Tour qua KOL: hấp dẫn trên mạng, rủi ro ngoài đời thực
Tour du lịch qua KOL là những chương trình đi chơi, nghỉ dưỡng, trải nghiệm do cá nhân có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội quảng bá và đứng ra tập hợp khách, thu tiền, đôi khi không có doanh nghiệp lữ hành chuyên nghiệp hay cam kết pháp lý rõ ràng đi kèm, khiến dịch vụ thực tế có thể khác xa nội dung quảng cáo và làm du khách gặp rủi ro về an toàn lẫn quyền lợi. Những lời quảng bá du lịch hấp dẫn từ KOL, KOC đang khiến rất nhiều người mạnh dạn đặt tour qua mạng xã hội, nhưng đến nơi thì phát hiện dịch vụ chênh lệch lớn so với nội dung truyền thông, thậm chí khi xảy ra sự cố lại không biết ai chịu trách nhiệm. Đây chính là điểm yếu của tour tự phát: mọi thứ dựa trên niềm tin vào hình ảnh lung linh thay vì căn cứ pháp lý và năng lực tổ chức thực sự.
Từ trải nghiệm bị vỡ mộng đến cảnh báo chính thức
Không ít trường hợp tour qua KOL lừa kỳ vọng của du khách khi thực tế nghèo nàn và thiếu an toàn. Một nhóm trẻ vào miền Trung trekking, cắm trại săn mây sau khi xem video của một TikToker hơn 100.000 người theo dõi, tới nơi mới thấy lều trại chỉ là bạt tạm bợ, đồ ăn thiếu thốn, không có hướng dẫn viên chuyên nghiệp, người tổ chức chủ yếu đi cùng để quay video và chụp ảnh. Một đoàn lặn biển khác phải nhờ tàu cá cứu hộ vì tour không hề có ca nô cứu hộ đi kèm, và khi liên hệ hỏi về phương án bảo đảm an toàn lẫn quyền lợi, người tổ chức cũng không trả lời rõ ràng. Những sự cố này cho thấy mức độ rủi ro đã ở mức nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn du khách chứ không chỉ là "không vui như clip". Vì thế, cơ quan quản lý đã chính thức yêu cầu địa phương cảnh báo rủi ro khi tham gia tour tự phát do cá nhân, trong đó có KOL, KOC, quảng bá và tổ chức nhưng không bảo đảm điều kiện theo quy định.
Nhận diện dấu hiệu tour không uy tín trước khi xuống tiền
Nếu bạn là người đi du lịch tiết kiệm, muốn tận dụng ưu đãi nhưng không muốn trở thành nạn nhân của quảng cáo du lịch giả, hãy tập thói quen soi kỹ dấu hiệu tour không uy tín. Các chương trình có mức giá thấp bất thường trong dịp lễ, Tết cần được xem là dấu hỏi lớn về chất lượng và an toàn. Người tổ chức không chứng minh được giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành, chỉ giao dịch qua tin nhắn, yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân mà không có hợp đồng, hóa đơn, chứng từ rõ ràng là một tập hợp dấu hiệu đỏ. Việc họ chỉ hoạt động qua Facebook, TikTok, Instagram, không cung cấp thông tin doanh nghiệp, địa chỉ liên hệ cụ thể, cùng với việc yêu cầu thanh toán toàn bộ chi phí nhưng không có chính sách hoàn, hủy minh bạch càng làm tăng nguy cơ tour qua KOL lừa niềm tin của khách. Nếu sau thanh toán khó liên lạc, trả lời vòng vo hoặc né tránh câu hỏi về trách nhiệm, tốt nhất hãy yêu cầu dừng giao dịch và đòi lại tiền.
Cách kiểm tra tour thực tế và đơn vị đứng sau
Điểm mấu chốt để bảo vệ quyền lợi du khách là phải kiểm tra tour thực tế, không phụ thuộc hoàn toàn vào cảm nhận của KOL. Ngay cả những người làm nghề nghiêm túc cũng thường được doanh nghiệp bố trí chuyến khảo sát với dịch vụ gần như không giới hạn, nên trải nghiệm của họ đương nhiên tốt hơn gói tour bán cho khách. Do đó, KOL chỉ nên được xem là gợi ý đầu tiên, chứ không phải bảo chứng chất lượng. Khi thấy chương trình hấp dẫn trên mạng xã hội, việc đầu tiên là xác định rõ doanh nghiệp nào trực tiếp tổ chức tour, kiểm tra website, thông tin pháp nhân và địa chỉ hoạt động. Du khách có thể tra cứu giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành tại Cơ sở dữ liệu ngành du lịch của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, mục "Doanh nghiệp lữ hành", thao tác miễn phí và không cần đăng nhập. Việc hỏi người thân, bạn bè từng sử dụng dịch vụ của doanh nghiệp cũng là một cách kiểm chứng thực tế đáng tin cậy.
Ưu tiên tour có pháp lý rõ ràng để tự bảo vệ mình
Nếu không muốn kỳ nghỉ biến thành bài học đắt giá, hãy ưu tiên chương trình do doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành tổ chức, dù có thể không rẻ bằng những deal trôi nổi trên mạng. Trước khi chuyển tiền, cần xác định rõ ai là đơn vị trực tiếp tổ chức tour, yêu cầu hợp đồng và đọc kỹ các điều khoản về dịch vụ, hoàn, hủy để biết mình được bảo vệ đến đâu. Một lời khuyên đáng nhớ là: "Giao dịch phải rõ ràng, có hợp đồng với điều khoản cụ thể, tiền chuyển vào tài khoản pháp nhân của đơn vị tổ chức tour chứ không phải tài khoản cá nhân". Bên cạnh đó, cơ quan quản lý khuyến cáo du khách cân nhắc mua bảo hiểm du lịch, kiểm tra kỹ giá và các khoản phụ thu trước khi sử dụng dịch vụ. Khi cộng hưởng các biện pháp này, bạn sẽ giảm đáng kể nguy cơ rơi vào bẫy quảng cáo du lịch giả, đồng thời có cơ sở pháp lý để yêu cầu bồi thường nếu dịch vụ không đúng cam kết.
