Lương hưu không khép lại cánh cửa sân khấu
Một nghệ sĩ nhận lương hưu vẫn có thể tiếp tục làm nghề ở tuổi cao, khi công việc đem lại niềm vui sáng tạo và được lựa chọn phù hợp với sức khỏe, thay vì trở thành gánh nặng mưu sinh. NSND Bùi Bài Bình, sinh năm 1956, là ví dụ rõ nét: nghỉ hưu ở tuổi 60 nhưng đến tuổi 70 vẫn đều đặn góp mặt trong phim ảnh. Ông nhận khoảng 6 triệu đồng lương hưu mỗi tháng từ Hãng phim truyện Việt Nam. Con số ấy là khoản thu ổn định, còn công việc diễn xuất tiếp tục giữ cho ông một nhịp sống có mục tiêu. Điều đáng chú ý không chỉ là ông vẫn có nhiều lời mời, mà còn là cách ông không để tuổi nghỉ hưu định nghĩa phần đời còn lại. Với Bùi Bài Bình, sân khấu và phim trường vẫn mở ra cơ hội học hỏi, gặp gỡ đồng nghiệp và thử sức với những vai diễn mới.
Chọn vai hay thay vì chạy theo số lượng
Khán giả nhớ Bùi Bài Bình qua nhiều tác phẩm như Mùa ổi, Ma làng, Gió làng Kình, Hương vị tình thân và Gia đình mình vui bất thình lình. Những vai diễn hiền lành, chân chất từng làm nên dấu ấn, nhưng ông cũng tạo được chuyển biến khi đảm nhận các nhân vật phản diện. Ở tuổi 70, nghệ sĩ vẫn duy trì nhịp làm việc, song không nhận phim chỉ để lấp kín lịch. Ông cho biết sẽ tham gia khi gặp vai phù hợp, có điều kiện sáng tạo; với ông, được làm phim và học hỏi từ người trẻ là niềm vui lớn. Lựa chọn ấy có lý do thực tế: thu nhập từ phim ảnh không ổn định, năm nhiều năm ít, nên không thể xem đó là nguồn tiền chắc chắn. Mỗi năm ông chỉ nhận một số dự án, cân nhắc sức khỏe và sức hấp dẫn của vai diễn. Đó là cách làm nghề bền bỉ hơn là cố chứng minh tuổi tác không phải trở ngại.
Căn nhà gần 100 m² dành cho ba thế hệ
Bên cạnh công việc, cuộc sống nghệ sĩ của Bùi Bài Bình gắn với lựa chọn sống cùng người thân. Vợ chồng ông ở cùng gia đình người con trai thứ hai tại ngoại thành Hà Nội; năm nay, ông còn đón niềm vui lên chức ông nội. Căn nhà nghệ sĩ Hà Nội của gia đình có bốn tầng, rộng gần 100 m² và là nơi sinh sống của ba thế hệ. Không gian không phô trương: cách bài trí hướng đến sự tiện nghi, gần gũi, với phòng khách, bếp rộng và khoảng sân nhỏ có cây xanh, bàn trà. Diện tích ấy không chỉ là thông số của một ngôi nhà; nó cho thấy gia đình dành chỗ cho sinh hoạt chung và những cuộc gặp gỡ thường ngày. Trong một nghề nhiều biến động, mái nhà nhiều thế hệ dường như là điểm tựa vững vàng hơn bất kỳ lịch quay bận rộn nào.
Gia đình ông giữ nguyên tắc mỗi người tự quản lý thu nhập riêng, đồng thời cùng góp quỹ cho sinh hoạt và những việc lớn. Cách chia này đáng tham khảo với gia đình nhiều thế hệ, nhất là khi người đã nghỉ hưu có nguồn thu ổn định nhưng vẫn có thể phát sinh chi phí sức khỏe, sinh hoạt. Bùi Bài Bình không đặt nặng vật chất, quan niệm có ít thì tiêu ít, có nhiều thì tiêu nhiều; điều ông mong nhất là vợ con và người thân khỏe mạnh.

Thành công tuổi 70 là được sống theo nhịp của mình
Câu chuyện của Bùi Bài Bình không nên được hiểu thành công thức rằng cứ tiếp tục nhận show là sẽ có một tuổi già viên mãn. Thu nhập phim ảnh bấp bênh, sức khỏe cần được tính đến, còn lương hưu khoảng 6 triệu đồng mỗi tháng chỉ là một phần trong bức tranh tài chính của ông. Điểm đáng quý nằm ở sự cân bằng: ông không rời bỏ nghề mình yêu, nhưng cũng không đặt nặng số lượng dự án hay biến công việc thành cuộc đua kiếm tiền. Song song đó là mái nhà bốn tầng gần 100 m², nơi ba thế hệ cùng sinh sống và chia sẻ việc nhà, niềm vui lẫn trách nhiệm. Với người nghệ sĩ tuổi 70, được chọn vai phù hợp, giữ sức khỏe và trở về bên gia đình có lẽ là thước đo thành công thuyết phục hơn những lời ca ngợi về độ đắt show.
Sau khi nghỉ hưu theo chế độ tại Hãng phim truyện Việt Nam vào năm 2016, Bùi Bài Bình vẫn tiếp tục làm nghề, nhưng theo cách có chọn lọc và gắn với điều ông còn thấy hứng thú. Nhìn từ khoản lương hưu, công việc hiện tại và căn nhà sum vầy, cuộc sống của ông không phải câu chuyện về sự sung túc phô trương. Đó là một lựa chọn giản dị: giữ nghề để tinh thần luôn vận động, giữ gia đình làm chốn trở về. Ở tuổi 70, ông dường như đã tìm được nhịp sống vừa đủ cho cả đam mê lẫn bình yên.






