K-pop thời hậu “ông lớn”: khi bảng xếp hạng không còn là cuộc chơi riêng
Xu hướng mới của K-pop bảng xếp hạng là sự trỗi dậy của những nhóm nhạc tân binh đến từ công ty nhỏ và dự án liên quốc gia, khi các tên tuổi tưởng như vô danh bất ngờ chiếm vị trí top đầu trong nước lẫn quốc tế nhờ âm nhạc rõ bản sắc, chiến lược số khôn ngoan và khả năng kết nối khán giả vượt biên giới ngôn ngữ. Không còn thời mọi kỷ lục chỉ xoay quanh vài “ông lớn”, các bảng xếp hạng đang mở cửa cho những hiện tượng K-pop mới, từ RESCENE đến KATSEYE và Unis. Trong bối cảnh thị trường vẫn bị thống trị bởi nhóm nhạc của các tập đoàn giải trí lớn, việc một cái tên gần như vô danh có thể dẫn đầu Melon Top 100 và đoạt cúp âm nhạc sau hơn hai năm hoạt động cho thấy cấu trúc quyền lực đang dịch chuyển. Đây không phải sự may mắn tình cờ mà là kết quả của thay đổi sâu hơn: thuật toán, xu hướng nghe nhạc trên nền tảng số và khán giả trẻ ngày càng ưu tiên sự gần gũi hơn là hào nhoáng.
RESCENE: “phép màu idol công ty nhỏ” và sức mạnh của thời gian trễ
RESCENE là minh chứng rõ nhất cho việc một nhóm nhạc tân binh hoàn toàn có thể lội ngược dòng nếu có âm nhạc tốt và câu chuyện chạm được vào cộng đồng. Ra mắt tháng 3 với đội hình năm thành viên dưới trướng một công ty giải trí quy mô nhỏ, nhóm từng phát hành các ca khúc như UhUh, Love Attack, New World, Runaway, Deja Vu và Pinball nhưng gần như biến mất giữa cuộc đua K-pop khốc liệt. Thế mà chỉ trong một mùa, RESCENE được gọi là “phép màu idol của công ty nhỏ”. “Love Attack” bất ngờ tăng mạnh trên nền tảng nghe nhạc, leo lên vị trí số 1 Melon Top 100, đồng thời dẫn đầu bảng xếp hạng ngày của Melon và Bugs. Cùng lúc, bản remake Pretty Girl vươn vào nhóm dẫn đầu, giúp RESCENE có thời điểm sở hữu bốn ca khúc đồng thời nằm trong Melon Top 100 – thành tích hiếm hoi với một nhóm xuất thân nhỏ bé. Chính mạng xã hội đã tạo đòn bẩy: nội dung đời thường của trưởng nhóm Woni, phong cách gyaru của Minami và những câu nói thành meme kéo khán giả quay lại nghe toàn bộ nhạc cũ, biến một catalogue từng bị bỏ qua thành kho báu được “khai quật” muộn.
KATSEYE: Billboard Hot 100 không còn là giấc mơ xa vời của tân binh
Nếu RESCENE là câu chuyện kiên trì trong nước, KATSEYE cho thấy một hướng đi khác: định vị là nghệ sĩ toàn cầu ngay từ đầu và nhắm thẳng tới Billboard Hot 100. Nhóm nữ sáu thành viên được hình thành qua chương trình tuyển chọn quốc tế, hoạt động dưới sự hợp tác giữa HYBE và Geffen Records, mang đội hình đa quốc tịch và âm nhạc thiết kế riêng cho thị trường toàn cầu. Thay vì co cụm trong khuôn khổ K-pop truyền thống, KATSEYE bước vào cuộc chơi như một pop act quốc tế sử dụng nền tảng K-pop. Đĩa đơn Animal ra mắt tại vị trí thứ 24 trên Billboard Hot 100 theo bảng xếp hạng công bố ngày 4/8, một con số cho thấy mức độ thâm nhập sâu của nhóm vào thị trường Mỹ ngay ở giai đoạn đầu sự nghiệp. Trước đó, sản phẩm hợp tác Iconic By Mistake cùng LE SSERAFIM và ILLIT đã duy trì bảy tuần liên tiếp trên Billboard Hot 100, đặt nền cho nhận diện đại chúng. Animal sẽ góp mặt trong EP thứ ba mang tên Wild, dự kiến phát hành ngày 14/8 – một lộ trình phát hành dày đặc, cho thấy chiến lược giữ nhiệt liên tục thay vì “đánh nhanh rút gọn” chỉ bằng một cú hit.
