AI trở thành “đòn bẩy” bắt buộc cho SME nếu Hà Nội muốn tăng trưởng hai con số
Doanh nghiệp nhỏ vừa AI tại Hà Nội là nhóm doanh nghiệp chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn, được xem là xương sống của nền kinh tế thành phố và là lực lượng then chốt trong chiến lược chuyển đổi số SME, ứng dụng AI doanh nghiệp và xây dựng hệ sinh thái công nghệ để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế Hà Nội hai con số bền vững.
Hà Nội đang đặt cược rất rõ ràng: nếu SME không chịu ứng dụng AI, mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số khó có cơ hội thành sự thật. Sáu tháng đầu năm, GRDP mới tăng 8,22%, trong khi nửa cuối năm phải vọt lên 13,44% để kịp kế hoạch. Trong bối cảnh đó, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô với chủ đề doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số không phải là sự kiện mang tính phong trào, mà là lời tuyên bố đường hướng phát triển rất cụ thể. Câu chuyện ở đây không còn là “có chuyển đổi số hay không”, mà là “AI sẽ được dùng thế nào để tạo ra tiền và thị trường mới cho SME”.
Từ khoảng cách đến áp lực: vì sao SME buộc phải bước vào cuộc chơi AI
Điểm xuất phát của Hà Nội là một loạt “khoảng cách” mà chính lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ đã thẳng thắn chỉ ra: khoảng cách giữa mục tiêu tăng trưởng hai con số và năng lực tăng trưởng hiện tại của doanh nghiệp; khoảng cách giữa tốc độ kinh tế số cần đạt 22% GRDP vào năm 2026 và mức 16,7% hiện nay; và khoảng cách giữa tỷ lệ ứng dụng AI của doanh nghiệp lớn (52%) với SME mới chỉ 17,4%. Một câu trích dẫn đáng nhớ là: “Hà Nội chỉ có thể đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số khi từng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.”
Trên thị trường, người tiêu dùng chi mỗi ngày khoảng 1.600 tỷ đồng để mua hơn 12 triệu sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử. Điều này cho thấy nếu SME không tận dụng AI để tối ưu quản trị, kho, bán hàng, marketing và chăm sóc khách hàng, họ sẽ bị bỏ lại phía sau trong chính sân chơi mà người mua đã chuyển mạnh sang online. AI đang định hình phương thức sản xuất và kinh doanh mới, mang lại lợi thế cạnh tranh rõ ràng cho ai biết dùng công nghệ, và biến thành “chi phí cơ hội khổng lồ” cho những SME vẫn coi AI là chuyện xa xỉ.
Hệ sinh thái công nghệ mới: SME là trung tâm, không phải người ngoài cuộc
Điểm tích cực là Hà Nội không thiếu nền tảng công nghệ: 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 startup đổi mới sáng tạo và hơn 11.000 doanh nghiệp công nghệ số; chỉ số thương mại điện tử tiếp tục dẫn đầu cả nước. Vấn đề, như chính thành phố thừa nhận, không nằm ở việc “có công nghệ hay không” mà ở chỗ thiếu một cầu nối đủ mạnh giữa nhu cầu chuyển đổi của doanh nghiệp với nhà cung cấp giải pháp, tổ chức tài chính và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Hà Nội đang dùng lợi thế thể chế từ Luật Thủ đô để thiết kế một hệ sinh thái công nghệ mới lấy doanh nghiệp làm trung tâm, chứ không phải dùng doanh nghiệp làm “đối tượng thử nghiệm chính sách”. Thành phố hỗ trợ tới 100% chi phí cho một số hoạt động tư vấn, đào tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học – công nghệ, đồng thời triển khai chương trình ưu đãi sử dụng nền tảng số đến hết 2026 với 12 doanh nghiệp công nghệ tham gia cung cấp giải pháp cho SME. Nói cách khác, SME được kéo vào vị trí khách hàng mục tiêu trong một mạng lưới gồm chính sách, công nghệ và thị trường, thay vì bị bỏ mặc tự xoay sở.
Diễn đàn Kinh tế Thủ đô: nơi thiết kế “lộ trình AI” thay vì phát biểu chung chung
Diễn đàn Kinh tế Thủ đô được Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với HANOISME tổ chức chiều 31/7 với chủ đề doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số. Không khí ở đây không dừng ở báo cáo thành tích. Từ phía cơ quan quản lý, thông điệp là chuyển đổi số phải bắt đầu từ bài toán kinh doanh: doanh nghiệp phải soi lại quản trị, chất lượng sản phẩm, hàng tồn, chi phí vận hành, năng suất lao động, quản trị khách hàng và mở rộng thị trường rồi mới chọn công nghệ.
Quan điểm “AI không phải mục tiêu, mà là công cụ giải bài toán cụ thể” được nhấn mạnh: dữ liệu sai, quy trình không đổi, con người không đổi thì công nghệ không thể tạo ra giá trị. Đại diện SME cũng đồng thuận: thay vì hỏi “AI nào hiện đại nhất”, câu hỏi quan trọng là “khâu nào đang làm mất nhiều tiền và thời gian nhất”. Sau diễn đàn, ban tổ chức không dừng lại ở chụp ảnh bế mạc: nhu cầu doanh nghiệp sẽ được tổng hợp, phân loại, kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng và quỹ đầu tư, rồi theo dõi kết quả sau 30, 60 và 100 ngày.
Từ lời hứa đến thực thi: Hà Nội có biến được AI thành tăng trưởng thực?
Phần khó nhất của bất kỳ chiến lược chuyển đổi số SME nào luôn nằm ở khâu thực thi. Hà Nội nói rõ tham vọng: đưa công nghệ vào sản xuất, mở rộng thị trường, thương mại hóa kết quả nghiên cứu; đầu ra của khoa học – công nghệ phải trở thành đầu vào của doanh nghiệp. Kế hoạch theo dõi doanh nghiệp sau 30, 60, 100 ngày là một bước tiến quan trọng, vì nó biến cam kết tại diễn đàn thành chương trình hợp tác cụ thể, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế Thủ đô.
Tuy nhiên, để hệ sinh thái này không “chết yểu”, ba điều cần được kiểm chứng trong thực tế. Thứ nhất, chính sách có thực sự đặt lợi ích SME lên trên quy trình hành chính. Thứ hai, nền tảng công nghệ ưu đãi có đủ dễ dùng, đủ rẻ để SME chấp nhận triển khai lâu dài. Thứ ba, việc kết nối nguồn vốn, chuyên gia và thị trường có đi đến hợp đồng cụ thể hay chỉ dừng ở danh thiếp. Nếu ba yếu tố này được giải quyết, doanh nghiệp nhỏ vừa AI tại Hà Nội mới có cơ hội bứt phá tăng trưởng hai con số, thay vì tiếp tục mắc kẹt trong khoảng cách 17,4% ứng dụng AI hiện nay.
