Buổi phát trực tiếp sôi động có thể chỉ là sân khấu dựng sẵn
Lừa đảo livestream là thủ đoạn dùng các buổi phát trực tiếp có vẻ như trò chơi, bán hàng hoặc trao thưởng để tạo lòng tin, dụ người xem chuyển tiền rồi chiếm đoạt tài sản. Khui ngọc trai, cào vé số, mở hộp quà và rút thăm trúng thưởng được biến thành mồi nhử, nối tiếp những chiêu trò từng núp bóng làm nhiệm vụ, chốt đơn hay chạy đơn nhận hoa hồng.
Công an TP.HCM cảnh báo đây không chỉ là một màn giải trí có vẻ hấp dẫn: kịch bản kết hợp trò chơi, hoạt động kinh doanh và hứa hẹn lợi ích để kéo người xem vào giao dịch. Điểm nguy hiểm là người xem dễ lấy không khí náo nhiệt trên màn hình làm bằng chứng rằng trò chơi có thật.
Theo Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Công an TP.HCM, các buổi livestream biến tướng này thường được triển khai qua ba giai đoạn: thu hút người xem, dẫn dụ chuyển tiền rồi tìm cách chiếm đoạt.
Tương tác giả mở đường cho khoản chuyển tiền ngày càng lớn
Bước đầu, các tài khoản giả bình luận, thả tim hoặc khoe trúng thưởng để tạo cảm giác nhiều người đang tham gia và liên tục có người nhận lợi ích. Đó là dấu hiệu lừa đảo đáng chú ý: lượt tương tác cao không chứng minh người trúng thưởng là thật, càng không xác nhận trò chơi minh bạch.
Kế đến là lời mời thử một gói nhỏ, kèm lời hứa lợi nhuận cao hoặc rủi ro thấp. Với khui ngọc trai, người tổ chức có thể cam kết thu mua lại sản phẩm với giá hấp dẫn, khiến người xem nghĩ rằng bỏ ít vốn vẫn thu được khoản lời lớn. Các trò cào vé số và rút thăm cũng có thể dùng cách dẫn dụ tương tự.
Khi đã tin tưởng, người chơi bị thúc đẩy tham gia gói lớn hơn và chuyển thêm tiền với hy vọng nhận thưởng hoặc thu lợi. Khoản ban đầu nhỏ không làm giao dịch an toàn hơn; nó có thể là bước xây dựng niềm tin để người xem tiếp tục đặt cược ngày càng nhiều.
Phí và thuế giả biến kỳ vọng nhận thưởng thành cái bẫy
Sau khi người chơi đã nộp tiền, kịch bản có thể chuyển sang yêu cầu đóng phí, lệ phí, nộp thuế hoặc hoàn tất thủ tục nhận thưởng. Những lời giải thích như cần xác minh, giải tỏa tài khoản hay mở khóa khoản tiền không phải lý do để tiếp tục chuyển tiền; chúng có thể nhằm giữ nạn nhân trong vòng xoáy nộp thêm.
Công an lưu ý lời hứa lợi nhuận cao và yêu cầu chuyển thêm tiền để nhận lại khoản đã nộp là những dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác. Nếu người tổ chức liên tục đổi lý do thu tiền, không cho rút hoặc thúc ép phải quyết định ngay, hãy dừng giao dịch thay vì cố gỡ khoản đã mất.
Khi nạn nhân không còn khả năng nộp thêm, các đối tượng có thể cắt liên lạc, để lại toàn bộ tổn thất cho người tham gia. Vì vậy, càng sớm nghi ngờ và ngừng chuyển tiền, người xem càng tránh được việc tự đẩy mình sâu hơn vào kịch bản.
Dừng chuyển tiền, bảo vệ thông tin và báo cáo phiên đáng ngờ
Khuyến cáo của Công an TP.HCM có thể gói gọn thành một nguyên tắc thực tế: đừng tin lời mời kiếm tiền nhanh hoặc trúng thưởng chỉ vì buổi phát trực tiếp trông đông người. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản hay thực hiện giao dịch theo lời thúc giục của người lạ.
- Không chuyển thêm tiền để đóng thuế, lệ phí hoặc xử lý những rắc rối được dựng lên như điều kiện giải tỏa tài khoản.
- Kiểm tra thận trọng lời mời nhận quà, trúng thưởng hoặc kiếm tiền nhanh; không xem bình luận và lượt tương tác là bằng chứng xác thực.
- Dùng chức năng báo cáo của nền tảng khi phát hiện phiên livestream có dấu hiệu lừa đảo, dụ chuyển tiền hoặc biến tướng thành cờ bạc.
- Nếu đã bị xâm hại, trình báo ngay với cơ quan chức năng để phục vụ điều tra, xử lý và cảnh báo cộng đồng.
Kết luận: một màn khui ngọc trai hay livestream trúng thưởng không thể tự chứng minh rằng người xem sẽ nhận được tiền hoặc quà. Khi lợi ích được hứa quá dễ dàng nhưng người tham gia phải chuyển thêm tiền mới được rút hoặc nhận thưởng, hãy dừng lại, giữ thông tin giao dịch và báo cáo nội dung đáng ngờ.
