Từ di sản Hoàng thành đến sân khấu năm châu
Lễ hội Văn hóa Thế giới Hà Nội lần thứ hai là chuỗi sự kiện kéo dài bốn ngày tại Hoàng thành Thăng Long, nơi di sản nghìn năm của Thủ đô hòa cùng nghệ thuật, ẩm thực, trình diễn và giao lưu từ nhiều quốc gia để tạo nên một không gian gặp gỡ văn hóa quy mô quốc tế. Đây không chỉ là một lễ hội nữa trong danh sách hoạt động thường niên, mà là tuyên ngôn rõ ràng về lựa chọn của Hà Nội: dùng văn hóa như sợi dây kết nối con người và đối thoại với thế giới. Được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và UBND TP Hà Nội phối hợp tổ chức nhân dịp 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO, sự kiện quy tụ khoảng 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, với các loại hình từ triển lãm, điện ảnh, thời trang tới biểu diễn nghệ thuật. Trong bức tranh đó, Hoàng thành Thăng Long không còn là điểm tham quan tĩnh lặng, mà trở thành trung tâm giao thoa, nơi quá khứ và hiện tại cùng đặt câu hỏi: di sản sẽ đi tiếp như thế nào trong kỷ nguyên toàn cầu hóa.
Đêm khai mạc và hành trình "Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai"
Sự mở màn của Lễ hội Văn hóa Thế giới Hà Nội diễn ra lúc 20h ngày 1/10 với chủ đề "Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai". Cách đặt tên không mang tính khẩu hiệu suông: chương trình được thiết kế như một hành trình nghệ thuật có chủ ý, đi từ cội nguồn đến đối thoại toàn cầu rồi hướng về thế hệ trẻ. Phần "Việt Nam đa sắc" tái hiện bản sắc 54 dân tộc qua hoạt cảnh "Lời ru của mẹ", liên khúc dân ca ba miền, Nhã nhạc cung đình Huế, bài ca Đất phương Nam và làn điệu Quan họ Bắc Ninh. Tiếp đó, "Năm châu hội tụ" mở ra không gian giao thoa với sự tham gia của các đoàn nghệ thuật quốc tế đến từ Trung Quốc, Nga, Peru, Bangladesh, Indonesia, Pakistan, Israel, Azerbaijan, Lào, Ukraine, Hàn Quốc… Cao trào là "Phát triển & Rực rỡ tương lai", nơi chất liệu dân gian được hòa cùng Rap, Hip-hop, EDM qua phần trình diễn của các ca sĩ trẻ, gửi đi thông điệp: di sản chỉ sống lâu nếu bước vào đời sống âm nhạc đương đại. Ở đây, lễ hội thể hiện quan điểm nhất quán: tôn vinh truyền thống không phải là đóng khung, mà là đặt truyền thống vào mối quan hệ sòng phẳng với nghệ thuật thế giới và nhịp sống Gen Z.
Hòa nhạc năm châu và sự trở lại của Dàn nhạc giao hưởng London
Trong hai ngày 2–3/10, Hoàng thành Thăng Long trở thành sân khấu tròn của chuỗi chương trình "Hòa nhạc năm châu", nơi nghệ sĩ và công chúng giao lưu trực tiếp, giới thiệu sự đa dạng của các loại hình âm nhạc và bản sắc văn hóa từ nhiều khu vực trên thế giới. Song song, mùa thu Hà Nội thêm một điểm hẹn khác: Vietnam Airlines Classic – Hanoi Concert 2026 đánh dấu sự trở lại của Dàn nhạc giao hưởng London (London Symphony Orchestra – LSO) dưới sự chỉ huy của Sir Antonio Pappano trong hai đêm diễn tại Nhà hát Hồ Gươm ngày 2 và 3/10. Việc một trong những dàn nhạc giao hưởng hàng đầu thế giới trình diễn tại Hà Nội không chỉ là sự kiện âm nhạc, mà là phát biểu mang tính văn hóa: Hà Nội tự tin đặt mình trong bản đồ các trung tâm nghệ thuật toàn cầu. Chương trình của LSO với các tác phẩm từ Lyadov đến Mozart cho thấy sự nghiêm túc trong cách thành phố đối thoại với di sản âm nhạc phương Tây, không dừng ở mức "choáng ngợp", mà hướng tới hình thành thói quen thưởng thức giao hưởng trong cộng đồng.
