Con số lớn đi cùng trách nhiệm xác định danh tính
Quy tập hài cốt liệt sĩ là quá trình tìm kiếm, thu thập và đưa hài cốt về nơi an táng phù hợp, đồng thời lưu giữ thông tin cần thiết để xác minh danh tính. Tại Công viên Lê Thị Riêng, kết quả đến hết ngày 6/11 cho thấy quy mô đáng kể của nhiệm vụ và trách nhiệm chưa dừng ở việc tìm thấy hài cốt. Lực lượng chức năng đã quy tập 980 hài cốt liệt sĩ; trong đó, 364 bộ có di vật đi kèm. Đây là dấu mốc quan trọng, nhưng mỗi trường hợp còn đòi hỏi sự thận trọng trong ghi nhận, bảo quản và đối chiếu thông tin. Ý nghĩa của đợt tìm kiếm vì thế không chỉ nằm ở con số, mà còn ở việc giúp các liệt sĩ có cơ hội được xác định danh tính và trở về với gia đình, quê hương, đồng đội.
Từ ngày 23/6 đến hết ngày 6/11/2026, lực lượng chức năng phát hiện 947 hài cốt riêng lẻ và 33 hài cốt tại 8 vị trí mộ tập thể: 2 vị trí ở Khu A, 6 vị trí ở Khu B. Những dữ kiện này cho thấy hiện trường có nhiều dạng phát hiện, nên việc lập hồ sơ theo từng vị trí và ghi nhận di vật là phần không thể tách rời của công tác quy tập.
Ngày 6/11: mở rộng tìm kiếm tại Khu B
Ngày 6/11, các lực lượng tiếp tục tìm kiếm tại Khu B, mở rộng phạm vi khai quật và xử lý hơn 620 m³ đất. Trong ngày, họ phát hiện, quy tập thêm 21 bộ hài cốt liệt sĩ, trong đó 10 bộ có di vật đi kèm. Nhịp độ này phản ánh một công việc đòi hỏi cả phương tiện cơ giới lẫn thao tác cẩn trọng: máy móc hỗ trợ đào, chuyển đất, nhưng mỗi dấu hiệu có thể liên quan đến hài cốt đều cần được xử lý tỉ mỉ. Di vật không phải chi tiết phụ; chúng là manh mối cần được ghi nhận cùng hồ sơ hiện trường để phục vụ quá trình xác minh. Vì vậy, tốc độ tìm kiếm chỉ có ý nghĩa khi đi cùng quy trình bảo quản và lập hồ sơ chặt chẽ.
Đợt đầu đã quy tập 731 hài cốt và tổ chức truy điệu, an táng theo quy định. Giai đoạn hai, tính từ ngày 15/10 đến hết ngày 6/11, bổ sung 249 bộ, trong đó 57 bộ có di vật. Hai chặng cho thấy kết quả tích lũy qua nhiều đợt, chứ không phải một lần khai quật đơn lẻ.
Giai đoạn hai hướng tới tìm kiếm và xác minh
Giai đoạn hai tập trung tại Khu B và khu vực phía sau Nhà Truyền thống trong công viên, tiếp tục tìm ở những điểm đã khảo sát và mở rộng phạm vi khi cần. Mục tiêu không chỉ là phát hiện thêm hài cốt liệt sĩ, mà còn thúc đẩy giám định ADN để xác định danh tính, đưa các anh trở về với gia đình và đồng đội. Đây là hướng đi cần thiết: quy tập hoàn tất phần tìm thấy, còn xác minh danh tính mới mở ra khả năng kết nối hài cốt với những người đang chờ tin thân nhân.
Khi phát hiện hài cốt, lực lượng chức năng lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN và lập hồ sơ về vị trí, di vật, mẫu xét nghiệm. Bộ Tư lệnh TPHCM phối hợp với các trường thuộc Đại học Quốc gia TPHCM sử dụng thiết bị chuyên dụng và công nghệ radar xuyên đất hỗ trợ tìm kiếm. Theo kế hoạch, công tác tìm kiếm, quy tập giai đoạn hai dự kiến hoàn thành trong tháng 11/2026. Mốc thời gian tạo sức ép tiến độ, nhưng sự cẩn trọng vẫn phải được đặt lên trước: mỗi mẫu và mỗi di vật đều có thể góp phần làm sáng tỏ danh tính.
Kết quả cần được nối tiếp bằng câu trả lời
Con số 980 là thành quả đáng ghi nhận của nỗ lực tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng, nhưng cũng nhắc rằng công việc còn nhiều bước sau khai quật. Trong 364 bộ có di vật, từng vật chứng cần được ghi nhận và đối chiếu; với các hài cốt, lấy mẫu ADN và hoàn thiện hồ sơ là nền tảng để tiến tới xác định danh tính. Kết quả của giai đoạn hai vì thế không nên chỉ được nhìn qua số hài cốt tìm thấy hay mốc hoàn thành dự kiến. Thước đo có ý nghĩa hơn là việc tìm kiếm được tiến hành an toàn, kỹ lưỡng và tạo cơ sở đáng tin cậy cho quá trình nhận diện.
Quy tập liệt sĩ là trách nhiệm tri ân, nhưng tri ân chỉ trọn vẹn hơn khi những người đã hy sinh được gọi đúng tên và có thể trở về với gia đình. Giai đoạn hai dự kiến khép lại trong tháng 11; sau đó, việc giám định và xác minh vẫn là mắt xích quan trọng. Gần 1.000 hài cốt đã được tìm thấy là dấu mốc lớn, còn mục tiêu cuối cùng là trả lại danh tính cho từng liệt sĩ.
