Phòng không cột lớn nhất thế giới: cú nhảy vọt của kiến trúc APEC

Trung tâm hội nghị Việt Nam bên biển đảo: tham vọng vượt chuẩn toàn cầu

Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC tại Nam Phú Quốc là một công trình hạ tầng MICE quy mô lớn, được thiết kế với phòng ballroom không cột rộng 11.050 m², hệ mái khổng lồ lấy cảm hứng từ những con sóng biển đảo và không gian mở hiện đại, hướng tới khả năng tổ chức đồng thời hội nghị, triển lãm, yến tiệc, biểu diễn cho hàng chục nghìn người, qua đó đặt mục tiêu trở thành phòng không cột lớn nhất thế giới và biểu tượng mới của kiến trúc APEC 2027.

Điểm đáng nói ở tổ hợp trung tâm hội nghị Việt Nam này không phải chỉ là quy mô mà là thái độ dám chơi lớn. Sau hơn một năm thi công, dự án trên khu đất 57 ha ở Nam Phú Quốc đã dần lộ diện, với khu lõi hơn 16 ha dành cho Trung tâm Hội nghị, Nhà biểu diễn đa năng và Công viên APEC. Việc đẩy nhanh tiến độ để kịp Tuần lễ Cấp cao APEC cho thấy mục tiêu rõ ràng: dùng kiến trúc để khẳng định vị thế điểm đến MICE chứ không chỉ làm một công trình phục vụ sự kiện rồi để đó.

Theo thông tin thiết kế, đại phòng trung tâm rộng khoảng 11.050 m², vượt diện tích 10.219 m² của Caesars Forum tại Las Vegas và được định hướng trở thành không gian không cột lớn nhất thế giới. Quy mô này tương đương khoảng 1,5 lần diện tích mặt cỏ sân vận động Mỹ Đình, đủ sức chứa tới 10.000 người. Đây không chỉ là một kỷ lục kỹ thuật; nó là tuyên bố rằng Việt Nam sẵn sàng cạnh tranh trực tiếp với những điểm đến hội nghị hàng đầu thế giới.

Ballroom không cột lớn nhất: từ thông số kỹ thuật đến trải nghiệm sự kiện

Ballroom không cột rộng hơn 11.000 m² nghe có vẻ là câu chuyện của kỹ sư kết cấu, nhưng thực tế đây sẽ là sân khấu quyền lực của ngoại giao và kinh doanh khu vực. Không gian không cột loại bỏ hoàn toàn vật cản trong tầm nhìn, cho phép bố trí linh hoạt từ hội nghị cấp cao, tiệc ngoại giao đến triển lãm và biểu diễn quy mô lớn. Về mặt trải nghiệm, đại biểu không nhìn thấy dàn cột, mà nhìn thấy nhau, nhìn thấy sân khấu, và quan trọng nhất là cảm nhận được tầm vóc của sự kiện ngay khi bước vào.

Để đạt được nhịp không cột lên tới 81 m, công trình dùng khoảng 12.000 tấn kết cấu thép cho hệ mái, với 13 nhịp chính tạo nên khoảng không liên tục. Đây là lựa chọn táo bạo: thay vì chấp nhận chia nhỏ mặt bằng bằng hệ cột dày – cách làm an toàn nhưng hạn chế công năng – thiết kế lần này ưu tiên không gian mở, chấp nhận bài toán kỹ thuật phức tạp để đổi lấy sự linh hoạt vận hành. Theo mô tả, trung tâm còn sở hữu hơn 30 phòng họp đa năng, khu dành cho nguyên thủ khoảng 3.000 m² có thể chuyển đổi thành phòng yến tiệc cấp nhà nước.

Nhìn ở góc độ cạnh tranh, ballroom không cột lớn nhất thế giới là một lợi thế marketing mạnh, nhưng sẽ vô nghĩa nếu không được khai thác đúng. Việc phân tầng công năng – tầng 1 cho hậu cần và nhà hàng, tầng 2 cho hệ thống phòng họp linh hoạt, tầng 3 cho phiên họp APEC chính thức và yến tiệc – cho thấy tư duy vận hành đã được tính ngay từ giai đoạn thiết kế. Đây chính là điểm khác biệt giữa một "phòng đẹp" và một hệ sinh thái sự kiện thực sự: kiến trúc phải đi cùng kịch bản sử dụng.

Hệ mái như những con sóng: kiến trúc APEC 2027 phải kể được câu chuyện Việt Nam

Nếu ballroom không cột là trái tim của công trình, thì hệ mái khổng lồ lấy cảm hứng từ những con sóng là gương mặt sẽ xuất hiện trên mọi thước phim truyền thông. Phía trên ballroom là hệ mái tạo hình từ 13 đường sóng biển đối xứng, sử dụng lượng thép tương đương hơn gấp đôi cầu Long Biên. Về kiến trúc, toàn bộ trung tâm hội nghị Việt Nam này được phát triển từ hình ảnh những con sóng liên tục chuyển động, gắn với đặc trưng biển đảo Phú Quốc và tạo cảm giác khoáng đạt, mở ra theo hướng biển.

Cách dùng đường cong lớn của mái kết hợp với các mảng kính rộng và hàng hiên khoảng 10 m kéo dài hơn 300 m cho thấy tham vọng tạo ra không gian mở đúng nghĩa. Hàng hiên không chỉ là chi tiết thẩm mỹ, mà là lớp đệm với khí hậu nhiệt đới và là khu vực tổ chức dòng người khi cao điểm sự kiện. Việc tiết chế vật liệu bên trong – đá, kim loại, terrazzo và gam màu trung tính – là quyết định đúng đắn: thay vì gây choáng bằng trang trí rườm rà, công trình chọn cách tôn tỷ lệ không gian, ánh sáng và đường nét kiến trúc.