Sắc màu năm châu: khi múa rối xuống phố và trăng Trung Hoa soi Hoàn Kiếm
Lễ hội đường phố "Sắc màu năm châu" lúc 17h ngày 3/10 tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục là bước đi táo bạo: đưa không khí lễ hội từ không gian Hoàng thành ra phố đi bộ, nơi nghệ sĩ và khán giả cùng hiện diện, tương tác trong không gian công cộng mở. UBND TP Hà Nội chỉ đạo nội dung, Sở VHTTDL Hà Nội thực hiện, với Nhà hát Múa rối Thăng Long là đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức. Trong đoàn diễu hành, tiết mục múa rối nước của Múa rối Thăng Long xuất hiện ngắn gọn khoảng một phút, xen giữa "Con đĩ đánh bồng", xiếc và điệu múa "Bài Bông", tạo nhịp điệu linh hoạt cho đội hình và giới thiệu những sắc thái nghệ thuật đặc trưng của Hà Nội tới công chúng. Tham gia chương trình còn có các đơn vị nghệ thuật của thành phố, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Quốc gia cùng nghệ sĩ quốc tế, đúng nghĩa một "biểu diễn quốc tế Hà Nội" diễn ra ngay trên mặt phố. Sự góp mặt của đoàn nghệ thuật Học viện Nghệ thuật Quảng Tây với điệu múa cổ điển "Cộng thiền quyên – Cùng chung ánh trăng" tạo điểm nhấn tinh tế: câu chuyện sum họp dưới trăng, dựa trên biểu tượng được cả người Việt và người Trung Quốc coi trọng, mang tới lớp ý nghĩa thi vị hơn cho thông điệp hòa bình và gắn kết.
Lễ hội dành cho ai và Hà Nội được gì sau bốn ngày hội tụ?
Với việc quy tụ hàng chục quốc gia và tổ chức quốc tế, cùng sự tham gia của nghệ nhân, nghệ sĩ Việt Nam, Lễ hội Văn hóa Thế giới Hà Nội rõ ràng không chỉ dành cho giới chuyên môn. Người dân Thủ đô, du khách trong nước, khách quốc tế đều tìm thấy điều đáng xem: từ múa rối nước, dân ca, nhã nhạc cung đình đến hòa nhạc giao hưởng, múa cổ điển Trung Quốc, trình diễn thời trang và ẩm thực. Sự kiện khép lại bằng đêm bế mạc lúc 20h ngày 4/10, nhưng các giá trị mà nó để lại không dừng ở thời gian ấy. Hà Nội thử nghiệm thành công mô hình lễ hội văn hóa quy mô lớn, đa điểm, trong đó Hoàng thành Thăng Long và phố đi bộ không đối lập mà bổ sung cho nhau: một bên là không gian di sản, một bên là đời sống đô thị. Quan trọng hơn, thành phố chứng minh rằng "biểu diễn quốc tế Hà Nội" không phải là khái niệm xa vời: khi nghệ thuật năm châu hiện diện thường xuyên, từ LSO trên sân khấu hồ Gươm đến đoàn Quảng Tây múa dưới trăng, Hà Nội bước một bước dài trên con đường trở thành điểm hẹn văn hóa của khu vực. Câu hỏi còn lại là: chúng ta sẽ duy trì nhịp đối thoại này ra sao giữa hai kỳ lễ hội, để kết nối không biến thành ký ức ngắn hạn.
