Diễn đàn mở ra bài toán chất lượng nhân lực
Đào tạo hàng hải là quá trình trang bị kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và năng lực công nghệ cho những người sẽ vận hành, quản lý và phát triển ngành hàng hải. Vì thế, chất lượng đào tạo cần được đo bằng mức độ sẵn sàng của người học trước những thay đổi thực tế của ngành, chứ không chỉ bằng chương trình hay bằng cấp. Ngày 12/11, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam phối hợp với Đại học Hàng hải và Hải dương Hàn Quốc tổ chức Diễn đàn các Trường Đại học Hàng hải và Thủy sản châu Á lần thứ 24 tại Hải Phòng. Diễn đàn diễn ra từ ngày 12 đến 14/11, quy tụ các trường đại học hàng đầu châu Á trong lĩnh vực hàng hải và đại dương. Quy mô kết nối này đáng chú ý, nhưng ý nghĩa của sự kiện sẽ nằm ở việc các trường có biến trao đổi thành thay đổi cụ thể trong lớp học, phòng thí nghiệm và thực tập hay không.

Công nghệ chỉ tạo lợi thế khi người lao động làm chủ
Thông điệp của lãnh đạo Bộ Xây dựng đặt đúng trọng tâm: phát triển ngành hàng hải không thể chỉ dựa vào vị trí địa lý, tài nguyên hay hạ tầng. Thứ trưởng Nguyễn Xuân Sang nhấn mạnh năng lực làm chủ khoa học, công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực là nền tảng để xây dựng quốc gia biển mạnh. Sức ép ấy đang tăng khi chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và xu hướng phát triển xanh làm đổi khác hoạt động hàng hải và thủy sản. Công nghệ hàng hải vì vậy không nên chỉ xuất hiện như một môn học mới; người học cần được rèn khả năng tiếp cận, ứng dụng và thích nghi với môi trường làm việc quốc tế. Nhân lực hàng hải tương lai gồm kỹ sư, thuyền viên, chuyên gia và nhà quản lý có chuyên môn đủ sâu để vận hành công nghệ, đồng thời xử lý những yêu cầu an toàn và vận hành thực tiễn.

Hợp tác đại học phải đi từ trao đổi đến thực hành
Hợp tác giữa các cơ sở đào tạo có thể giúp Việt Nam rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức trong trường và chuẩn nghề nghiệp đang thay đổi. Trao đổi giảng viên, sinh viên, nghiên cứu chung và chương trình đào tạo liên kết mở rộng cơ hội tiếp cận kinh nghiệm của các trường trong khu vực. Nhưng giá trị không nằm ở số biên bản hay cuộc gặp; thước đo thuyết phục hơn là sinh viên có thêm thời lượng thực hành, năng lực nghiên cứu và cơ hội học tập trong môi trường quốc tế. Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam Phạm Xuân Dương kêu gọi cập nhật chương trình và tăng cường đào tạo thực tiễn để người học sẵn sàng hơn trước yêu cầu tương lai. Với một đại học hàng hải, đây là hướng đi cần thiết: hợp tác chỉ tạo tác động lâu dài khi tri thức được đưa vào bài tập, thiết bị mô phỏng, nghiên cứu ứng dụng và trải nghiệm nghề nghiệp. Khi ấy, diễn đàn có thể đem lại lợi ích trực tiếp cho sinh viên và cho ngành.

Từ diễn đàn đến cam kết có thể kiểm chứng
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam xác định mục tiêu trở thành quốc gia biển mạnh, đồng thời Trường Đại học Hàng hải Việt Nam kỷ niệm 70 năm thành lập trong năm 2026. Đây là thời điểm thích hợp để kết nối định hướng phát triển với yêu cầu đổi mới đào tạo, nhưng tầm vóc của sự kiện không tự động bảo đảm chất lượng đầu ra. Theo chương trình, chiều 13/11, đại diện các trường và viện thành viên họp bàn về định hướng phát triển diễn đàn, đề xuất chương trình hợp tác và lựa chọn đơn vị đăng cai kỳ tiếp theo; ngày 14/11, đại biểu dự kiến tham quan thực tế. Những bước tiếp theo nên được đánh giá bằng kết quả cụ thể: chương trình trao đổi được triển khai, nội dung học được cập nhật và cơ hội thực hành được mở rộng. Kết luận quan trọng từ Hải Phòng là Việt Nam cần không chỉ đào tạo thêm nhân lực, mà phải đào tạo những người có thể làm chủ công nghệ và làm việc hiệu quả trong ngành hàng hải đang đổi thay.







