Giá RAM tăng cao: khi AI biến RAM PC thành hàng xa xỉ
Khủng hoảng chip nhớ AI là tình trạng nhu cầu bộ nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo tăng đột biến, khiến các hãng sản xuất dồn lực cho bộ nhớ băng thông cao và làm nguồn cung RAM, SSD tiêu dùng cho PC suy giảm mạnh, từ đó đẩy giá RAM tăng cao và kéo dài tình trạng khan hiếm linh kiện máy tính trên toàn cầu. Làn sóng AI đang đẩy khủng hoảng chip nhớ lên cao, khiến giá RAM tiêu dùng tăng mạnh. Khảo sát giá bán RAM DDR5 tại Mỹ cho thấy mức tăng giá chưa từng có trong giai đoạn từ tháng 8/2025 đến hết 7/2026. Tính trung bình, các mẫu RAM DDR5 tăng khoảng 500% chỉ sau một năm. Tại châu Âu, giá RAM trung bình cũng tăng vọt 345% trong chưa đầy một năm. Nói cách khác, thứ từng là nâng cấp “rẻ – dễ – hiệu quả” giờ đã thành khoản đầu tư nặng ký với mọi người dùng PC.
Vì sao AI hút sạch RAM PC: ưu tiên HBM, bỏ rơi người dùng phổ thông
Gốc rễ khủng hoảng chip nhớ AI không nằm ở game thủ mà ở sự dịch chuyển của các trung tâm dữ liệu. Từ năm 2025, phần lớn hệ thống AI chuyển từ huấn luyện sang suy luận, đòi hỏi lượng bộ nhớ lớn hơn nhiều. Để tối đa lợi nhuận, các nhà cung cấp không ưu tiên DRAM phổ thông cho PC nữa. Ba doanh nghiệp nắm tới 90% thị phần DRAM toàn cầu dồn lực sản xuất bộ nhớ băng thông cao HBM vì biên lợi nhuận vượt trội, đồng thời cắt giảm dây chuyền DRAM và NAND phục vụ người dùng phổ thông. Hệ quả là thị trường RAM tiêu dùng bị “hút máu” nguồn cung ngay trong lúc nhu cầu nâng cấp PC vẫn tồn tại. Đáng lo hơn, cả ba bên đều cảnh báo tình trạng thiếu hụt sẽ kéo dài đến hết năm 2027, và có thể nhu cầu còn vượt khả năng sản xuất tới tận 2030.
Tác động dây chuyền: SSD, CPU, main… đều bị kéo vào vòng xoáy
Khủng hoảng chip nhớ AI không dừng lại ở giá RAM tăng cao; nó đang lan sang cả SSD và các linh kiện PC khác. Ổ cứng HDD và SSD đã tăng hơn 125% so với cùng kỳ, biến bài toán lưu trữ vốn dễ chịu thành gánh nặng mới. Trên thị trường quốc tế, tình trạng khan hiếm linh kiện máy tính, đặc biệt là RAM và SSD, được xem là “vấn đề lớn” và được dự báo sẽ kéo dài. Điều đáng nói: dù CPU và bo mạch chủ chưa thiếu hàng, doanh số của chúng vẫn lao dốc. Một nhà bán lẻ lớn ghi nhận chỉ bán được hơn 1.000 bo mạch chủ trong một tuần, thấp gấp 25 lần so với mức từng đạt trước đó. Khi RAM và SSD bị đội giá, người dùng ngại nâng cấp từng phần, kéo cả thị trường phần cứng đi xuống như hiệu ứng đôminô.
PC gamer trả giá: nâng cấp PC chi phí đội lên, build mới thành xa xỉ
Với PC enthusiasts và game thủ, câu chuyện không còn là nên lên DDR5 hay ở lại DDR4, mà là có đủ tiền để nâng cấp hay không. Giá RAM tiêu dùng tăng 5 lần trong một năm vì khủng hoảng chip nhớ AI đã biến những bộ kit từng ở phân khúc tầm trung thành món hàng đắt đỏ. Nhiều người vốn dự định tự lắp PC từ linh kiện rời đã quyết định dừng lại, tiếp tục dùng phần cứng cũ và chờ thời điểm khác phù hợp hơn. Chi phí RAM, cộng thêm SSD và HDD tăng hơn 125%, khiến nâng cấp PC chi phí vọt lên đáng kể. Ngay cả những ai chỉ muốn thêm RAM cho mượt mà hơn cũng phải cân nhắc kỹ, bởi một khoản nâng cấp nhỏ giờ đã chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách build máy.
Tương lai ảm đạm tới 2027: game thủ nên ứng phó ra sao?
Triển vọng thị trường không hề sáng sủa. Các nhà sản xuất bộ nhớ cảnh báo tình trạng thiếu hụt RAM có thể kéo dài đến hết năm 2027. Có lãnh đạo ngành còn cho rằng cuộc khủng hoảng DRAM có thể kéo dài thêm một thập kỷ. Trong bối cảnh đó, PC gamer khó thể chờ giá RAM hay SSD “rơi tự do” như các giai đoạn trước. Thay vào đó, chiến lược hợp lý là chốt cấu hình sớm nếu bắt buộc phải nâng cấp, đồng thời theo dõi sát biến động giá trong nước để không bị sốc khi linh kiện nhảy giá. Với ai chưa quá cấp thiết, việc tối ưu hệ thống hiện tại – giảm ứng dụng nền, tinh chỉnh thiết lập game, dùng SSD cũ hiệu quả hơn – lại trở thành lựa chọn kinh tế. Khi AI đang “ăn” phần lớn nguồn cung, người dùng phổ thông buộc phải thông minh hơn trong từng quyết định nâng cấp.
