Từ video thử nghiệm đến phim AI Việt Nam được sản xuất bài bản
Phim AI Việt Nam hiện bước vào giai đoạn mới khi dự án Bãi săn của HTV-TFS trở thành bộ phim ngắn nhiều tập ứng dụng công nghệ AI điện ảnh đầu tiên được một đơn vị truyền hình chuyên nghiệp xây dựng quy trình sản xuất, kiểm soát cảm xúc và hình ảnh như một dự án phim truyện, thay vì chỉ là những video thử nghiệm rời rạc trên mạng xã hội. Điểm quan trọng của Bãi săn không nằm ở độ dài mỗi tập – mùa 1 gồm 15 tập, mỗi tập khoảng 3 phút – mà ở việc HTV-TFS phim đã coi AI như một khâu trong dây chuyền làm phim, gắn với biên kịch, đạo diễn, dựng phim, thay vì giao hết cho thuật toán. Đây là sự dịch chuyển rõ ràng từ sáng tạo cá nhân sang một mô hình sản xuất tổ chức, mở đường cho những dự án phim AI Việt Nam nghiêm túc hơn trong tương lai.
Khi văn học truyền thống kết hợp công nghệ AI điện ảnh
Nếu nhìn Bãi săn như một sản phẩm công nghệ đơn thuần, ta sẽ bỏ lỡ ý nghĩa lớn nhất của dự án: sự kết hợp giữa văn học và AI trong sản xuất phim AI. Tác phẩm được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn, đại tá Nguyễn Đình Tú, khai thác đề tài viễn tưởng vốn đòi hỏi kinh phí cao và kỹ thuật dựng bối cảnh phức tạp nếu quay theo phương pháp truyền thống. Thay vì chạy theo xu hướng video AI giải trí nhanh, dễ dãi, ê-kíp HTV-TFS phim chủ trương giữ trọn tinh thần văn học gốc: một câu chuyện nhân văn, đặt ra bài học làm người giữa ranh giới thiện – ác. Công nghệ AI điện ảnh ở đây được dùng như công cụ dựng hình và tạo chuyển động, phục vụ cho việc kể lại một tác phẩm đã được thẩm định, chứ không phải tạo nội dung đại trà. Đây là lựa chọn mang tính tuyên ngôn: AI phải phục vụ câu chuyện, không thay thế chiều sâu tư tưởng.
Bãi săn và bước chuyển từ thử nghiệm cá nhân sang quy trình tổ chức
Trước Bãi săn, phim AI Việt Nam chủ yếu xuất phát từ nỗ lực của cá nhân và nhóm nhỏ, như Hồi thức không chiến do một đạo diễn thực hiện bằng AI, hay sân chơi Vietnam AI Film kêu gọi cộng đồng sáng tạo nhìn lại lịch sử, huyền thoại, di sản Việt qua lăng kính công nghệ. Những thử nghiệm này quan trọng nhưng vẫn mang tính phong trào, thiếu quy trình ổn định. Bãi săn đánh dấu bước chuyển khi một cơ quan phát thanh – truyền hình chủ động thiết kế quy trình sản xuất phim AI: từ phác thảo mỹ thuật, tạo chuyển động giả lập thế giới kỳ ảo đến dựng hình và hậu kỳ đều có chuẩn nghề nghiệp, kiểm soát chất lượng. Theo Giám đốc hãng, mục tiêu của TFS là từng bước làm chủ công nghệ, xây dựng quy trình sản xuất chuyên nghiệp và nâng cao chất lượng sản phẩm nghe nhìn mới. Đây là sự dịch chuyển mang tính hệ thống, khác hẳn việc các nhóm độc lập tự thử nghiệm vài phân đoạn bằng AI rồi dừng lại.
Học kể chuyện bằng AI: thách thức và bài học từ phim truyền thống
Điểm thú vị của dự án Bãi săn là ê-kíp HTV-TFS phim không coi AI như phép màu, mà như một công cụ cần được huấn luyện và kiểm soát. Giám đốc hãng thừa nhận thách thức lớn nhất khi sản xuất phim AI hoàn chỉnh là duy trì tính nhất quán và dòng chảy cảm xúc xuyên suốt hàng ngàn phân cảnh. Khuôn mặt, trang phục nhân vật ở các góc máy khác nhau dễ rơi vào tình trạng rời rạc, vô hồn do AI tạo ra, trong khi phim truyện đòi hỏi chiều sâu tâm lý và sự kết nối chặt chẽ giữa các nhân vật. Vì vậy, ê-kíp phải mô tả nhân vật, bối cảnh, diễn biến bằng những câu lệnh chi tiết, sau đó liên tục lựa chọn, chỉnh sửa kết quả. Giới hạn của công nghệ tác động ngược lại đến biên kịch: AI còn khó với tiếng Việt, nên đội ngũ phải cắt giảm nhiều câu thoại mang sắc thái cảm xúc và chuyển một phần thông tin thành lời kể. Cách làm này cho thấy phim AI vẫn phải học từ phương pháp kể chuyện truyền thống: bắt đầu từ một cấu trúc truyện rõ ràng, rồi dùng công nghệ để tìm cách kể mạch lạc, thay vì tạo “AI slop” – những video ngắn chỉ chú trọng số lượng.
Ý nghĩa cho ngành điện ảnh và khán giả trẻ
Việc HTV-TFS chọn sản xuất phim AI theo định dạng ngắn – mùa đầu Bãi săn gồm 15 tập, mỗi tập khoảng 3 phút, dự kiến phát trên các nền tảng đa truyền thông dịp Tết Nguyên đán 2027 – cho thấy họ đang nhắm thẳng tới thói quen xem nội dung ngắn của khán giả trẻ trên nền tảng số. Đây không chỉ là bài toán hình thức, mà là cách đưa câu chuyện Việt, nhân vật Việt và cảm xúc Việt bước vào không gian nội dung AI vốn đang bị lấn chiếm bởi sản phẩm ngoại và video giải trí nông. Theo nhận định từ phía đơn vị sản xuất, việc thử nghiệm sản xuất phim bằng AI có thể tạo thêm những sản phẩm do người Việt thực hiện, phù hợp với văn hóa và nhu cầu giải trí của khán giả trong nước. Quan trọng hơn, thử nghiệm này đặt nền móng thực tiễn để sau Bãi săn, công nghệ AI điện ảnh được nghiên cứu áp dụng vào các thể loại phim cần nhiều minh họa trực quan như tài liệu, lịch sử. Và với Bãi săn, câu chuyện này mới chỉ bắt đầu – nhưng đó là một khởi đầu đủ nghiêm túc để ngành điện ảnh xem AI như đối tác sáng tạo, chứ không phải mối đe dọa.
