Hai công nghệ, hai mắt xích an toàn
Thiết bị truyền tin báo cháy và màn hình số PCCC là hai ứng dụng công nghệ phục vụ an toàn cháy nổ: một bên tự động chuyển tín hiệu sự cố đến lực lượng chức năng, bên kia phổ biến kiến thức và khuyến cáo phòng ngừa đến cộng đồng. Đặt hai mô hình cạnh nhau cho thấy chuyển đổi số trong PCCC không chỉ là trang bị thiết bị, mà còn là nối liền các mắt xích từ nhận biết nguy cơ đến ứng phó. Thiết bị truyền tin có giá trị khi từng phút đều quan trọng; màn hình số phát huy tác dụng bằng cách nhắc người xem những việc cần làm trước khi có cháy. Vì thế, không thể xem hai giải pháp là phương án thay thế cho nhau. Một giải pháp giúp cảnh báo cháy sớm, giải pháp còn lại xây nền nhận thức và kỹ năng để người dân phòng tránh, xử lý đúng hơn.
Lý do thúc đẩy các mô hình này khá rõ: thời gian tiếp nhận tin báo ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổ chức chữa cháy và cứu nạn kịp thời. Cùng lúc, việc ứng dụng công nghệ và mở rộng phương thức tuyên truyền phù hợp với định hướng chuyển đổi số quốc gia được nêu trong quá trình triển khai các hoạt động PCCC.
Tín hiệu tự động rút ngắn khâu báo tin
Tại Hà Nội, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH khu vực số 12 bám sát địa bàn, trực tiếp làm việc với cơ sở, doanh nghiệp để giải thích lợi ích, hướng dẫn khai báo và vận động người đứng đầu tham gia lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy. Khi hệ thống báo cháy tự động tại cơ sở phát hiện sự cố, thiết bị có thể chuyển tín hiệu đến trung tâm tiếp nhận theo cấu hình kết nối, không phải chờ người tại chỗ gọi điện. Cách truyền tin này hữu ích với nơi hoạt động ban đêm, ít người thường trực hoặc vắng người; dữ liệu địa chỉ và vị trí chính xác còn giúp lực lượng chức năng xác định nơi xảy ra cháy, tính toán đường tiếp cận và chọn phương tiện phù hợp. Người dân có thể được hưởng lợi từ việc thông tin đến lực lượng ứng cứu sớm hơn, nhưng thiết bị không thay thế kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống hay chữa cháy ban đầu.
Tính đến ngày 20-10-2026, 100% cơ sở thuộc phạm vi triển khai đã khai báo dữ liệu; 57.578 cơ sở đồng ý lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy, trong đó 6.918 thiết bị đã được lắp đặt. Quy mô vận động đáng kể, nhưng khoảng cách giữa số cơ sở đồng ý và số thiết bị đã lắp đặt nhắc rằng hiệu quả còn phụ thuộc vào việc hoàn tất triển khai, duy trì kết nối ổn định và cập nhật thông tin chính xác.
Thời gian tới, lực lượng khu vực số 12 dự kiến tiếp tục phối hợp với chính quyền và công an phường tuyên truyền, vận động lắp đặt, ký cam kết, đồng thời hướng dẫn cơ sở cập nhật dữ liệu và duy trì điều kiện an toàn PCCC. Đây là bước cần thiết để biến số liệu đăng ký thành năng lực ứng phó thực tế.
Màn hình số đưa kiến thức đến nơi đông người
Nếu thiết bị truyền tin hướng đến trung tâm tiếp nhận sự cố, màn hình số PCCC hướng đến những người có thể phòng ngừa hoặc trực tiếp xử lý ban đầu. Mô hình tận dụng màn hình LED và Smart Tivi sẵn có tại cơ quan, doanh nghiệp, trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại, khu dân cư và địa điểm đông người. Nội dung được truyền tải qua thông điệp, hình ảnh, đồ họa thông tin, video ngắn và tình huống thực tế, thay vì chỉ dựa vào buổi phổ biến tập trung. Sau một tháng triển khai, mô hình có mặt tại 125 địa điểm trên địa bàn tỉnh. Nhóm tiếp cận gồm người dân, hộ gia đình, cơ sở sản xuất kinh doanh, cán bộ, người lao động, học sinh, sinh viên và khách du lịch.
Nội dung tuyên truyền phòng cháy bao gồm quy định pháp luật và trách nhiệm bảo đảm an toàn; cách sử dụng điện, gas, nguồn lửa, nguồn nhiệt; kỹ năng xử lý sự cố, dùng phương tiện chữa cháy ban đầu, báo cháy, thoát nạn và cứu người. Ưu điểm của màn hình là đưa lời nhắc trực quan đến nhiều nhóm người trong sinh hoạt thường ngày. Tuy nhiên, việc hiển thị thông tin chỉ có ý nghĩa khi nội dung dễ hiểu, dễ nhớ và người xem biết áp dụng; màn hình không tự phát hiện sự cố hay điều động lực lượng.
Cơ quan chức năng dự kiến phối hợp với các đơn vị, địa phương để mở rộng mô hình phù hợp điều kiện thực tế, đồng thời thường xuyên rà soát và cập nhật nội dung. Hướng triển khai này quan trọng hơn việc tăng điểm lắp đặt bằng mọi giá: thông tin phải đúng tình huống, thiết thực và có thể thực hành.
Không thay thế nhau: cần một chuỗi cảnh báo và phòng ngừa
Hai hình thức đảm nhiệm hai thời điểm khác nhau trong chuỗi an toàn. Màn hình số giúp người dân nhận biết nguy cơ, điều chỉnh hành vi và học cách thoát nạn trước khi sự cố xảy ra; thiết bị truyền tin hỗ trợ chuyển tín hiệu khi hệ thống tại cơ sở phát hiện cháy, để lực lượng chức năng sớm nắm tình hình và tổ chức xử lý. Ghép đúng vai trò, một bên giảm khả năng xảy ra cháy và nâng kỹ năng ứng phó, bên kia rút ngắn khâu thông báo khi nguy cơ đã thành sự cố.
Điều đáng tránh là coi thiết bị kết nối như bảo đảm an toàn tự động, hoặc xem nội dung trên màn hình là đủ thay cho hệ thống báo cháy và kế hoạch tại chỗ. Dữ liệu cơ sở phải chính xác, thiết bị cần được duy trì hoạt động, còn người dân và người lao động phải biết báo cháy, thoát nạn và phối hợp khi có tín hiệu. Công nghệ chỉ rút ngắn khoảng trống giữa cảnh báo và hành động; trách nhiệm chuẩn bị vẫn thuộc về từng cơ sở và cộng đồng.
Kết luận, truyền tin báo cháy là công cụ ứng phó sớm, còn màn hình số là kênh phòng ngừa và phổ cập kỹ năng. Phát triển đồng thời cả hai, đi kèm hướng dẫn thực tế và duy trì điều kiện an toàn, mới tạo nên một hệ thống cảnh báo PCCC có ích cho cả lực lượng chức năng lẫn người dân.
