Lừa đảo định danh điện tử cho trẻ em là gì và vì sao nguy hiểm?
Lừa đảo định danh điện tử cho trẻ em là hành vi các đối tượng giả danh công an hoặc cơ quan chức năng, liên hệ với phụ huynh qua điện thoại, mạng xã hội để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, truy cập đường link lạ hoặc cài ứng dụng giả mạo, từ đó chiếm đoạt dữ liệu nhạy cảm và tiền trong tài khoản ngân hàng của gia đình. Đây không phải chiêu trò mới, nhưng đang được biến tướng tinh vi hơn, nhắm thẳng vào tâm lý lo lắng của cha mẹ về căn cước và định danh điện tử của con. Khi nạn nhân mất cảnh giác, kẻ lừa đảo có thể bí mật chiếm quyền điều khiển điện thoại, thu thập thông tin cá nhân, dữ liệu sinh trắc học, mã OTP và chuyển tiền khỏi tài khoản ngân hàng của phụ huynh. Nói cách khác, chúng không giúp con bạn “cập nhật hồ sơ”, mà đang tìm cách mở khóa ví tiền và đời sống riêng tư của cả gia đình.
Chiêu trò giả danh công an trẻ em: Đánh vào nỗi sợ và sự thiếu thông tin của phụ huynh
Điểm đáng sợ của thủ đoạn giả danh công an trẻ em là chúng xây dựng cả một kịch bản thuyết phục, khiến phụ huynh tin rằng mình đang làm đúng trách nhiệm với con. Các đối tượng gọi điện tự xưng là cán bộ công an làm công tác quản lý cư trú hoặc hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến, yêu cầu cập nhật thông tin định danh điện tử cho con em. Chúng thông báo dữ liệu căn cước của học sinh bị sai lệch, chưa hợp lệ hoặc cần “xác thực gấp”, tạo cảm giác cấp bách rồi yêu cầu phụ huynh truy cập đường link lạ, cài đặt ứng dụng giả mạo hoặc cung cấp mã OTP nhằm chiếm đoạt tài khoản ngân hàng. Để tăng độ tin cậy, một số đối tượng còn dùng hình ảnh, trang phục giống lực lượng Công an nhân dân để gọi video, thậm chí giả mạo cả số điện thoại cơ quan nhà nước. Khi cha mẹ thiếu thông tin về quy trình cấp định danh điện tử, khả năng bị dẫn dắt và trở thành nạn nhân lừa đảo cha mẹ trẻ càng cao.
Mục tiêu thật sự: Tiền và thông tin nhạy cảm của gia đình, không phải căn cước trẻ em
Điều cần nói thẳng: những cuộc gọi “hỗ trợ định danh điện tử cho trẻ” từ người lạ không nhằm giúp con bạn có căn cước chuẩn, mà nhắm vào túi tiền và dữ liệu riêng tư của gia đình. Sau khi dẫn dụ phụ huynh truy cập link lạ, cài ứng dụng giả mạo hoặc cung cấp mã OTP, các đối tượng có thể bí mật chiếm quyền điều khiển điện thoại, thu thập thông tin cá nhân, dữ liệu sinh trắc học, mã OTP và thực hiện hành vi chuyển tiền khỏi tài khoản ngân hàng của bị hại. Đây là mức độ xâm hại kép: vừa chiếm đoạt tài sản, vừa đánh cắp dữ liệu định danh của cả cha mẹ lẫn con. Một khi thông tin trẻ em bị lộ, nguy cơ bị sử dụng cho các hành vi phạm pháp khác trong tương lai là rất lớn. Bảo vệ thông tin trẻ em vì thế không chỉ là chuyện kỹ thuật, mà là trách nhiệm pháp lý và đạo đức của cha mẹ trong môi trường số.
Thực tế: Công an xã hỗ trợ miễn phí, không yêu cầu chuyển tiền hay làm từ xa
Sự đối lập rõ ràng giữa lừa đảo và hoạt động chính thống nằm ở cách phục vụ và kênh liên hệ. Việc đăng ký tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID) cho trẻ em từ đủ 6 tuổi đến dưới 14 tuổi bắt buộc phải được thực hiện trực tiếp tại cơ quan công an để xác thực thông tin theo đúng quy định. Không có chuyện cán bộ yêu cầu cha mẹ tự khai qua đường link lạ, cài ứng dụng không rõ nguồn gốc hay chuyển “phí kích hoạt”, “phí xác thực” qua điện thoại. Trong thực tế, công an xã triển khai hỗ trợ làm căn cước, định danh điện tử cho người cao tuổi sức khỏe yếu, khó khăn trong đi lại và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn, với hình thức đến tận nơi, phối hợp chặt chẽ với gia đình, kiên trì hướng dẫn và tạo tâm lý thoải mái cho người dân. Những hoạt động này thể hiện rõ nguyên tắc phục vụ miễn phí, gần dân, vì dân, hoàn toàn trái ngược với các yêu cầu chuyển tiền, cung cấp OTP của kẻ lừa đảo.
Cha mẹ cần làm gì để nhận diện và chặn đứng lừa đảo định danh điện tử?
Nếu muốn bảo vệ thông tin trẻ em và tài sản gia đình, cha mẹ phải coi mọi hướng dẫn làm định danh điện tử qua điện thoại, Zalo, mạng xã hội từ người lạ là tín hiệu cảnh báo. Công an khuyến cáo người dân không làm thủ tục định danh điện tử cho trẻ theo hướng dẫn của người lạ qua các kênh này, tuyệt đối không truy cập đường link lạ, không cài đặt ứng dụng do người khác gửi và không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu hoặc mã OTP. Khi nhận được cuộc gọi nghi vấn, hãy bình tĩnh kiểm chứng, không làm theo hướng dẫn của đối tượng, đồng thời thông báo ngay cho cơ quan công an để được xác minh, hướng dẫn xử lý theo quy định pháp luật. Quy tắc vàng cho mọi phụ huynh là: chỉ tin và cung cấp dữ liệu cá nhân khi làm việc trực tiếp tại trụ sở công an hoặc qua các kênh dịch vụ công chính thức, có xác thực rõ ràng.
