Đà tăng 22%: Bắc Ninh muốn trở thành “động cơ” công nghiệp miền Bắc
Sản xuất công nghiệp Bắc Ninh là tổng hợp hoạt động của các ngành công nghiệp trên địa bàn tỉnh, trong đó hạt nhân là khu vực chế biến chế tạo gắn với điện tử, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, cùng hệ thống khu công nghiệp, cụm công nghiệp, dịch vụ phân phối và logistics liên kết chặt chẽ để tạo ra giá trị sản xuất lớn và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP của vùng và cả nước. Chỉ số sản xuất công nghiệp Bắc Ninh tháng 8 tăng 22,15% so với cùng kỳ, với ngành chế biến chế tạo tăng 22,22% và đóng góp vai trò quyết định. Đây không chỉ là một cú hích ngắn hạn, mà phản ánh rõ định hướng biến Bắc Ninh thành trung tâm công nghiệp điện tử, công nghệ cao của cả nước, đồng thời là cực tăng trưởng GRDP miền Bắc trong thập kỷ tới. Nếu tận dụng đúng, con số 22% có thể trở thành điểm xuất phát cho một chu kỳ phát triển mới, thay vì là “đỉnh ngắn hạn” rồi thoái trào.
Những động lực thật sự đứng sau cú bứt phá sản xuất công nghiệp
Động lực tăng trưởng 22,15% của sản xuất công nghiệp Bắc Ninh không đến từ may mắn mà từ cách tỉnh chuẩn bị hạ tầng, không gian và cấu trúc ngành. Ngành chế biến chế tạo Bắc Ninh, nhất là điện tử và doanh nghiệp FDI, đang đóng vai trò “đầu tàu” khi tạo ra giá trị sản xuất lớn, sử dụng công nghệ hiện đại và gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo lãnh đạo tỉnh, Bắc Ninh chủ động cơ cấu lại ngành công nghiệp, ưu tiên dự án không ô nhiễm, dùng ít đất nhưng công nghệ cao, suất vốn và hiệu quả kinh tế lớn. Định hướng thu hút sản xuất chip bán dẫn, rô bốt, vật liệu mới, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo cho thấy tỉnh không muốn dừng ở gia công, mà hướng tới làm chủ công nghệ. Đây là lựa chọn đúng nếu Bắc Ninh thực sự muốn duy trì tăng trưởng GRDP miền Bắc ở mức hai con số trong giai đoạn tới, thay vì phụ thuộc vào một vài tập đoàn FDI.
Chiến lược tăng trưởng GRDP hai con số: tham vọng có đi kèm kỷ luật?
Bắc Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11–12% mỗi năm giai đoạn 2026–2030 và trở thành cực tăng trưởng kinh tế miền Bắc. Đi kèm là phong trào thi đua “Quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026–2030”, thể hiện rõ tư duy coi tăng trưởng là nhiệm vụ chính trị bên cạnh kinh tế. Về bản chất, đây là chiến lược dựa trên ba trụ cột: công nghiệp công nghệ cao (nhất là chế biến chế tạo Bắc Ninh), kinh tế xanh – tuần hoàn và khu vực kinh tế tư nhân tăng 13–14% mỗi năm. Câu hỏi là: tỉnh có đủ kỷ luật thực thi để biến khẩu hiệu “bứt phá từ tư duy, tăng trưởng từ hành động” thành kết quả đo đếm được, hay phong trào thi đua sẽ bị loãng dần như nhiều nơi khác? Nếu duy trì được tính nhất quán giữa quy hoạch, cải cách hành chính và đầu tư hạ tầng, mục tiêu GRDP hai con số không phải là bất khả thi.
Phát triển thị trường, chuyển đổi số và kết nối phân phối: mắt xích sống còn
Một chiến lược công nghiệp mạnh sẽ không bền nếu thị trường yếu. Bắc Ninh đã sớm nhận ra điều này khi ban hành công văn yêu cầu triển khai đồng bộ giải pháp phát triển thị trường, kích cầu tiêu dùng, đặt mục tiêu tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tăng 8,5% trong năm. Vai trò của Sở Công Thương là then chốt: rà soát kịch bản tăng trưởng, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, logistics và kết nối chặt giữa doanh nghiệp sản xuất với hệ thống phân phối, hợp tác xã và hộ sản xuất. Đáng chú ý, tỉnh hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, thương mại điện tử và mạng xã hội trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Đây là bước đi đúng, nhất là với nông sản, sản phẩm OCOP, làng nghề – những mảng có dư địa lớn nếu được kéo vào chuỗi phát triển thị trường công nghiệp. Nếu khâu thị trường không được nâng cấp, công suất công nghiệp sẽ dễ rơi vào tình trạng “sản xuất nhanh hơn tiêu thụ”.
Áp lực môi trường và câu chuyện bền vững: tăng trưởng không thể bất chấp
Bắc Ninh thuộc nhóm địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp, đô thị nhanh, kéo theo áp lực lớn lên môi trường. Tỉnh không né tránh vấn đề này, mà đặt mục tiêu đến 2030 xây dựng đô thị xanh, thông minh, phát thải thấp, nâng cao chất lượng môi trường sống. Quan điểm là phòng ngừa ô nhiễm là chính, kết hợp kiểm soát nguồn thải, đầu tư hạ tầng môi trường và phục hồi hệ sinh thái, đồng thời gắn với chuyển đổi số trong quản lý môi trường. Đề án tổng thể bảo vệ môi trường giai đoạn 2026–2030 bao quát từ nước, đất, không khí, chất thải rắn đến hệ thống quan trắc và cơ sở dữ liệu môi trường. Nếu được thực hiện nghiêm túc, đây sẽ là “lá chắn” giúp phát triển thị trường công nghiệp và sản xuất công nghiệp Bắc Ninh không lặp lại mô hình tăng trưởng nóng – ô nhiễm nặng. Kết luận ở đây rõ ràng: để giữ bền nhịp 22% và GRDP hai con số, Bắc Ninh buộc phải coi tăng trưởng xanh là điều kiện, không phải tùy chọn.
