Đột quỵ và cơn đau tim ban đêm: kẻ sát thủ của sự chủ quan
Đột quỵ vào ban đêm và cơn đau tim xuất hiện giữa giấc ngủ là những biến cố tim mạch cấp tính xảy ra khi huyết áp, nhịp tim và mạch máu biến động đột ngột trong giai đoạn cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi, dễ dẫn tới nguy cơ tử vong đột ngột nếu người bệnh không được kiểm soát huyết áp và phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo.Đặc biệt nguy hiểm là vào ban đêm, khi cơ thể chuyển dần sang trạng thái nghỉ ngơi, huyết áp, nhịp tim và hoạt động của hệ thần kinh tự chủ đều có những bước biến thiên rất nhạy cảm. Khi bạn chìm vào giấc ngủ nhưng vẫn sống chung với cao huyết áp, xơ vữa mạch máu, thói quen uống rượu hay ăn mặn kéo dài, mỗi cú "nhói" ở ngực hay cơn đau đầu buốt gáy có thể là lời cảnh báo cuối cùng. Trường hợp ông Hứa ở Hà Nam gục xuống sau cơn đau thắt ngực dữ dội trong một đêm muộn và tử vong tại bệnh viện đã cho thấy sự chủ quan với bệnh và thuốc phải trả giá bằng cả tính mạng.
Câu chuyện hai người đàn ông 50 tuổi: sáng khỏe, đêm tử vong
Nếu bạn nghĩ mình “sáng còn khỏe mạnh” thì đêm chắc sẽ an toàn, câu chuyện của ông Trương là cú tát vào sự tự tin đó. Cơn đau đầu buốt gáy bất ngờ bùng lên lúc 2 giờ sáng đã vĩnh viễn khép lại cuộc đời của ông Trương (Nam Kinh, Giang Tô, Trung Quốc). Trước đó, ông vừa trải qua chầu nhậu tới khuya, người đầm đìa mồ hôi rồi tắm xả nước suốt gần 40 phút – một chuỗi hành vi coi thường mạch máu. Gia đình chỉ biết bàng hoàng, người vợ nức nở: “Mới buổi sáng ông ấy còn khỏe mạnh...”. Ở Hà Nam, ông Hứa phát hiện bị cao huyết áp từ nhiều năm trước nhưng chưa bao giờ xem đây là mối nguy hiểm. Thấy mình vẫn đi lại "phăng phăng", ông tự ý ngưng thuốc khi hết chóng mặt, tăng liều khi đau đầu và tiếp tục uống rượu, ăn mặn. Cái chết đột ngột của ông trong một đêm muộn là lời nhắc: cảm giác khỏe không thay thế được kiểm soát huyết áp và tuân thủ điều trị.
Dấu hiệu cơn đau tim và đột quỵ giữa đêm: đừng bỏ qua cơn đau đầu, đau ngực
Nguy cơ tử vong đột ngột dễ ập đến nhất khi chúng ta xem nhẹ những tín hiệu cơ thể gửi đi vào ban đêm. Trong trường hợp ông Hứa, dấu hiệu cơn đau tim là cơn đau thắt ngực dữ dội giữa đêm khiến ông gục ngay tại phòng khách. Còn với ông Trương, một tiếng kêu đau đầu buốt gáy rồi gục ngã trên sàn nhà là khoảnh khắc chuyển từ cảnh báo sang xuất huyết não diện rộng do vỡ mạch máu. Những biểu hiện như chóng mặt, đau đầu hay mệt mỏi không phải lúc nào cũng do huyết áp, nhưng ở người có bệnh nền tim mạch, đó là những dấu hiệu không được phép xem thường. Bạn có quyền nghi ngờ mọi cơn đau đầu giữa đêm, mọi cảm giác nặng ngực, hụt hơi, mồ hôi lạnh bất thường. Quy tắc nên khắc vào lòng: đau ngực dữ dội hoặc đau đầu khác lạ xuất hiện đột ngột lúc đêm khuya – đi cấp cứu ngay, đừng chờ tới sáng.
5 thói quen ban đêm âm thầm phá hủy tim mạch và giấc ngủ
Đột quỵ không bao giờ xảy ra một cách tình cờ; nếu vẫn vô tư duy trì 5 thói quen nguy hại dưới đây vào buổi tối, bạn đang vô tình tiếp tay cho thảm họa "ghé thăm". Thứ nhất là thức khuya “cày” điện thoại, trì hoãn giấc ngủ đến 1–2 giờ sáng. Ánh sáng xanh giữ hệ thần kinh giao cảm ở trạng thái hưng phấn, khiến huyết áp không thể hạ tự nhiên, áp lực lên thành mạch tăng cao. Một công bố từ Trường Đại học Y Harvard khẳng định: người ngủ dưới 5 tiếng mỗi đêm có nguy cơ biến cố tim mạch và đột quỵ cao hơn tới 83% so với người ngủ đủ giấc. Thứ hai là ăn sát giờ ngủ, ăn đêm với đồ mặn, nhiều chất béo khiến natri trong máu tăng, giữ nước, làm huyết áp vọt lên và máu đặc hơn. Thứ ba là để cảm xúc bùng nổ, cãi vã gắt gao ngay trước khi ngủ, làm huyết áp tăng vọt thô bạo – đủ để nứt mảng xơ vữa, hình thành cục máu đông ở người có bệnh nền. Thứ tư là uống rượu và hút thuốc lá khuya, khiến thành mạch xơ cứng, huyết áp dao động dữ dội. Thứ năm là tắm muộn, dùng nước quá nóng hoặc quá lạnh sau khi uống rượu, giống như ông Trương đã làm trước khi xuất huyết não. Trong bối cảnh cơ thể cần nghỉ ngơi, những thói quen ngủ nguy hiểm này là sự “khiêu khích” với tim và não.
Kiểm soát huyết áp và chỉnh lại lối sống đêm: phòng ngừa bệnh tim bắt đầu từ hôm nay
Điểm chung của hai cái chết thương tâm trên không phải là “xui xẻo”, mà là chủ quan với kiểm soát huyết áp và dùng thuốc theo cảm giác. Bác sĩ Wu đã phải thốt lên: "Uống thuốc hạ huyết áp theo cảm giác cá nhân mà không tuân thủ chỉ định y khoa chẳng khác nào hành động tự sát đối với hệ tim mạch". Cứ thấy chỉ số đo đẹp là tự ý ngừng, thấy khó chịu thì tăng giảm liều, bỏ qua xét nghiệm gan thận định kỳ, rồi vẫn ăn mặn, hút thuốc, uống rượu – tất cả cộng lại thành quả bom nén trong mạch máu. Để phòng ngừa bệnh tim và đột quỵ vào ban đêm, người bệnh cao huyết áp bắt buộc phải thiết lập quy trình chăm sóc sức khỏe nghiêm ngặt: tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị, uống thuốc đúng liều, đúng giờ; từ bỏ thuốc lá, hạn chế tối đa bia rượu; ăn nhạt, tăng vận động, ngủ đủ và đúng giờ. Hãy thành thật với bản thân: không có viên thuốc nào đủ sức bảo vệ trái tim nếu bạn cố chấp giữ nguyên những thói quen ban đêm nguy hiểm. Thay đổi ngay tối nay – đó là cách thiết thực nhất để giảm nguy cơ tử vong đột ngột khi đang ngủ.
