Một cơ hội học tập có thể đổi hướng tương lai
Sinh viên vượt khó là những người tiếp tục theo đuổi việc học dù mất mát, thiếu thốn hoặc trách nhiệm gia đình khiến con đường đến giảng đường trở nên chông chênh. Điều đáng nhớ trong những câu chuyện ấy không chỉ là nghị lực cá nhân, mà còn là cách một bàn tay chìa ra đúng lúc giúp nỗ lực không bị chặn đứng.
Đặng Hữu Nghĩa, sinh năm 2008, mất cha vì ung thư gan khi còn học lớp 4; ba năm sau, mẹ qua đời sau khi mắc COVID-19 trong lúc điều trị ung thư vú. Từ đó, hai chị em nương tựa nhau và nhờ người thân. Lời mẹ dặn rằng nếu có người hỗ trợ thì phải học đến nơi đến chốn vẫn theo Nghĩa qua những năm tháng khó khăn. Từng làm thêm từ hè lớp 11, cậu vừa học vừa tự lo một phần sinh hoạt, không muốn trở thành gánh nặng cho chị. Đó là một câu chuyện sinh viên về mất mát, nhưng cũng là lời nhắc: ý chí cần có cơ hội để phát huy.
Khi cánh cửa đại học suýt khép lại
Nghĩa đạt hơn 26 điểm xét học bạ, nhưng đậu đại học không đồng nghĩa với việc có thể nhập học. Chi phí ban đầu vượt quá khả năng của gia đình; nhà chỉ xoay xở được khoảng 8 triệu đồng, trong khi Nghĩa không nghĩ mình có thể đi học. Cậu từng tính bỏ đại học để đi làm công nhân. Nếu chỉ ca ngợi nghị lực mà quên rào cản thực tế ấy, ta sẽ bỏ lỡ điều quan trọng nhất: tài năng và quyết tâm không tự giải quyết được học phí hay thủ tục nhập học.
Bệnh viện Chợ Rẫy đã đồng hành với Nghĩa từ trước, rồi liên hệ Trường đại học Công Thương TP.HCM để hỗ trợ cậu hoàn tất thủ tục nhập học; các nhà hảo tâm góp sức cho khoản chi ban đầu. Nghĩa trở thành tân sinh viên ngành đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm. Cậu chọn ngành với mong muốn góp phần hạn chế thực phẩm bẩn và những căn bệnh như ung thư đã cướp đi cha mình. Sự hỗ trợ không xóa hết nỗi lo, nhưng đã giúp một dự định tưởng phải dừng lại có thể tiếp tục.
Hai năm chờ đợi, bắt đầu lại từ rạng sáng
Trần Hưng Thịnh cũng phải chọn giữa giấc mơ học tiếp và gánh nặng gia đình. Năm 2024, Thịnh đậu Trường đại học Công nghệ thông tin, Đại học Quốc gia TP.HCM, với 27,25 điểm, nhưng cha mắc tiểu đường nặng cần chạy chữa nên cậu tạm gác việc học để đi làm. Cha Thịnh ngoài 50 tuổi, làm bảo vệ ở Tây Ninh với thu nhập 6 triệu đồng mỗi tháng. Có thời gian, Thịnh làm tại công ty gỗ từ 6h sáng đến 22h, thu nhập 9 triệu đồng mỗi tháng, đồng thời buổi tối tranh thủ ôn thi. Hai năm trì hoãn không khiến cậu từ bỏ ý định trở lại giảng đường.
Giờ đây, Thịnh là tân sinh viên ngành kỹ thuật điện tử - viễn thông. Cậu giao thịt bò từ 3h đến khoảng 6h sáng rồi chạy xe máy đến trường; chỗ trọ cách trường khoảng 20km. Chủ nơi làm dành cho cậu một phòng nhỏ miễn phí, còn công việc mang lại khoảng 4 triệu đồng mỗi tháng để trang trải việc học. Thịnh còn nhận học bổng sau hai năm vừa làm vừa ôn thi, một sự động viên cho nỗ lực trở lại. Cậu mong sau khi tốt nghiệp làm trong lĩnh vực lập trình. Vượt nghịch cảnh học tập đôi khi không phải một cú bứt phá, mà là bền bỉ nối tiếp từng ngày.
Học bổng cần đi cùng sự đồng hành
Nghĩa vẫn đi làm thêm và đặt mục tiêu học tốt để có thể xin học bổng cho những năm sau. Học phí, sinh hoạt và những ca làm vẫn là nỗi lo; không nên kể hành trình của cậu như thể một suất hỗ trợ đã giải quyết mọi khó khăn. Điều đáng quý là sự giúp đỡ của bệnh viện, nhà trường và nhà hảo tâm đã giữ cho Nghĩa quyền lựa chọn con đường học tập, thay vì buộc cậu rời giảng đường vì thiếu tiền.
Những chương trình học bổng tân sinh viên và sự chung tay của cộng đồng có thể tạo nên khác biệt cụ thể: một bạn trẻ hoàn tất thủ tục nhập học, một người đã đi làm có thể trở lại trường. Với sinh viên vượt khó, hỗ trợ thiết thực không thay thế nỗ lực; nó giúp nỗ lực ấy có nơi để đi tới. Nghĩa và Thịnh không có con đường giống nhau, nhưng cả hai đều cho thấy việc học có thể tiếp tục khi ý chí của người trẻ gặp sự đồng hành kịp lúc. Mở rộng những cơ hội đó là cách cộng đồng biến sự cảm thông thành tương lai.
