Từ đặc khu kinh tế Việt Nam đến cực tăng trưởng du lịch mới
Đặc khu kinh tế Việt Nam tại Phú Quốc là khu vực đảo lớn nhất cả nước, được định hướng trở thành trung tâm nghỉ dưỡng biển cao cấp và cực tăng trưởng du lịch mới, với nhiệm vụ thu hút khách quốc tế, sự kiện tầm cỡ và xây dựng hạ tầng du lịch cao cấp kết nối ba cực tăng trưởng Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển du lịch mũi nhọn. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị đã đặt du lịch vào vị trí ngành kinh tế mũi nhọn và giao cho Phú Quốc vai trò đặc biệt: từng bước trở thành cực tăng trưởng mới, trung tâm nghỉ dưỡng biển có sức cạnh tranh quốc tế và điểm đến cho các sự kiện lớn. Với diện tích khoảng 575 km², hơn 20 đảo lớn nhỏ và dân số 153.510 người, đặc khu này không chỉ là đảo du lịch mà đang được thiết kế như một động cơ tăng trưởng mới cho khu vực phía Nam. Vị trí nằm cạnh ba thành phố lớn trên bản đồ phát triển du lịch đến năm 2030 cho thấy Phú Quốc được coi là mắt xích chiến lược, không thể chỉ dừng ở mô hình nghỉ dưỡng truyền thống mà phải hướng tới mô hình Singapore Las Vegas, nơi du lịch gắn với hội nghị, giải trí và kinh tế dịch vụ quy mô lớn.
Hệ sinh thái nghỉ dưỡng đã có, vì sao Phú Quốc phải “lột xác”?
Trong hơn một thập kỷ, Phú Quốc đã hình thành hệ sinh thái nghỉ dưỡng tương đối đầy đủ, từ các thương hiệu quốc tế như JW Marriott, InterContinental, Regent, Curio Collection by Hilton, Sheraton, Mövenpick, Novotel đến các quần thể vui chơi giải trí trải dài từ Bắc đảo đến Nam đảo. Bắc đảo có Phu Quoc United Center, VinWonders, Safari, sân golf và hệ thống khách sạn quy mô lớn; phía Nam là Sunset Town, Cầu Hôn, cáp treo Hòn Thơm, các show trình diễn và hàng loạt khu nghỉ dưỡng cao cấp. Nếu chỉ nhìn vào bức tranh đó, nhiều người dễ nghĩ Phú Quốc đã đủ cho mục tiêu du lịch. Nhưng nhiệm vụ mới đòi hỏi nhiều hơn: trở thành cực tăng trưởng cạnh tranh với các đô thị du lịch toàn cầu, không chỉ đón khách nghỉ dưỡng mà còn phải đủ sức hút các sự kiện quốc tế, dòng khách MICE với yêu cầu hạ tầng đồng bộ. Việc Bộ Chính trị đưa Phú Quốc đứng cùng bản đồ với ba cực Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng là thông điệp rõ ràng rằng đảo này phải “lột xác” từ điểm đến nghỉ dưỡng lên trung tâm du lịch – dịch vụ đa chức năng.
Lớp siêu hạ tầng mới: nền tảng cho mô hình Singapore Las Vegas
Bước chuyển quyết liệt nhất của Phú Quốc nằm ở lớp hạ tầng du lịch cao cấp đang được bổ sung trước APEC 2027: một chuỗi kết nối sân bay – tàu điện đô thị – trung tâm hội nghị – nhà hát – khách sạn – vui chơi giải trí đủ khả năng tiếp nhận hàng nghìn khách quốc tế gần như cùng lúc. Dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc quy mô khoảng 1.050 ha với công suất dự kiến 20 triệu hành khách mỗi năm, có thể đón máy bay thân rộng như Boeing 747, 787 hay Airbus A350. Ấn tượng nhất là Nhà ga T2 với khoảng 33.000 tấn thép sử dụng cho hệ mái, tương đương 4,7 lần lượng thép của tháp Eiffel, hiện đã hoàn thành 95% kết cấu bê tông; đường cất hạ cánh số 2 đạt khoảng 85%. Theo Cục Hàng không Việt Nam, việc nâng công suất sân bay là điều kiện tiên quyết để Phú Quốc có thể vận hành mô hình MICE kiểu Singapore và Las Vegas, thu hút dòng khách hội nghị, triển lãm, sự kiện doanh nghiệp ở quy mô chưa từng có.
