Mùa Thu miền Bắc: cửa sổ mở ra hai nền văn hóa khác biệt
Mùa Thu này, người Hà Nội và du khách miền Bắc có thể bước vào hai lễ hội văn hóa quốc tế – lễ hội văn hóa Singapore và B.Fest 2026 Bỉ – để khám phá di sản Peranakan cùng truyền thống ẩm thực Bỉ ngay trên quê hương mình, mở rộng góc nhìn mà không cần đặt vé máy bay. Trong bối cảnh du lịch quốc tế chưa phải lúc nào cũng thuận tiện, sự xuất hiện đồng thời của hai sự kiện này là lời nhắc rằng giao lưu văn hóa quốc tế không chỉ diễn ra ở sân bay và biên giới, mà còn sống động trên các quảng trường, trung tâm thương mại và không gian cộng đồng tại Việt Nam. Đây không phải những cuộc “giới thiệu thông tin” khô khan, mà là hai trải nghiệm có chủ đích, đặt người tham dự vào vai trò nhân vật chính, được chạm, nếm, nghe và trò chuyện với những câu chuyện phía sau di sản.
Trọng tâm của bài viết này là nhìn lại hai lễ hội đang diễn ra, so sánh cách mỗi bên kể câu chuyện di sản của mình, và quan trọng hơn là chỉ ra ý nghĩa để người Việt tiếp cận văn hóa quốc tế theo cách gần gũi, chủ động. Khi văn hóa Singapore và Bỉ cùng hiện diện trong một mùa Thu, câu hỏi đáng đặt ra không phải “đi lễ hội nào”, mà là ta muốn học gì từ hai nền văn hóa ấy: tính đa sắc tộc của văn hóa Peranakan hay sự gắn kết giữa di sản và phát triển của Bỉ. Và khi trả lời câu hỏi đó, chúng ta sẽ nhận ra rằng chính mình cũng là một phần của bức tranh giao lưu văn hóa quốc tế, chứ không chỉ đứng ngoài quan sát.
Lễ hội văn hóa Singapore: Vạn sắc Peranakan giữa lòng Hà Nội
Từ ngày 2 đến 15/10, Hanoi Centre trở thành cánh cổng dẫn vào thế giới văn hóa Peranakan thông qua Lễ hội Singapore 2026. Đây là một lựa chọn thông minh: thay vì kể về Singapore bằng các khẩu hiệu du lịch, lễ hội đi thẳng vào cốt lõi di sản – văn hóa Peranakan – như một biểu tượng của tinh thần đa sắc tộc của đảo quốc. Peranakan, bắt nguồn từ tiếng Mã Lai, chỉ thế hệ con cháu của những người di cư kết hôn với dân bản địa, tạo nên một tổng hòa giữa giá trị khu vực và các nét văn hóa đến từ bên ngoài. Khi một nền văn hóa được xây từ giao thoa, chính nó trở thành ẩn dụ cho cách Singapore nhìn thế giới và cộng đồng của mình.
Cách tổ chức lễ hội văn hóa Singapore cũng đáng chú ý: chủ đề “Vạn sắc Peranakan” (Peranakan in Bloom) không chỉ là tên gọi đẹp, mà được hiện thực hóa trong không gian trưng bày các thương hiệu tiêu biểu, những gam màu, họa tiết tinh xảo và truyền thống hàng trăm năm khiến Hanoi Centre như khoác lên mình diện mạo mới. Du khách không bị giới hạn ở vai trò người xem thụ động; họ có thể mặc trang phục lấy cảm hứng từ Peranakan, chụp ảnh tại khu vực AI photobooth, và tham gia chuỗi hội thảo sáng tạo như vẽ gạch gốm thủ công, làm bánh Ondeh Ondeh hay tự tay chế biến món sandwich kẹp kem – món ăn vặt đường phố danh tiếng của Singapore. Một câu nói đáng trích ở đây là: “Hanoi Centre mang văn hóa Peranakan đặc sắc của Singapore đến gần hơn với công chúng thông qua Lễ hội Singapore 2026” – bởi nó cho thấy rõ tham vọng biến trung tâm thương mại thành không gian văn hóa sống.
B.Fest 2026 Bỉ tại Quảng Ninh: Di sản trong lòng Di sản
Nếu lễ hội văn hóa Singapore chọn Peranakan làm điểm nhấn, thì B.Fest 2026 Bỉ lại dùng chính Hạ Long để đối thoại với di sản của mình. Tối 2/10, Lễ hội Văn hóa và Ẩm thực Bỉ – B.Fest 2026 với chủ đề “Di sản trong lòng Di sản” đã khai mạc tại thành phố Quảng Ninh. Sau 5 mùa tổ chức, năm nay lần đầu tiên lễ hội có mặt tại Quảng Ninh, mở ra không gian giao lưu văn hóa Việt – Bỉ giữa lòng Hạ Long – di sản thiên nhiên thế giới. Đây là một lựa chọn mang tính biểu tượng: di sản thiên nhiên của Việt Nam gặp gỡ di sản văn hóa, ẩm thực và những giá trị phi vật thể của Bỉ, tạo nên bối cảnh “di sản lồng trong di sản” đúng như tên gọi.