Đáng chú ý, bên cạnh trung tâm hội nghị – triển lãm, nhà biểu diễn đa năng APEC với khán phòng hơn 4.030 chỗ và mái 17.200 m² cảm hứng "Con Rồng Cháu Tiên" tạo thành bộ đôi kể câu chuyện bản sắc Việt ngay trên nền công nghệ xây dựng hiện đại. 50 cột trụ bao quanh nhà hát được tạo hình giống lũy tre làng, tượng trưng cho 50 người con theo cha xuống biển, là chi tiết mang tính biểu tượng cao. Nếu được vận hành tốt, cụm kiến trúc này hoàn toàn có thể trở thành hình ảnh nhận diện mới của Phú Quốc trên bản đồ sự kiện quốc tế.

Chạy đua tiến độ APEC: bài kiểm tra năng lực thi công và vận hành

Tham vọng kiến trúc chỉ có ý nghĩa nếu kịp thời gian. Hiện các nhà thầu đang tập trung vào hệ mái, phần bao che và hệ thống cơ điện MEP để bảo đảm tiến độ phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC. Đầu tháng 8, khoảng 98% kết cấu bê tông cốt thép và 93% khung thép của công trình đã hoàn thành; các hạng mục lắp dựng mái, hoàn thiện bao che và cơ điện được triển khai cuốn chiếu. Kế hoạch đặt ra là hoàn thiện phần kiến trúc bên ngoài trước ngày 30/10 và toàn bộ nội thất vào cuối tháng 3, nghĩa là không còn nhiều dư địa cho sai số thời gian.

Ở góc nhìn hạ tầng, đây là một trong những công trình hạ tầng MICE lớn được đầu tư tại Phú Quốc, hướng tới tổ chức sự kiện quốc tế với số lượng đại biểu lớn. Việc duy trì thi công với nhiều mũi triển khai song song cho thấy áp lực tiến độ là rất cao, nhưng cũng phản ánh quyết tâm biến dự án thành đòn bẩy mới cho đảo Ngọc: "Nếu hoàn thành theo kế hoạch, công trình sẽ bổ sung cho đảo Ngọc một hạ tầng MICE có khả năng tổ chức từ các hội nghị cấp cao đến triển lãm, hội chợ, yến tiệc và các chương trình biểu diễn".

Vấn đề đặt ra sau APEC là khả năng khai thác lâu dài. Công trình được thiết kế như tổ hợp MICE đa chức năng, có thể vận hành nhiều loại hình sự kiện trong cùng một quần thể, từ hội nghị, triển lãm đến dinner show khoảng 2.000 chỗ. Chính cấu trúc công năng này giúp giảm rủi ro "xây xong rồi để ngắm" – căn bệnh không hiếm của các công trình hạ tầng sự kiện – và mở ra cơ hội định vị Phú Quốc như một điểm đến MICE tầm quốc tế, bên cạnh du lịch nghỉ dưỡng vốn đã được khẳng định.

Từ APEC đến tương lai MICE: vì sao công trình này xứng đáng được kỳ vọng

Nhìn tổng thể, trung tâm hội nghị Việt Nam với phòng không cột lớn nhất thế giới là bước đi mang tính tuyên ngôn: chúng ta không chỉ "đủ" hạ tầng để đăng cai APEC, mà muốn dùng sự kiện này làm bệ phóng cho một điểm đến MICE lâu dài. Ballroom không cột, hệ mái sóng biển, nhà hát "Con Rồng Cháu Tiên" và công viên APEC tạo thành một câu chuyện hoàn chỉnh về bản sắc – điều mà nhiều tổ hợp hội nghị quốc tế thiếu khi chỉ tập trung vào chức năng.

Tuy vậy, thách thức phía trước không nhỏ: hoàn thiện đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng vận hành, xây dựng đội ngũ dịch vụ đủ chuẩn để khai thác hết công năng linh hoạt của một ballroom không cột và mạng lưới hơn 30 phòng họp đa năng. Kiến trúc APEC 2027 sẽ gây ấn tượng không chỉ bằng những con số kỷ lục, mà bằng trải nghiệm mượt mà của từng đoàn đại biểu, từng sự kiện sau này. Nếu vượt qua được bài kiểm tra đó, công trình hạ tầng này xứng đáng trở thành biểu tượng cho một giai đoạn mới: Việt Nam bước vào sân chơi MICE toàn cầu với một bản sắc kiến trúc rõ ràng, thay vì chỉ "theo kịp" tiêu chuẩn quốc tế.

Cuối cùng, câu hỏi không còn là liệu phòng ballroom không cột có lớn hơn Caesars Forum hay không – thông số đã rõ ràng. Câu hỏi quan trọng hơn là: chúng ta có biến được ưu thế này thành lợi thế cạnh tranh dài hạn, thu hút chuỗi sự kiện quốc tế liên tiếp sau APEC? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào cách Phú Quốc tiếp tục đầu tư vào kết nối, dịch vụ, và chiến lược đưa trung tâm hội nghị này vào vận hành như một "trái tim" của kinh tế MICE, chứ không chỉ là bối cảnh đẹp trong tuần lễ APEC.