AI đang hỗ trợ nghiên cứu, chưa tự vận hành
AI tự cải thiện đệ quy là quá trình một hệ thống trí tuệ nhân tạo tự góp phần tạo ra phiên bản tốt hơn của chính nó, rồi tiếp tục lặp lại quá trình ấy mà không cần con người điều khiển từng bước. Đây là đích đến khác hẳn việc dùng AI để hỗ trợ nghiên cứu. Ngày 23/10, CEO Google Sundar Pichai nói trên podcast Big Technology rằng các nhà nghiên cứu của công ty đã dùng agent AI trong quá trình phát triển mô hình AI. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Google vẫn còn rất xa trạng thái tự cải thiện hoàn chỉnh: hiện tại, agent phối hợp với nhà nghiên cứu và tự động hóa một phần công việc, chứ chưa tự quyết định toàn bộ chu trình tạo mô hình. Sự phân biệt này đáng lưu ý vì đồng sáng lập Google Sergey Brin gần đây mô tả công ty đang bắt đầu bước vào guồng quay RSI, với nhà nghiên cứu và mô hình phối hợp tạo phiên bản tiếp theo. Tuyên bố của Pichai không phủ nhận tiến bộ, nhưng đặt giới hạn rõ ràng cho cách diễn giải nó.
Tỷ lệ mã do AI viết không còn nói lên toàn bộ câu chuyện
Khi được hỏi AI hiện viết bao nhiêu mã tại Google, Pichai gọi câu hỏi ấy là vô nghĩa: theo ông, gần như mọi phần mã mà công ty xử lý đều chịu ảnh hưởng sâu sắc từ AI. Cách trả lời này phản ánh một thay đổi thực tế, nhưng cũng khiến việc so sánh Google với các đối thủ bằng một tỷ lệ đơn giản trở nên khó hơn. Google từng công bố rằng AI tạo ra 75% mã mới vào tháng Tư, sau khi tỷ lệ này tăng từ 25% năm 2024 và 50% vào mùa thu trước đó. Thay vì tiếp tục lấy tỷ lệ mã làm thước đo chính, Pichai nêu số liệu nội bộ từ Gemini 4 Argon: trong bốn tuần sau khi triển khai cho kỹ sư, số lần gửi mã tăng 30%, còn số lần hoàn tác giảm một phần ba. Đây là tín hiệu về hiệu quả sử dụng, nhưng không phải thước đo độc lập để kết luận AI đã tự phát triển mô hình.
Giám sát con người vẫn là chốt an toàn
Dữ liệu Google công bố cho thấy tự động hóa đang tăng, nhưng chưa xóa vai trò của con người. Tỷ lệ yêu cầu thay đổi mã được giao hoàn toàn cho AI tăng từ 7,5% trong tháng Tư lên 11,9% trong tháng Chín; khoảng 88% vẫn cần con người định hướng liên tục hoặc trực tiếp viết mã. Báo cáo cũng cho biết các tác nhân có thể viết phần lớn mã sản phẩm và bản sửa lỗi, song thay đổi vẫn phải được con người xem xét trước khi gửi. Cần thận trọng khi đọc những con số này: bài kiểm tra mức tự động hóa dựa trên 74 nhiệm vụ nội bộ mà người ngoài không thể chạy lại. Nhiều lượt thử hết thời gian, nên báo cáo không đưa ra điểm ước tính cho Argon; mô hình giải được khoảng một nửa số lượt hoàn tất. Đây là giới hạn công nghệ AI hiện nay, đồng thời cũng là giới hạn của bằng chứng mà công chúng có thể kiểm chứng. Giám sát con người vì thế không phải thủ tục thừa, mà là lớp kiểm soát thiết yếu.
Thước đo đáng tin cần vượt ra ngoài Google
Pichai dự báo việc đưa AI vào nghiên cứu và phát triển các mô hình thế hệ tiếp theo sẽ tiếp tục tiến triển trong năm tới. Áp lực phải làm rõ tốc độ ấy đang tăng: một báo cáo gần đây cho biết nhiều nhà nghiên cứu tại các công ty lớn dự đoán RSI có thể xuất hiện trong khoảng 3–12 tháng. Dự báo này không chứng minh mốc thời gian sẽ thành hiện thực, nhưng giải thích vì sao tranh luận về mức độ tự chủ của AI ngày càng cấp bách. Google cần công bố thêm cách đo lường có thể so sánh và được bên ngoài kiểm tra. Pichai cũng nêu hướng xây dựng tiêu chuẩn chung cho ngành, có đánh giá từ đơn vị độc lập, đồng thời thừa nhận quy định quản lý sẽ đóng vai trò nhất định. Kết luận hợp lý lúc này không phải AI đã tự tạo ra chính mình, mà là công cụ AI đang tham gia sâu hơn vào phát triển mô hình. Cho đến khi có bằng chứng độc lập về một vòng lặp tự cải thiện hoàn chỉnh, con người vẫn phải kiểm tra và chịu trách nhiệm.