B.Fest 2026 không dừng lại ở việc giới thiệu bia, chocolate hay những món ăn quen thuộc trong trí nhớ du lịch; nó được mô tả như cầu nối chia sẻ giá trị văn hóa đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế, du lịch giữa Việt Nam và Bỉ. Theo phát biểu tại lễ khai mạc, lễ hội là biểu tượng sinh động cho mối quan hệ hữu nghị giữa Vương quốc Bỉ và Việt Nam, cũng như giữa các doanh nghiệp Bỉ và Quảng Ninh. Cấu trúc chương trình – với hành trình Passport Journey, các màn trình diễn bartender, trò chơi tương tác, khu không gian ẩm thực, photobooth và workshop tái chế sáng tạo – cho thấy B.Fest coi khán giả như người đồng sáng tạo trải nghiệm, chứ không chỉ là “người tiêu dùng lễ hội”. Đáng chú ý là quan điểm được nhấn mạnh: văn hóa giúp con người hiểu nhau, ẩm thực khiến họ ngồi gần nhau, âm nhạc xóa khoảng cách – và lễ hội là nơi những điều đó trở nên cụ thể.
Ẩm thực và trải nghiệm: khi giao lưu văn hóa quốc tế đi qua vị giác
Điểm chung nổi bật giữa lễ hội văn hóa Singapore và B.Fest 2026 Bỉ là cả hai đều chọn ẩm thực và tương tác trực tiếp làm con đường dẫn vào câu chuyện di sản. Ở Lễ hội Singapore 2026, các workshop làm bánh Ondeh Ondeh và sandwich kẹp kem không chỉ là hoạt động “cho vui”, mà là bài học sống động về cách văn hóa Peranakan hòa vào đời sống đường phố Singapore. Ở B.Fest, khu không gian ẩm thực, màn trình diễn bartender và hành trình Passport Journey đưa người tham dự đi qua một chuỗi thử thách, trò chơi, check-in trên con thuyền biểu tượng The Iconic Ship, nhận quà tại lễ hội. Khi người tham gia phải dùng tay, mắt, tai, miệng để trải nghiệm, văn hóa không còn là những dòng chữ trên brochure, mà là thứ họ mang trên đầu lưỡi và bộ nhớ cá nhân.
Đi xa hơn, cả hai lễ hội đều gắn ẩm thực và trải nghiệm với hợp tác du lịch, kinh tế. B.Fest được mô tả là không chỉ là cầu nối chia sẻ giá trị văn hóa mà còn thúc đẩy hợp tác kinh tế, du lịch giữa Việt Nam và Bỉ. Trong khi đó, việc Hanoi Centre phối hợp cùng Tổng cục Du lịch Singapore và Mạng lưới Singapore toàn cầu, với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Singapore tại Việt Nam để tổ chức Lễ hội Singapore 2026 cho thấy rõ mục tiêu tăng cường liên kết về văn hóa, thương mại và cộng đồng giữa hai nước. Câu trích đáng lưu lại là: “Lễ hội khẳng định rằng các doanh nghiệp Singapore đã và đang trở thành một phần của cộng đồng nước sở tại, góp phần xây dựng sự thấu hiểu và tình hữu nghị”. Khi doanh nghiệp xem lễ hội như trách nhiệm cộng đồng, giao lưu văn hóa quốc tế không còn là công việc của ngành ngoại giao đơn thuần.
Không cần bay xa để chạm vào thế giới: lựa chọn mới cho du khách Việt
Điểm quan trọng nhất mà nhiều người dễ bỏ qua là: với hai lễ hội diễn ra song song tại Hà Nội và Quảng Ninh, du khách Việt có cơ hội tiếp cận văn hóa quốc tế mà không cần bước lên máy bay. Từ ngày 2 đến 15/10, văn hóa Peranakan đặc sắc của Singapore được mang đến gần hơn với công chúng tại Hanoi Centre, trong khi B.Fest 2026 mở ra không gian giao lưu văn hóa Việt – Bỉ giữa lòng Hạ Long. Đây không chỉ là sự tiện lợi về địa lý, mà là thay đổi về tư duy du lịch: chúng ta có thể bắt đầu hành trình ra thế giới bằng những bước chân rất nhỏ – một buổi workshop làm bánh, một đêm nghe nhạc, một cuộc trò chuyện với đại diện doanh nghiệp hoặc đại sứ quán – rồi từ đó quyết định mình muốn đi xa đến đâu.
Ở góc độ rộng hơn, các lễ hội như lễ hội văn hóa Singapore và B.Fest 2026 Bỉ cho thấy Việt Nam đang dần trở thành điểm hẹn của giao lưu văn hóa quốc tế, chứ không chỉ là nơi gửi khách đi nước ngoài. Khi Hạ Long trở thành bối cảnh để di sản Bỉ lên tiếng, khi Hà Nội là sân khấu cho Peranakan nở hoa, ta thấy rõ một xu hướng: Việt Nam muốn đứng ở vị trí trung tâm trong câu chuyện trao đổi văn hóa, thay vì chỉ là “người tham quan” bên lề. Kết luận hợp lý cho mùa lễ hội này là: nếu chúng ta biết tận dụng, mỗi sự kiện không chỉ là trải nghiệm giải trí, mà là cơ hội để cộng đồng Việt Nam đối thoại với thế giới, học cách tôn trọng khác biệt và tìm điểm chung. Và hành trình đó hoàn toàn có thể bắt đầu ngay trong mùa Thu này, tại những không gian rất quen thuộc.