Unis: chiếm lĩnh Nhật Bản để xây cầu ra thế giới
Trong khi RESCENE đánh chiếm Hàn Quốc và KATSEYE nhắm Billboard Hot 100, Unis chọn Nhật Bản làm bàn đạp, rồi từ đó mở rộng ra toàn cầu. Tám thành viên với bản sắc âm nhạc Y2K rõ nét được thiết kế để vừa hợp khẩu vị khán giả địa phương, vừa thân thuộc với người nghe quốc tế thông qua tinh thần pop tươi sáng. Điều đáng nói không phải là việc nhóm phát hành thêm một bản tiếng Anh cho GimmeSummer☆, mà là cách họ dùng phiên bản này như cầu nối để mang thành công ở Nhật ra thế giới. Mini album đầu tiên tại Nhật UNI☆Sparkle! lên thẳng vị trí 4 trên bảng xếp hạng album hàng ngày Oricon ngay sau phát hành và lọt vào vị trí 15 trên bảng xếp hạng doanh số album hàng đầu Billboard Japan. Cùng lúc, album giữ vị trí số 1 trên bảng xếp hạng album J-pop iTunes của Canada và Philippines, đồng thời xuất hiện trong iTunes ở nhiều quốc gia như Đức, Mỹ, Singapore, Pháp và Úc. Đây là kiểu “xuyên thủng” bảng xếp hạng Nhật Bản rồi lan ra toàn cầu, cho thấy thị trường này đã trở thành một trong những cửa ngõ chiến lược của hiện tượng K-pop mới, chứ không chỉ là điểm dừng phụ như trước.
Cảnh quan K-pop toàn cầu đang được viết lại bởi những cái tên ngoài dự đoán
Ba câu chuyện – RESCENE trên Melon, KATSEYE trên Billboard Hot 100 và Unis tại Oricon cùng Billboard Japan – đặt ra một thông điệp khá rõ: kỷ nguyên K-pop mới không còn xoay quanh việc vài siêu nhóm chiếm trọn bảng xếp hạng, mà là một mạng lưới hiện tượng nối tiếp nhau, liên tục xuất hiện từ những hướng không ai ngờ tới. Khi RESCENE được gọi là “phép màu của idol công ty nhỏ”, đó không chỉ là lời khen mà là dấu hiệu cấu trúc quyền lực đã nứt vỡ. Những nhóm đến từ công ty nhỏ hoặc dự án hợp tác quốc tế có thể định hình lại cuộc chơi nếu nắm đúng điểm chạm – thuật toán video ngắn, bản sắc âm nhạc riêng, thị trường trung gian như Nhật hay EP thiết kế cho người nghe toàn cầu. Xu hướng này mang tính giải phóng: bảng xếp hạng không còn là bức tường chỉ những ai chống lưng mạnh mới vượt qua, mà trở thành “đấu trường mở”, nơi một câu chuyện đủ chân thật hoặc một ca khúc có chất lượng có thể được khán giả tự tay đẩy lên. Nếu K-pop từng được định nghĩa bằng vài tên tuổi, thì giai đoạn mới sẽ được kể bằng hàng loạt cái tên bất ngờ như RESCENE KATSEYE và Unis – những người chứng minh rằng từ vô danh đến số 1 không còn là hành trình bất khả thi, mà là thách thức dành cho bất cứ ai dám thử.
