Từ sự kiện APEC đến tham vọng đảo an toàn, văn minh
Phú Quốc đang triển khai một chiến lược chuẩn bị toàn diện cho APEC 2027, trong đó xây dựng hình ảnh đảo an toàn, trật tự công cộng và văn minh đô thị được xem là trục xuyên suốt, gắn với nâng cấp hạ tầng, củng cố an toàn công cộng và định vị lại Đảo Ngọc như một trung tâm kết nối kinh tế – chính trị và phát triển du lịch trong khu vực lẫn trên bản đồ toàn cầu. Điểm nổi bật ở APEC 2027 Phú Quốc không phải chỉ là vài công trình biểu tượng, mà là cách địa phương huy động cả hệ thống chính trị và người dân để biến đảo thành “mô hình” về an ninh, kỷ cương và chất lượng sống. Đây là lựa chọn mang tính tuyên ngôn: Phú Quốc muốn bước vào sân chơi APEC không như một khu nghỉ dưỡng đơn thuần, mà như một đô thị đảo đủ an toàn, đủ văn minh để đón các nhà lãnh đạo và doanh nghiệp hàng đầu khu vực. Việc Thủ tướng ký Quyết định 948 giao An Giang chủ trì chuẩn bị hạ tầng Phú Quốc cho Hội nghị APEC 2027 cho thấy tầm nhìn coi sự kiện này là bước khởi động cho một giai đoạn phát triển mới, chứ không phải một chiến dịch lễ tân ngắn hạn.
“Lá chắn thép” cho an toàn công cộng: tham vọng và câu hỏi
Để đạt mục tiêu đảo an toàn, Phú Quốc đang xây dựng một “lá chắn thép” về an ninh với quản lý dân cư chặt chẽ và hệ thống camera AI giám sát trật tự công cộng trên toàn đặc khu. Không khó để hình dung đời sống người dân sẽ được bao phủ bởi công nghệ giám sát, từ ngõ nhỏ đến cảng biển, tạo ra một mặt bằng an toàn mới nhưng cũng đặt ra bài toán về quyền riêng tư và sự đồng thuận xã hội. Song song, các phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” được biến thành những mô hình tự quản rất cụ thể: đội tàu an ninh An Thới, phối hợp với Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo để gắn bảo đảm an ninh với an sinh, vận động nhà trọ không có tội phạm, ma túy, không gian mạng sạch… Đây là cách Phú Quốc chuyển khái niệm an toàn công cộng từ khẩu hiệu sang hành vi hàng ngày của cộng đồng. Nếu triển khai nhất quán, đảo có cơ hội trở thành “case study” về an ninh cộng đồng trong một đô thị du lịch – điều mà nhiều điểm đến trong khu vực vẫn đang loay hoay.
Hạ tầng Phú Quốc: từ công trường APEC đến cửa ngõ kinh tế
Quyết định 948 mở ra một danh mục 21 dự án trọng điểm với tổng dự toán 137.138 tỷ đồng, trong đó khoảng 116.972 tỷ đồng theo hình thức PPP và khoảng 20.000 tỷ từ ngân sách nhà nước. Con số này nói thẳng tham vọng: APEC 2027 không chỉ cần mặt bằng tổ chức, mà là cái cớ để tái cấu trúc hạ tầng Phú Quốc như cửa ngõ đối ngoại và kết nối kinh tế – chính trị trong và ngoài khu vực. Từ hai hồ chứa nước Cửa Cạn và Đông Dương 2 dung tích 15 triệu m3, cung cấp 86.000 m3/ngày đêm, đến tổ hợp xử lý nước thải, rác và nhà máy cấp nước, bức tranh hạ tầng cho thấy một đô thị đảo đang xây nền tảng dịch vụ công tương xứng với vai trò trung tâm hội nghị và du lịch. Các tuyến ĐT.975 dài khoảng 20 km, rộng 62 m, đại lộ APEC, tuyến LRT dài 17,59 km, mở rộng Cảng hàng không quốc tế với nhà ga T2, ga VIP và sân đỗ 70–80 vị trí đỗ máy bay đều đặt mục tiêu hoàn thành trước APEC. Nếu đúng tiến độ, người dân sẽ là nhóm hưởng lợi đầu tiên từ hệ thống giao thông, nước sạch và xử lý chất thải được nâng lên chuẩn mới – không chỉ trong tuần lễ cấp cao, mà trong đời sống hàng ngày.
Đảo du lịch thành trung tâm hội nghị: cơ hội và rủi ro cho bản sắc
Việc xây dựng Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC với diện tích sàn hơn 153.000 m2, ballroom rộng 11.050 m2 cùng Nhà hát đa năng sức chứa hơn 4.000 chỗ ngồi là bước ngoặt định vị lại Phú Quốc: từ điểm nghỉ dưỡng sang điểm gặp gỡ chính trị – kinh tế khu vực. Theo nguồn tư liệu, việc Phú Quốc được chọn tổ chức Tuần lễ Lãnh đạo Kinh tế APEC là “cột mốc ngoại giao lịch sử”, mở ra cơ hội đưa đảo vươn lên trên bản đồ du lịch khu vực và toàn cầu. Ở góc độ phát triển du lịch, đây là thời điểm Phú Quốc phải giải bài toán khó: làm thế nào để biến APEC thành cú hích nâng chất lượng sản phẩm du lịch, chứ không phải đẩy đảo vào cuộc chạy đua xây dựng dày đặc bê tông và đô thị hóa nóng. Các khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ, Núi Ông Quán với tổng vốn hàng chục nghìn tỷ đồng đặt câu hỏi về khả năng bảo vệ hệ sinh thái biển, rừng và cảnh quan – thứ đã làm nên thương hiệu Đảo Ngọc. Nếu chiến lược phát triển du lịch không đi cùng giới hạn môi trường và quy hoạch thông minh, Phú Quốc có nguy cơ đánh đổi bản sắc lấy quy mô.
Thách thức phía trước: từ kỷ cương đô thị đến chất lượng sống
Tất cả các dự án trọng điểm được lên lịch hoàn thành vào tháng 6 trước khi Tuần lễ cấp cao APEC diễn ra tháng 11 cùng năm. Thời gian gấp đồng nghĩa với áp lực tiến độ, giải ngân và đặc biệt là chất lượng – nếu coi APEC là màn ra mắt Phú Quốc với thế giới, mọi sự chắp vá đều sẽ lộ rất rõ. Việc địa phương được trao cơ chế đặc thù trong điều chỉnh quy hoạch và cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng cho các công trình khẩn cấp có thể giúp tháo nút thắt pháp lý, nhưng cũng đòi hỏi giám sát độc lập để tránh biến đặc thù thành ngoại lệ cho những dự án thiếu bền vững. Về mặt xã hội, chuyển đổi số với trung tâm giám sát điều hành đô thị thông minh, camera AI và phong trào tự quản sẽ chỉ hiệu quả nếu người dân cảm thấy đây là công cụ nâng chất lượng sống, không phải gánh nặng kiểm soát. Kết luận, APEC 2027 Phú Quốc là cơ hội hiếm có để biến một đảo du lịch thành đầu mối kinh tế – chính trị khu vực. Nhưng thành công chỉ đến nếu các lớp mục tiêu – an toàn công cộng, kỷ cương đô thị, bảo vệ môi trường và nâng chất lượng sống – được đặt ngang nhau trong mọi quyết định hạ tầng.