Từ sân bay, tuyến tàu điện đô thị dài 17,59 km sẽ nối trực tiếp đến Đại lộ APEC và Trung tâm Hội nghị – Triển lãm APEC. Dự án do Sun Group đầu tư theo hình thức BOT, với tốc độ thiết kế 70–100 km/h và năng lực khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ, tạo một trục giao thông nhanh, ổn định cho khách MICE di chuyển giữa điểm đến và nơi làm việc. Ở cuối tuyến, đại sảnh không cột của Trung tâm Hội nghị APEC rộng khoảng 11.050 m² – quy mô được kỳ vọng vượt ballroom 10.220 m² của Caesars Forum tại Las Vegas, một trong những điểm đến hội nghị nổi tiếng thế giới. Liền kề là Nhà hát Đa năng hơn 4.000 chỗ, lớn hơn khoảng 50% Concert Hall của Sydney Opera House, hiện đã hoàn thành khoảng 97% kết cấu. Nhìn tổng thể, Phú Quốc đang xây dựng đúng cấu phần mà mô hình Singapore Las Vegas yêu cầu: hạ tầng hội nghị tầm cỡ, giao thông nhanh, không gian giải trí và hàng nghìn phòng lưu trú sẵn có, để biến du lịch MICE thành động lực tăng trưởng chứ không chỉ “sân khấu” cho APEC.
Mô hình MICE và tham vọng cạnh tranh với Singapore, Las Vegas
Điểm khác biệt của định hướng mới ở Phú Quốc là lựa chọn mô hình MICE – du lịch kết hợp hội họp, khen thưởng, hội nghị, triển lãm và sự kiện – thay vì chỉ mở rộng số phòng khách sạn hay khu vui chơi. Khách MICE cần không chỉ một phòng họp lớn mà cả hệ thống hàng không, giao thông, khách sạn, hội nghị, ẩm thực, giải trí vận hành đồng bộ. Đây chính là bài học từ các đô thị như Singapore và Las Vegas, nơi du lịch không tách rời kinh tế hội nghị. Singapore đang xúc tiến Downtown MICE Hub gần Marina Bay, tích hợp cơ sở hội nghị với lưu trú, ẩm thực, bán lẻ, giải trí và điểm tham quan. Las Vegas sở hữu khoảng 150.300 phòng khách sạn, hơn 14,5 triệu ft² không gian hội họp và gần 6 triệu khách hội nghị mỗi năm – một minh chứng cho sức bật kinh tế của mô hình này. Phú Quốc, với đặc khu kinh tế Việt Nam trên nền tảng đảo du lịch, đang chọn hướng đi khó: không chỉ sao chép hình thức mà phải xây dựng hệ sinh thái MICE bản địa, gắn với biển, văn hóa và vị trí cửa ngõ phía Nam.
APEC 2027: phép thử cho chiến lược phát triển du lịch mũi nhọn
Du lịch đã được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn trong Nghị quyết 26-NQ/TW, và Phú Quốc là một trong những “bài kiểm tra” quan trọng cho tham vọng đó. Lớp hạ tầng đang gấp rút hoàn thành trước APEC 2027, nhưng bản thân sự kiện không phải đích đến cuối cùng mà là phép thử xem đặc khu có vận hành trơn tru chuỗi sân bay – tàu điện – trung tâm hội nghị – nhà hát – khách sạn – vui chơi giải trí hay không. Nếu sau APEC, những công trình này tiếp tục thu hút các hội nghị, triển lãm, sự kiện doanh nghiệp và dòng khách quốc tế, Phú Quốc sẽ chứng minh rằng chiến lược lấy phát triển du lịch mũi nhọn làm động lực tăng trưởng là khả thi. Ngược lại, nếu siêu hạ tầng chỉ “sáng” vài ngày hội nghị rồi rơi vào khai thác cầm chừng, chúng ta sẽ phải đối mặt câu hỏi: liệu có cần điều chỉnh cách làm, phân bổ lại nguồn lực, hay mở rộng mô hình sang các đặc khu khác? Khi đó, kinh nghiệm Phú Quốc sẽ là bài học cho mọi địa phương đang mơ về mô hình Singapore Las Vegas mà chưa tính đủ về vận hành lâu dài.
