Chuông Vàng Vọng Cổ – từ sân chơi đến biểu tượng truyền thống
Gala Chuông Vàng Vọng Cổ là chương trình tôn vinh những giọng ca vọng cổ trưởng thành từ cuộc thi cùng các danh ca cải lương truyền thống, nơi nghệ sĩ kỳ cựu và thế hệ trẻ đứng chung sân khấu để khẳng định sức sống bền bỉ của cải lương trong đời sống âm nhạc Việt. Ra đời từ năm 2006, Chuông Vàng Vọng Cổ đã trở thành sân chơi nghệ thuật dành cho những người yêu thích vọng cổ, cải lương, nhưng sau 21 mùa, sân chơi ấy đã tiến thêm một bước: trở thành biểu tượng cho nỗ lực gìn giữ di sản tinh thần của Nam bộ nói riêng, văn hóa Việt nói chung. Tối 30.8, tại Nhà hát truyền hình HTV ở TP.HCM, Gala Chuông Vàng Vọng Cổ lần thứ 21 diễn ra với chủ đề “Vàng son”, vừa là đêm hội nghề, vừa là lời nhắc nhở rằng cải lương truyền thống vẫn còn nguyên giá trị nếu chúng ta biết tiếp nối và trao lại cho thế hệ kế tiếp.
Vàng son trên sân khấu HTV: khi các danh ca Việt cùng cất tiếng
Điểm làm nên sức nặng của đêm vàng son không nằm ở hào quang hoài niệm, mà ở việc những danh ca Việt bằng xương bằng thịt vẫn đứng đó, hát và đối thoại với lớp trẻ. Gala tối 30.8 quy tụ dàn thí sinh đã trưởng thành từ cuộc thi cùng các gương mặt gạo cội của sân khấu cải lương như NSND Minh Vương, NSND Phượng Loan, NSND Trọng Phúc, NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Thanh Thanh Hiền… – sự hội ngộ mà khán giả khó có thể xem là bình thường. Rất nhiều giám khảo, huấn luyện viên Chuông Vàng Vọng Cổ trong 21 năm qua như Thanh Tuấn, Chí Tâm, Thanh Thanh Hiền, Kim Tử Long, Phượng Loan, Trọng Phúc, Quế Trân, Hữu Quốc, nhạc sĩ Kiều Tấn xuất hiện trong gala, chứng minh rằng họ không soi xét thí sinh từ xa mà sẵn sàng cùng đứng chung ánh đèn để truyền nghề. Khi NSND Phượng Loan và nghệ sĩ Chí Tâm hòa giọng cùng thế hệ đàn em trong ca cảnh "Vọng cổ chuông vàng", người xem không chỉ nghe một tiết mục mà chứng kiến một lời cam kết: nghề này không bị bỏ rơi.
Thanh Tuấn, Thanh Thanh Hiền, Kim Tử Long: từ ghế giám khảo đến người dẫn đường
Gala lần này cho thấy một điều thú vị: những cái tên từng là “quyền lực” giám khảo nay xuất hiện như những người anh, người chị dẫn đường. Nghệ sĩ Thanh Tuấn đã có nhiều năm ngồi ghế giám khảo ở vòng chung kết – vòng thi quan trọng của Chuông Vàng Vọng Cổ – nhưng tối 30.8 ông chọn biểu diễn bài vọng cổ "Áo hoa" cùng ca sĩ Vân Khánh. Đó là cách ông chứng minh rằng sự khắt khe trên ghế giám khảo bắt nguồn từ một tình yêu nghề vẫn còn nóng hổi trên sân khấu. Tương tự, NSƯT Thanh Thanh Hiền, từng ngồi vị trí giám khảo của giải thưởng thường niên, trở lại với ca cảnh "Áo tứ thân" như một nhịp cầu nối giữa vẻ đẹp dân ca Bắc bộ và hơi thở cải lương ba miền. Hình ảnh NSƯT Kim Tử Long – người cũng từng là giám khảo – xuất hiện đầy phong độ trong đêm gala nhắc chúng ta rằng sân khấu không chỉ là nơi người nghệ sĩ tỏa sáng, mà còn là nơi những giấc mơ nghệ thuật được viết tiếp qua từng thế hệ.
Ba thế hệ nghệ sĩ cải lương trên cùng một đường dây truyền lửa
Nếu phải chọn một hình ảnh để gọi tên gala này, đó sẽ là đường dây truyền lửa nối từ tiền bối, trung niên đến thế hệ Chuông vàng mới bước vào vòng chung kết. Hơn 20 năm qua, cuộc thi đã trở thành bệ phóng cho hàng trăm giọng ca trẻ trưởng thành, và gala là khoảnh khắc những "cây vàng" ấy trở về, đứng bên cạnh người thầy của mình. NSND Hữu Quốc kết hợp cùng dàn thí sinh từng thành danh từ Chuông Vàng Vọng Cổ trong ca cảnh "Vàng son" và khẳng định điều khán giả cần chính là điểm chạm cảm xúc – lời nhắc thẳng thắn rằng kỹ thuật chỉ là nền, tâm hồn mới là phần quyết định. Trong chương trình, 9 thí sinh bước vào chung kết Chuông Vàng Vọng Cổ 2026 được giới thiệu với khán giả; họ là lớp nghệ sĩ trẻ sẽ gánh phần tiếp theo của câu chuyện. Khi những thanh âm của ba miền cùng hội tụ, "vàng son" không còn là câu chuyện của riêng một vùng đất, mà trở thành vẻ đẹp chung của văn hóa Việt Nam.
Giữ vàng son giữa thời thị trường: trách nhiệm của người yêu cải lương
Đêm gala có thể khép lại sau vài giờ, nhưng câu hỏi nó đặt ra thì còn kéo dài: ai sẽ giữ vàng son cải lương giữa thời thị trường? Chủ đề "Vàng son" mang ý nghĩa cải lương là những giá trị quý giá mà các thế hệ sau phải luôn gìn giữ và trân trọng. Một nữ nghệ sĩ Hồ Quảng bộc bạch: “Trong tình hình hiện tại, các em vẫn theo đuổi nghệ thuật cải lương là điều đáng trân quý” – câu nói vừa là động viên, vừa là lời cảnh báo về những áp lực, thiệt thòi mà nghệ sĩ trẻ chấp nhận để đi cùng bộ môn truyền thống. Chuông Vàng Vọng Cổ – cùng với những chương trình như Bông Lúa Vàng – chính là nỗ lực bền bỉ mấy chục năm qua để phát huy bài vọng cổ, lan tỏa nghệ thuật cải lương trong đời sống hôm nay và giữ gìn bức tranh văn hóa phong phú của thành phố. Nhưng nỗ lực ấy không thể chỉ nằm ở các danh ca; nó cần khán giả sẵn sàng dành thời gian nghe một câu vọng cổ trọn vẹn, và những người trẻ đủ bản lĩnh để bước lên sân khấu với "dấu ấn riêng" như NSND Trọng Phúc nhắn nhủ.
