “chuyện xa xỉ” mà là phần cốt lõi của chiến lược phòng ngừa bệnh tim. Câu hỏi không còn là rối loạn lipid máu có nguy hiểm không, mà là chúng ta sẽ quản lý nó chủ động hay tiếp tục để nó âm thầm gây hại.
Viatris – Long Châu: Từ hợp tác 5 năm tới chiến dịch cộng đồng quy mô lớn
Điểm đáng chú ý của chiến dịch “Hợp tác quản lý rối loạn lipid máu tại cộng đồng” là đây không phải một hoạt động rời rạc, mà là bước tiếp theo trong hành trình hợp tác 5 năm giữa Viatris và hệ thống nhà thuốc Long Châu nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Ngày 9/9/2026 tại TPHCM, hai bên chính thức khởi động chiến dịch với mục tiêu rõ ràng: nâng cao hiệu quả quản lý rối loạn lipid máu thông qua đào tạo chuyên môn, giáo dục sức khỏe cộng đồng và phối hợp chặt chẽ với các hội chuyên ngành y khoa.
Điểm then chốt trong chiến lược này là sự dịch chuyển từ mô hình chăm sóc tập trung tại bệnh viện sang cách tiếp cận “gần dân, sát dân”, nơi người dân có thể được tư vấn, sàng lọc, hỗ trợ tuân thủ điều trị ngay tại nhà thuốc trong khu phố của mình. Đây là cách tiếp cận thực tế trong bối cảnh bệnh không lây nhiễm chiếm tỷ trọng tử vong rất lớn, còn hệ thống y tế tuyến trên luôn trong tình trạng quá tải. Nói cách khác, chiến dịch này không chỉ là một chương trình truyền thông, mà là một thử nghiệm mô hình chăm sóc sức khỏe tim mạch mới, đặt cộng đồng và quản lý lipid máu làm trung tâm.
Dược sĩ cộng đồng: “Cánh tay nối dài” trong phòng ngừa bệnh tim
Trong cuộc chiến với rối loạn lipid máu, dược sĩ cộng đồng được đặt vào vị trí trung tâm. Chiến dịch của Viatris và Long Châu được thiết kế theo hướng tăng cường năng lực nhận diện nguy cơ, tư vấn và hỗ trợ tuân thủ điều trị cho đội ngũ dược sĩ. Khoảng 1.000 dược sĩ trong toàn hệ thống Long Châu sẽ được đào tạo chuyên sâu về quản lý bệnh tim mạch chuyển hóa, cập nhật bằng chứng khoa học mới và kỹ năng tư vấn bệnh nhân. Ngay sau lễ khởi động, 150 dược sĩ đã tham gia chương trình đào tạo do Trung tâm Hỗ trợ Đào tạo Liên tục thuộc Tổng Hội Y học Việt Nam phối hợp tổ chức.
Điểm đáng khen là chiến dịch không xem dược sĩ như người bán thuốc thụ động, mà nhìn họ như “cánh tay nối dài” của hệ thống y tế trong quản lý bệnh mạn tính. Với hơn 2.700 nhà thuốc, hơn 22.000 chuyên viên y tế và nền tảng công nghệ sẵn có, Long Châu có khả năng biến mạng lưới nhà thuốc thành một hệ thống sàng lọc và theo dõi sức khỏe tim mạch quy mô lớn. Nếu dược sĩ được trao quyền đúng mức, họ có thể giúp người dân hiểu rối loạn lipid máu là gì, vì sao phải quản lý cholesterol lâu dài, khi nào cần tái khám và làm sao duy trì tuân thủ điều trị.
Giáo dục sức khỏe và tầm soát sớm: Từ nhận thức tới hành động
Một chiến dịch về rối loạn lipid máu chỉ thành công khi người dân chuyển từ “nghe nói” sang “đi tầm soát” và “duy trì điều trị”. Để đạt được điều đó, Viatris phối hợp cùng Hội Tư vấn Nâng cao Sức khỏe Việt Nam và Hội Tim mạch Việt Nam triển khai chuỗi hội thảo giáo dục sức khỏe trên các nền tảng số, song song với tư vấn trực tiếp tại nhà thuốc. Chiến dịch đặt mục tiêu tiếp cận khoảng 3 triệu người dân, tổ chức 10 hoạt động tương tác sức khỏe cộng đồng tại 5 tỉnh, thành trên cả nước, đồng thời đào tạo chuyên sâu cho khoảng 1.000 dược sĩ.
Giá trị lớn nhất ở đây là tính thực hành: các hoạt động không dừng ở khẩu hiệu mà hướng tới nâng cao nhận thức về yếu tố nguy cơ tim mạch, khuyến khích tầm soát sức khỏe chủ động, phát hiện sớm rối loạn lipid máu và tăng cường tuân thủ điều trị dưới sự hướng dẫn của chuyên gia y tế. Trong bối cảnh bệnh tim mạch vẫn là nguyên nhân tử vong hàng đầu, quản lý lipid máu hiệu quả phải được coi là một trụ cột của chiến lược phòng ngừa bệnh tim, ngang hàng với kiểm soát huyết áp, đường huyết và lối sống lành mạnh.
Ý nghĩa chiến lược: Vì sao quản lý lipid máu phải là ưu tiên quốc gia
Khi các bệnh không lây nhiễm chiếm tới khoảng 78% tổng số ca tử vong, mọi chiến lược y tế công cộng đều buộc phải xoay trục sang phòng ngừa và quản lý bệnh mạn tính. Trong bức tranh đó, rối loạn lipid máu không chỉ là một chỉ số xét nghiệm, mà là điểm khởi đầu của nhiều chuỗi tai biến tim mạch tốn kém và để lại hậu quả lâu dài. Chiến dịch hợp tác giữa Viatris và Long Châu cho thấy một hướng đi đáng khích lệ: dùng mạng lưới nhà thuốc và dược sĩ cộng đồng làm lực lượng tuyến đầu trong phòng ngừa bệnh tim.
Tiếp nối hành trình hợp tác 5 năm, chiến dịch năm 2026 được xem là bước tiến tiếp theo trong việc tăng cường hợp tác chuyên môn, phát huy vai trò dược sĩ cộng đồng và mở rộng các sáng kiến chăm sóc sức khỏe chất lượng cao. Nếu được triển khai nhất quán và có đánh giá hiệu quả rõ ràng, mô hình này có thể trở thành một phần của chiến lược dài hạn về sức khỏe tim mạch, trong đó quản lý cholesterol và lipid máu hiệu quả là nền tảng để giảm gánh nặng bệnh tim mạch và bệnh không lây nhiễm cho người dân, gia đình và hệ thống y tế.
